Prosto w prawo Dla profesjonalistyPro

Postanowienie NSA oz. w Szczeciniez 5 marca 1997 r., sygn. akt SA/Sz 192/96

Teza

  1. Spółka mogła wybrać jedną z form korzystania z prywatnego samochodu dla celów służbowych. Skoro jednak prywatny samochód pracownika Spółki w określonym czasie oddany został Spółce w użytkowanie, to wydatki z tym związane mogły być zaliczane w ciężar kosztów na podstawie posiadanych przez Spółkę rachunków. Nie jest jednocześnie możliwe, aby w tym samym okresie koszty używania tego samochodu mogły być rozliczane w ramach przyznanego pracownikowi ryczałtu stosownie do zasad określonych w art. 16 ust. 1 pkt 30 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.
  2. Spółka nie prowadziła ewidencji środków trwałych ani ewidencji wyposażenia. Zakwestionowane przedmioty nie stanowiły zatem majątku trwałego Spółki ani też nie były użytkowane przez nią na podstawie umowy użyczenia. Wydatki związane z ich naprawą nie mogą zatem być uznane za koszty uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej w sposób zapewniający ustalenie wysokości dochodu /straty/, podstawy opodatkowania i należnego podatku. Zasady, na jakich podatnicy winni prowadzić powyższą ewidencję, zawarte zostały w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości /Dz.U. nr 10 poz. 35 ze zm./. W myśl par. 3 tego rozporządzenia podatnicy obowiązani są prowadzić rachunkowość dającą rzetelny i jasny obraz ich stanu i sytuacji finansowej, zaś zadaniem tej rachunkowości jest bieżąca rejestracja operacji gospodarczych w sposób prawidłowy, kompletny i systematyczny z zachowaniem określonych w tym akcie zasad. W myśl par. 7 ust. 1 omawianego rozporządzenia podstawę zapisu w księgach rachunkowych stanowi dokument /dowód księgowy/ stwierdzający fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierający co najmniej wiarygodne określenie wystawcy i wskazania stron /nazwy i adresu/ uczestniczących w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy, datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania tej operacji gospodarczej, przedmiot tej operacji i jego wartość oraz ilościowe określenie, jeżeli przedmiot operacji jest wymierny w jednostkach naturalnych, własnoręczne podpisy osób odpowiedzialnych za prawidłowe dokonanie operacji gospodarczej i jej prawidłowe udokumentowanie.

Jest w rozpatrywanej sprawie niesporne, że zakwestionowane podczas kontroli podatkowej dowody księgowe dokumentujące wydatki o łącznej wysokości 1.072,88 zł w roku 1992 oraz 2.334,72 w roku podatkowym 1993 nie spełniają wymogów cytowanego wyżej par. 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości. Trafne jest zatem stanowisko organów podatkowych kwestionujące zaliczenie w ciężar kosztów wydatków udokumentowanych dowodami księgowymi nie spełniającymi warunków określonych ww. przepisem. Za chybiony w zupełności uznać należy natomiast podniesiony w skardze zarzut, że kwestionowane przez organy podatkowe dowody księgowe spełniają warunki określone w par. 8 ust. 5 cyt. rozporządzenia i stanowią przez to podstawę do zaksięgowania wskazanych w nich wydatków w ciężar kosztów. Powołany przez skarżącą Spółkę przepis odnosi się bowiem do dowodów wewnętrznych wystawianych przez pracowników podatnika w przypadkach wyraźnie w nim określonych, których nie można utożsamiać z dowodami księgowymi zewnętrznymi, jakimi są dowody zakwestionowane u skarżącej w wyniku kontroli podatkowej.

Nie naruszają przepisów prawa zaskarżone decyzje także w zakresie, w jakim kwestionują one zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu rozliczenia limitu kilometrów używanego samochodu będącego własnością pracownika Spółki i przejętego przez Spółkę do użytkowania na podstawie umowy użyczenia. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów podatkowych, że Spółka mogła wybrać jedną z form korzystania z prywatnego samochodu dla celów służbowych. Skoro jednak prywatny samochód pracownika Spółki w określonym czasie oddany został Spółce w użytkowanie, to wydatki z tym związane mogły być zaliczane w ciężar kosztów na podstawie posiadanych przez Spółkę rachunków. Nie jest jednocześnie możliwe, aby w tym samym okresie koszty używania tego samochodu mogły być rozliczane w ramach przyznanego pracownikowi ryczałtu stosownie do zasad określonych w art. 16 ust. 1 pkt 30 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zgodne z prawem jest także stanowisko organów podatkowych co do nieuznania za koszt uzyskania przychodu wydatków na naprawę lodówki i ciągnika Forschmit /kosiarki/. Stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, a więc wydatki faktycznie poniesione i bezpośrednio związane z uzyskanym przychodem. Kontrola podatkowa przeprowadzona w skarżącej Spółce wykazała, że jednostka ta nie prowadziła w 1993 r. ewidencji środków trwałych ani ewidencji wyposażenia. Ww. przedmioty nie stanowiły zatem majątku trwałego Spółki ani też nie były użytkowane przez nią na podstawie umowy użyczenia. Wydatki związane z ich naprawą nie mogą zatem być uznane za koszty uzyskania przychodów.

Nieuzasadniona jest także skarga w zakresie, w jakim kwestionuje stanowisko organów podatkowych co do braku podstaw do zaliczenia w ciężar kosztów 1992 r. wydatku w kwocie 1.060 zł na zakup oprogramowania systemu finansowo-księgowego. Stosownie do przepisu art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw podatkowych /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./ nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli środki te i wartości podlegają odpisom amortyzacyjnym w rozumieniu odrębnych przepisów. Przepisy takie, wydane z upoważnienia zawartego w art. 15 ust. 5 cyt. ustawy, zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./. W myśl par. 3 pkt 4 tego rozporządzenia za wartości niematerialne i prawne uznaje się nabyte oprogramowanie komputerowe o określonej w tym przepisie wartości. Zgodnie zaś z par. 4 ust. 1 tegoż rozporządzenia jednostki dokonują w ciężar kosztów lub strat odpisów amortyzacyjnych od zaktualizowanej w przewidzianym trybie wartości stanowiącej równowartość ceny nabycia, kosztu wytworzenia lub wartości rynkowej /wartości brutto/ własnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Skoro zatem wydatek związany z zakupem oprogramowania komputerowego systemu finansowo-księgowego przekraczał wartość, od której zależało zaliczenie tego przedmiotu do wartości niematerialnych i prawnych, to zaliczenie przez Spółkę tego wydatku do kosztów uzyskania przychodu za 1992 r. uznać należy za sprzeczne z przepisem art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W tych warunkach, wobec braku podstaw do ustalenia, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, orzec należało o oddaleniu obu skarg jako nieuzasadnionych /art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.