Uzasadnienie
Prezydent Miasta Sz. decyzją z dnia 17 listopada 1998 r. (...), na podstawie art. 104 par. 1 Kpa, art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ wraz ze zmianami zawartymi w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. 1997 nr 133 poz. 885/ po rozpoznaniu wniosku Michaliny S. w sprawie wyrażenia zgody na usunięcie drzewa z terenu posesji przy ul. U. nr 8 w Sz. nie zezwolił na usunięcie jednego drzewa - świerka srebrnego - rosnącego po lewej stronie wejścia na teren posesji w odległości 3 m od budynku mieszkalnego.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że świerk srebrny rosnący na terenie posesji jest wyjątkowo malowniczym egzemplarzem w bardzo dobrym stanie zdrowotnym o prawidłowo uformowanej koronie i prostym pniu. Drzewo nie wykazuje jakichkolwiek oznak chorobowych oraz oznak zachwiania statyki. Dlatego świerk ten należy zachować. Na podstawie wyników ekspertyzy obejmującej określenie możliwości zachowania drzewa, wykonanej przez biegłego z listy Wojewody Sz. w zakresie ochrony zieleni wysokiej mgr inż. Krzysztofa G. w celu minimalizacji zagrożeń statycznych należy zredukować koronę drzewa o 35 m jej wysokości zachowując wszelkie proporcje kształtu korony typowe dla gatunku. Dodatkowo można zabezpieczyć statycznie pień poprzez wmontowanie w konstrukcję budynku metalowego sztywnego odciągu połączonego plastycznie obręczowo z kłodziną drzewa na wysokości ok. 5-6 m.
Od powyższej decyzji złożyła odwołania Michalina S., która podniosła, że nie zgadza się z opinią biegłego, ponieważ jej zdaniem nie ma 40 lat lecz ponad 60 lat. Jest niebezpieczne dla zdrowia odwołującej i dla budynku, w którym zamieszkuje.
W okresie wiosennym oraz jesienno-zimowym przy podmuchach wiatru drzewo przechyla się w różne strony, a gałęzie uderzają w dach i rynny niszcząc je. Mniejsze gałązki zatykają rynny. Powoduje to zalewanie górnego pokoju. Natomiast korzenie świerka przyczyniają się do zalewania piwnicy. Michalina S. podniosła również, że jest inwalidką I grupy, choruje na serce i nadciśnienie. Sama nie jest w stanie wykonać żadnych zabezpieczeń, a emerytura wystarczy jej tylko na skromne wyżywienie i leki oraz niezbędne opłaty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz., decyzją z dnia 13 stycznia 1999 r., (...), działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, że zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, usunięcie drzew i krzewów z terenu użytkowanej nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia organu gminy. Przepis ten nie zobowiązuje organu gminy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa. Organ ten działa w ramach tzw. uznania administracyjnego i sam ocenia, czy zezwolenie powinno być wydane, czy też nie. Takie działanie organu nie oznacza jednak swobody lub dowolności, lecz nakłada na organ obowiązek wnikliwego ustalenia stanu faktycznego. W celu oceny stanu zdrowotnego drzewa i wynikających z tego zagrożeń organ powołał biegłego w zakresie zieleni wysokiej. Z opinii biegłego wynika, że drzewo jest w dobrym stanie zdrowotnym, ma niewielki posusz, a ewentualne zagrożenia statyczne można zminimalizować przez skorygowanie korony drzewa i zastosowanie zabezpieczeń technicznych.
