Uzasadnienie
Postanowieniami z dnia [...] r. Nr [...] i [...], na podstawie art. 163 § 2 w związku z art. 162 § 1 i 2, i art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i odwołania "P." S. A. /dawne "B." S.A./ z siedzibą w K. od decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] r. odmawiającej zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] r., postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i pozostawić odwołanie bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu postawienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że decyzją z [...] r., na podstawie art. 253a § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej odmówił Spółce "B." w K., zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] r. w sprawie określenia warunków restrukturyzacji należności podatkowych. Wskazana decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania. Decyzja ta została Spółce doręczona [...] r. i wobec niezaskarżenia jej przez Spółkę z dniem [...] r. stała się ostateczną.
Spółka decyzję z [...] r. w sprawie określenia warunków restrukturyzacji zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w dniu [...] r. Jej skarga została postanowieniem Sądu z dnia [...] r. odrzucona z uwagi na jej niedopuszczalność.
W tej sytuacji w dniu [...] r. Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej zmiany decyzji ostatecznej. Jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia odwołania Spółka wskazała na fakt złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję z dnia [...] r. i przekonanie, że sądowa kontrola decyzji przyniesie ostateczne rozstrzygnięcie spornej kwestii. Sąd odrzucił skargę Spółki na podstawie art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm./, ustalając, że Spółka wniosła skargę na decyzję z [...] r., uprzednio występując do organu podatkowego o wznowienie postępowania i jej zmianę.
Zdaniem Spółki, nie złożenie odwołania wynikało z jej przekonania co do zasadności prowadzonego postępowania sądowego. Swoje stanowisko opierała na poglądzie wyrażonym w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2000 r. sygn. akt III RN 121/00 zgodnie z którym "Sąd administracyjny nie ma podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności wniesionej w terminie skargi, jeżeli postępowanie administracyjne w trybie nadzoru nie doprowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji".
Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej wskazując na przepis art. 162 Ordynacji podatkowej stwierdził, że Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w obowiązku terminowego wniesienia odwołania. Ma to miejsce, gdy dopełnienie obowiązku złożenia w terminie odwołania stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.
Wskazanie, że tą przeszkodą było przekonanie oparte zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami i ustawą zasadniczą nie może stanowić usprawiedliwienia przyczyny uchybienia terminu. Uprawdopodobnienie braku winy winno odnosić się wyłącznie do kwestii przyczyn niedotrzymania terminu wniesienia odwołania, a nie być skierowane przeciw podstawie prawnej czy okolicznościom faktycznym prowadzonego postępowania sądowego. Fakt złożenia skargi do Sądu na decyzję z [...] r. nie stanowił przeszkody do złożenia odwołania od decyzji z [...] r.
Uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia środka odwoławczego, Dyrektor odmówił jego przywrócenia i w efekcie pozostawił odwołanie bez rozpoznania.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie pełnomocnik Spółki zarzucił postanowieniu naruszenie art. 162 i art. 163 ustawy Ordynacja podatkowa przez ich zawężającą interpretację i wniósł o jego uchylenie w całości, a w konsekwencji również postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki zarzucając postanowieniu błąd w ocenie postępowania spółki i zawinienie uchybienia terminu wyraził pogląd, że wina w zakresie ujętym przepisami Ordynacji podatkowej tyczącymi zasad i terminów składania odwołań to przede wszystkim brak należytej staranności w kwestii dbania o dotrzymywania terminów odwołań to przede wszystkim brak należytej staranności w kwestii dbania o dotrzymywanie terminów zawitych, co przejawia się z reguły w bezczynności strony postępowania administracyjnego, która nie składa stosownych pism i odwołań w terminie.
W sprawie nie może być kwestionowane, że Spółka zabiegała o korzystne rozstrzygnięcie sprawy wyczerpując wszystkie przysługujące jej środki odwoławcze. Mając jednak na uwadze, że prowadzenie równocześnie postępowania zwyczajnego i nadzwyczajnego w zakresie jednej sprawy i tej samej kwestii, mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której Sąd administracyjny orzekłby o uchyleniu decyzji, a organ o odmowie zmiany decyzji albo też organ orzekłby o zmianie decyzji na korzyść Spółki, a Sąd o jej uchyleniu.
Dlatego teza Dyrektora Izby Skarbowej, że tylko zdarzenia faktyczne są jedynym uzasadnieniem braku winy w niedotrzymywaniu terminu nie pozostaje w związku z okolicznościami zaistniałymi w sprawie.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej powołując argumenty wskazane w uzasadnieniu postanowienia wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało w nich zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sady administracyjne - w przedmiotowej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie.
Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawa o ustroju sądów administracyjnych. W myśl tego przepisu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Rozpatrując zarzuty skargi Sąd uznał je za nieuzasadnione.
Przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej określając przesłanki przywrócenia terminów stanowi, że w razie jego uchybienia należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Tak więc, przywrócenie terminu jest uzależnione od uprawdopodobnienia przez stronę zainteresowaną braku jej winy w uchybieniu terminu.
Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuści się choćby lekkiego niedbalstwa - patrz "Komentarz do ustawy Ordynacja podatkowa" B. ADAMIAK, J. BORKOWSKI, R. MASTALSKI, J. ZUBRZYCKI Wyd. II 2003r. str. 566.
Skoro kryterium braku winy w uchybieniu terminu stanowi staranność strony w dokonywaniu czynności procesowych oznacza to, że o braku winy możemy mówić jedynie wtedy, gdy wykonanie obowiązku w dokonaniu czynności procesowej stało się niemożliwe z powodu nie do przezwyciężenia.
A zatem przeszkodami nie do przezwyciężenia będą okoliczności, które uniemożliwiają stronie dopełnienie danej czynności, a więc np. nagła choroba, która uniemożliwiała posłużenie się inną osobą, pożar, przerwa w komunikacji.
Jeśli zatem, o braku winy przesądzają okoliczności faktyczne, które uniemożliwiły fizyczne dokonanie w terminie czynności, to nie stanowi braku winy Spółki przeświadczenie, że skoro wybrana przez nią droga procesowa zmiany decyzji zawiodła, stanowi to usprawiedliwienie /brak winy/ w uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego w innym postępowaniu i daje podstawę do ubiegania się o jego przywrócenie.
To Spółka zdecydowała o podjęciu zmiany niekorzystnego aktu na drodze postępowania nadzwyczajnego - zmiana decyzji ostatecznej i równolegle przez wniesienie skargi do Sądu.
Powoływanie się zatem na poglądy orzecznictwa, co do zasadności odrzucenia skargi wniesionej po złożeniu do organu podatkowego, wniosku o zmianę decyzji, że odrzucenie skargi było niezasadne jest całkowicie chybione i nie ma żadnego związku w postępowaniu o zmianę decyzji ostatecznej.
Skoro zatem Spółka nie uprawdopodobniła braku swej winy, zwłaszcza nie wykazała by przeszkoda w złożeniu odwołania była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, oddalenie jej wniosku o przywrócenie termin było zasadne.
Wybranie przez Spółkę określonej drogi obrony jej interesów prawnych nie stanowi braku winy w dokonywaniu czynności procesowych - podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 1977 r. II SA 101/96 - cyt. Komentarz do Ordynacji podatkowej st. 568.
Mając zatem powyższe na uwadze, uznając że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.