Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Starosta po rozpatrzeniu wniosku G. i J. B. zezwolił na przeznaczenie do zalesienia wskazanych we wniosku gruntów rolnych o powierzchni [...] ha klasy [...], stanowiących działkę nr [...], o powierzchni [...] ha, położonych w obrębie ewidencyjnym [...] gmina [...]. Decyzja ta jest decyzją ostateczną.
Następnie decyzją z dnia [...] r. numer [...] Starosta "orzekł:
- 1. Stwierdzić prowadzenie uprawy leśnej o powierzchni [...] ha na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] w gminie [...] stanowiącej własność Państwa G. i J. B. zamieszkałych w [...] przy ul. [...]
- 2. Ustalić warunki naliczania wysokości miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej:
- a) kwotę miesięcznego ekwiwalentu ustala się dla powierzchni [...] ha w wysokości [...] zł za 1 ha gruntu,
- b) ekwiwalent wypłacany jest właścicielom gruntu miesięcznie do dnia [...] każdego miesiąca,
- c) ekwiwalent podwyższa się o [...]% jeśli równocześnie z przeznaczeniem gruntu do zalesienia następuje likwidacja gospodarstwa rolnego prowadzonego osobiście przez właściciela lub jego spadkodawcę lub darczyńcę co najmniej od [...] lat, a właściciel zalesionego gruntu nie jest właścicielem gruntu rolnego lub działki siedliskowej większej niż [...] ha,
- d) ekwiwalent podlega corocznej waloryzacji w wysokości określonej wskaźnikiem wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanym przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego,
- e) w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalent przechodzą na nabywcę gruntu. Przekazania tych praw i obowiązków dokonuje starosta w drodze decyzji administracyjnej,
- f) starosta w drodze decyzji administracyjnej wstrzymuje wypłatę ekwiwalentu, jeśli stwierdzi, że uprawa leśna jest prowadzona niezgodnie z planem zalesienia, a następnie uproszczonym planem urządzenia lasu,
- g) w przypadku zniszczenia uprawy leśnej w wyniku celowego działania właściciela gruntu starosta wydaje decyzję administracyjną o wstrzymaniu wypłaty ekwiwalentu oraz nakazuje zwrot kosztów sadzonek, kosztów sporządzenia planu zalesienia i pobranego ekwiwalentu,
- h) małżonkowie – współwłaściciele gruntu otrzymują ekwiwalent w dwóch równych częściach,
- i) w przypadku nabycia prawa do emerytury lub renty przez jednego ze współmałżonków będących współwłaścicielami gruntu zalesionego współmałżonek uzyskuje należny małżonkom ekwiwalent zmniejszony o [...]%.
- 3. Zobowiązać współwłaścicieli gruntu do przedłożenia tutejszemu organowi w terminie do [...] r. oświadczenia o nie posiadaniu prawa do pobierania emerytury lub renty oraz powiadamiania o każdej zmianie w tym zakresie."
W uzasadnieniu decyzji Starosta stwierdził między innymi, iż z przeprowadzonej w dniu [...] r. oceny uprawy spisano protokół, z którego wynika, że zalesienia dokonano zgodnie z planem zalesienia sporządzonym przez Nadleśnictwo [...], zachowano właściwe odległości uprawy od sąsiednich parceli gruntowych, a stopień udatności uprawy wynosi [...]%. Oznacza to, że zalesienie jest prawidłowe i zostały spełnione warunki do wydania decyzji o prowadzeniu uprawy leśnej. W myśl przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz.U. Nr 73, poz.764 z późn.zm.) warunkiem podwyższenia ekwiwalentu jest likwidacja gospodarstwa rolnego oraz pięcioletni okres prowadzenia gospodarstwa przez właściciela gruntu. Okres prowadzenia gospodarstwa ustala się w odniesieniu do dnia, w którym nastąpiło przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia czyli w odniesieniu do daty wydania decyzji w tej sprawie.
Z dołączonych do akt sprawy dokumentów (akt notarialny z dnia [...] r.) wynika, że zakupu gruntu rolnego dokonano w dniu [...] r., a jego przeznaczenie do zalesienia i likwidacja gospodarstwa rolnego nastąpiło dnia [...] r. Okres prowadzenia gospodarstwa przez wnioskodawców jest zatem krótszy niż 5 lat i w związku z tym nie spełniają warunków koniecznych do przyznania podwyższonego ekwiwalentu. Ekwiwalent ustalono w wysokości [...] zł za 1 ha gruntu, gdyż obszar zalesienia jest większy niż [...] ha i nie przekracza powierzchni [...] ha.