Podnoszona przez zainteresowaną sporna kwestia wieku drzewa nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ bezspornym jest takt, że wiek drzewa przekracza 30 lat, a zatem konieczne jest zezwolenie organu gminy na jego wycinkę, a podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma nie wiek drzewa /świerk srebrny należy do gatunku długowiecznego/, a jego wartość dendrologiczna, stan zdrowotny i możliwość zabezpieczenia jego statyki, które nie uzasadniają wydania zezwolenia na jego wycinkę. Ponadto zainteresowana nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających zagrożenia powodowane jej zdaniem przez drzewo, a podnoszone przez nią niedogodności wynikają z wieloletnich zaniedbań pielęgnacyjnych. Obowiązek przeprowadzenia ewentualnych prac pielęgnacyjnych i zabezpieczających zgodnie z art. 48 ust. 1 powołanej ustawy spoczywa na użytkowniku nieruchomości, na której rośnie przedmiotowe drzewo. Przeprowadzenie tych prac ograniczy w zasadniczy sposób niedogodności powodowane zdaniem zainteresowanej, przez drzewo.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Michalina S. Zdaniem skarżącej drzewo ma ponad 60 lat i około 18 metrów wysokości, jest to poziom 6-7 piętra w bloku. Drzewo rośnie w odległości 2.40 m od domu i fakt, że biegły zaleca dokonanie zabezpieczenia statycznego potwierdza obawy skarżącej, że drzewo zagraża ludziom i domostwu. Zagrożenie to nasila się zwłaszcza podczas silnych wiatrów. Z drzewa ułamały się dwa konary, które uderzyły w dach i uszkodziły rynnę. Gałęzie drzewa uderzają w okno skarżącej, również w porze nocnej, co niekorzystnie odbija się na jej zdrowiu, zwłaszcza, że jest chora na serce i cierpi na nadciśnienie. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, istnieją podstawy do wyrażenia zgody na wycięcie drzewa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. wniosło o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 oraz art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Sąd ten orzeka w zakresie swojej właściwości w sprawach skarg na decyzje administracyjne sprawując kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli odpowiada przepisom prawa procesowego i prawa materialnego.
W toku postępowania organy administracji działają na podstawie przepisów prawa /art. 6 Kpa/ i stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli /art. 7 Kpa/. Poza tym organy administracji państwowej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego /art. 9 Kpa/.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca Michalina S. podkreślała zarówno w toku postępowania przed organem I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym, że drzewo rosnące na jej posesji przy ul. U. nr 8 w Sz. zagraża bezpieczeństwu skarżącej przez to, że rozrośnięte konary drzewa uderzają w dach jej mieszkania, również w porze nocnej. Dzieje się tak zwłaszcza gdy wieje wiatr. Jest to szczególnie uciążliwe ponieważ skarżąca jest osobą w starszym wieku, poważnie choruje na serce i nadciśnienie. Poza tym spadające gałęzie zatykają rynny i niszczą dach.
W toku postępowania organy obu instancji nie wyjaśniły dokładnie tych okoliczności koncentrując się, na ustaleniu stanu zdrowotnego w jakim znajduje się drzewo. W rozpoznawanej sprawie muszą być jednak wyjaśnione również okoliczności wskazane przez skarżącą i dopiero wtedy będzie można przyjąć, że został wyjaśniony całokształt okoliczności dających podstawę do podjęcia stosownej decyzji. Nawet bowiem wtedy gdy organy administracji działają w ramach tzw. uznania administracyjnego, nie mogą postępować w sposób dowolny. Uznanie administracyjne istnieje wówczas, gdy administracja dla urzeczywistnienia stanu prawnego może wybierać między różnymi rozwiązaniami. Uznanie zatem występuje wtedy, gdy norm prawna nie determinuje w sposób jednoznaczny konsekwencji /skutku/ prawnego, lecz pozostawiła w sposób wyraźny dokonanie tego wyboru organowi administracyjnemu /Zob. J. Łętowski: Prawo administracyjne. Zagadnienia podstawowe, Warszawa 1990, str. 166 oraz E. Ochendowski: Prawo administracyjne, część ogólna, Toruń 1997, str. 131-132/.
Wybór konkretnego rozwiązania w ramach uznania administracyjnego musi być więc poprzedzony dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 55 ust. 1 powołanej na wstępie ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzekł jak w sentencji.