Uzasadnienie
Izba Skarbowa w S. decyzją z dnia 3 sierpnia 2000 r., wydaną w trybie odwoławczym, utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w W. z dnia 12 maja 2000 r., mocą której organ ten orzekł o odpowiedzialności Ireny J. za zobowiązania podatkowe Spółki cywilnej "L." w składzie:
Andrzej K. i Irena J., w zakresie podatku od towarów i usług w ogólnej kwocie 164.192,95 zł, w tym:
za lipiec 1998 r. w kwocie 154.309,55 zł, za sierpień 1998 r. w kwocie 5.218,40 zł, za wrzesień 1998 r. w kwocie 4.665,00 zł.
Za podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 115 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej. W zakresie stanu faktycznego ustalono, że Spółka cywilna "L." prowadziła działalność gospodarczą w okresie od 1 stycznia 1995 r. do 30 kwietnia 2000 r. i była podatnikiem VAT. Spółka nie uregulowała zobowiązań z tytułu podatku VAT za miesiące: lipiec, sierpień i wrzesień 1998 r. na łączną kwotę 164.192,95 zł określoną kolejnymi decyzjami wymiarowymi:
- - Urzędu Skarbowego w W. z 15 lipca 1999 r.,
- - Izby Skarbowej w S. z 26 marca 1999 r.,
- - Izby Skarbowej w S. z 29 marca 1999 r.
Odrębną decyzją z 11 lutego 2000 r. Urząd Skarbowy rozłożył zaległość Spółki za lipiec i sierpień 1998 r. na 20 rat miesięcznych, których Spółka nie zapłaciła. Wobec braku wpłat poszczególnych rat uzasadnione i konieczne było orzeczenie o odpowiedzialności wspólników na podstawie art. 115 Ordynacji podatkowej. Przepis ten w par. 1 i 2 przewiduje odpowiedzialność wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki i wspólników, przy czym zgodnie z par. 3 i 4 - nie jest wymagane, w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, uprzednie wydanie decyzji określającej wysokość zaległości podatkowych spółki, jak również nie stosuje się terminów określonych w art. 108 par. 2 Ordynacji podatkowej.
Wysokość zaległości podatkowych Spółki cywilnej "L." została jednak określona w wyżej wymienionych decyzjach, natomiast karta kontowa jest urządzeniem księgowym odzwierciedlającym stan rozliczeń z budżetem państwa. Powołana w odwołaniu okoliczność, że decyzja Izby Skarbowej z 28 stycznia 2000 r. odmawiająca umorzenia zaległości podatkowych Spółki została zaskarżona do NSA, zdaniem Izby Skarbowej, nie ma wpływu na orzeczenie o odpowiedzialności wspólników.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Irena J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że wydana została przedwcześnie, przed zakończeniem postępowania w sprawie uchylenia decyzji z 11 lutego 2000 r. o rozłożeniu na raty, wobec czego raty nie są wymagalne. Ponadto zarzuciła, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe Spółki za lipiec 1998 r. jest nieważna, gdyż istnieje wcześniejsza decyzja wymiarowa za ten miesiąc i obie różnią się wysokością zobowiązania.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnia, że odnośnie decyzji Urzędu Skarbowego w W. z 15 lipca 1999 r. określającej zobowiązanie s.c. "L." w podatku VAT za lipiec 1998 r. w kwocie 203.098 zł i zaległość z tego tytułu w kwocie 154.309,55 zł, to w odrębnym postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji Izba Skarbowa decyzją z dnia 16 września 2000 r. stwierdziła jej nieważność. W aktualnym stanie zobowiązanie i zaległość podatkowa Spółki za lipiec 1998 r. wynika z wcześniejszej decyzji ostatecznej urzędu skarbowego z dnia 22 września 1998 r. /204.173 zł/.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 115 par. 1 Ordynacji podatkowej wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Przepis par. 1 stosuje się również do byłego wspólnika, jeżeli wynikające z działalności spółki zaległości podatkowe spółki oraz innych wspólników powstały w okresie, gdy był on wspólnikiem /par. 2/. Orzeczenie o odpowiedzialności, o której mowa w par. 1, za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 par. 1 pkt 1 /z mocy prawa/ nie wymaga uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zaległości spółki /par. 4/.
W rozpatrywanej sprawie występowały ww. przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe s.c. "L.", przy czym o wysokości tych zaległości decydowały występujące w obrocie prawnym w dniu wydania zaskarżonej decyzji /3 sierpnia 2000 r./ ostateczne decyzje wymiarowe:
- - Urzędu Skarbowego w W. z 15 lipca 1999 r. określająca zaległość podatkową s.c. "L." za lipiec 1998 r. w kwocie 154.309,55 zł,
- - Izby Skarbowej w S. z 26 marca 1999 r. określająca zaległość podatkową s.c. "L." za sierpień 1998 r. w kwocie 5.218,40 zł,
- - Izby Skarbowej w S. z 29 marca 1999 r. określająca zaległość podatkową s.c. "L." za wrzesień 1998 r. w kwocie 4.665,00 zł.
Okoliczność, że w późniejszym czasie, już po wydaniu zaskarżonej decyzji /po 3 sierpnia 2000 r./, Izba Skarbowa decyzją z 16 września 2000 r., wydaną w odrębnym postępowaniu, stwierdziła nieważność decyzji wymiarowej Urzędu Skarbowego z 15 lipca 1999 r. - nie ma znaczenia dla sądowej oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, to znaczy bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji według stanu w chwili jej wydania. W chwili wydania zaskarżonej decyzji /3 sierpnia 2000 r./ decyzja wymiarowa Urzędu Skarbowego z 15 lipca 1999 r. istniała w obrocie prawnym i była ostateczna, stanowiła więc wiążącą podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności wspólników za zaległość podatkową Spółki. Późniejsze orzeczenie o nieważności decyzji z 15 lipca 1999 r. stanowić może podstawę do wznowienia postępowania w sprawie /art. 240 par. 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej/, nie ma jednak wpływu na ocenę, że w chwili wydania /3 sierpnia 2000 r./ zaskarżona decyzja zgodna była z istniejącym stanem prawnym.
Bez znaczenia jest również zarzut orzeczenia o odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe Spółki przed zakończeniem postępowania sądowego w sprawie rozłożenia zaległości podatkowych Spółki na raty. Przepis art. 115 ani żaden inny przepis Ordynacji podatkowej nie uzależnia wydania orzeczenia o odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe spółki cywilnej od zakończenia postępowania w odrębnej sprawie o rozłożenie tych zaległości na raty.
Reasumując, brak jest podstaw prawnych do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem i dlatego skargę jako nieuzasadnioną Sąd oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.