Od decyzji tej G. i J. B. wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Odwołujący się podnieśli, iż w dniu wydania decyzji o przeznaczeniu działki nr [...] do zalesienia w treści art.7 ust.4 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia nie istniał warunek posiadania gospodarstwa przez okres 5 lat. Wobec powyższego decyzja w zakresie nie podwyższenia ekwiwalentu o [...]% jest niezgodna z prawem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium stwierdziło, iż wnioskodawcom nie przysługuje prawo do ekwiwalentu podwyższonego, ponieważ obowiązująca od 2 kwietnia 2003 r. zmiana ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia z dnia 14 lutego 2003 r. prawo do podwyższonego ekwiwalentu przyznaje jeśli równocześnie z przeznaczeniem gruntu do zalesienia następuje likwidacja gospodarstwa rolnego prowadzonego osobiście przez właściciela lub jego spadkodawcę lub darczyńcę co najmniej od 5 lat, a właściciel nie jest właścicielem gruntu rolnego lub działki siedliskowej o powierzchni większej niż 0,8 ha.
Tymczasem wnioskodawcy grunt, który przeznaczyli do zalesienia nabyli w dniu [...] r., a zatem nie prowadzili przez co najmniej 5 lat gospodarstwa rolnego.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez G. i J. B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie. Skarżący podtrzymali zarzut wnoszony wcześniej w postępowaniu odwoławczym dotyczący przyznania im ekwiwalentu w wysokości niepodwyższonej, a nadto zarzucili zaskarżonej decyzji brak uzasadnienia prawnego w kwestii zastosowania znowelizowanego art.7 ust.4 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, a nadto powołując się na treść art.4 ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 46, poz.392) w brzmieniu: "Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, stosuje się przepisy niniejszej ustawy." Zdaniem Kolegium, zacytowany przepis nakazuje, do decyzji wydawanych po dniu 2 kwietnia 2003 r. stosować znowelizowane zasady ustalania ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270, z 2004 r. Nr 162, poz.1692).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art.4 ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 46, poz.392) do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną o przeznaczeniu gruntów do zalesienia, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Ustawa nowelizująca ustawę o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia weszła w życie z dniem 2 kwietnia 2003 r., na ten więc dzień należy badać stan postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie decyzja o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia została wydana przez Starostę w dniu [...] r. Została ona doręczona stronom w dniu [...] r. Zgodnie z art.129 § 2 Kpa odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Strony nie wniosły odwołania, wobec tego decyzja z upływem terminu do wniesienia odwołania ([...] r.) stała się decyzją ostateczną.
W świetle zacytowanego wyżej art.4 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną o przeznaczeniu gruntów do zalesienia, stosuje się przepisy ustawy w nowym brzmieniu. Skoro jednak w sprawie G. i J. B. decyzja o przeznaczeniu gruntów do zalesienia stała się decyzją ostateczną przed nowelizacją ustawy, do dalszego postępowania w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz.U. Nr 73, poz.764) w ich pierwotnym brzmieniu.
W tym stanie rzeczy organy administracji publicznej zarówno w decyzji wydanej po rozpatrzeniu odwołania, jak i w decyzji pierwszoinstancyjnej, z naruszeniem art.4 ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 46, poz.392) przyjęły jako podstawę prawną przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia w znowelizowanym brzmieniu. Skutkiem zastosowania art.7 ust.4 ustawy w jego nowym brzmieniu stała się odmowa podwyższenia G. i J. B. ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, tak więc naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy.
Ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia w swojej treści zawiera podstawę prawną do wydania czterech rodzajów decyzji:
- - art.3 ust.7 – o wyrażeniu zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia - zwana także decyzją o przeznaczeniu gruntu rolnego do zalesienia,
- - art.6 ust.1 – o stwierdzeniu prowadzenia przez właściciela gruntu uprawy leśnej,
- - art.6 ust.2 – o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu prowadzenia przez właściciela gruntu uprawy leśnej,
- - art.7 ust.8 – o wstrzymaniu wypłaty ekwiwalentu oraz zwrocie kosztów.
Jak z powyższego wynika ustawa nie daje podstawy do wydania decyzji ustalającej warunki naliczania wysokości miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej. Warunki takie wynikają wprost z przepisów ustawy. Błędne jest więc sformułowanie pkt [...] lit.[...]-i decyzji Starosty z dnia [...] r., tym bardziej że nie zawiera ono konkretnego rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie, a jedynie informację. Taką informację można przekazywać stronom, jednak nie w formie decyzji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.