Wyrok WSA w Szczecinie z 7 lipca 2004 r., SA/Sz 2829/02

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 7 lipca 2004r.

Sprawa

sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego /. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...]. Nr [...] II z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. J. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Arkadiusz WSA Arkadiusz Windak
st.sekr.sąd. Joanna Białas-Cołąb protokolant

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...]. wydaną na podstawie art. 27 ust.4 pkt 1, art. 2a ust.1 pkt 2, art. 4 ust.1 oraz art. 43 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 z późn.zm./ w związku z art. 104 kpa działając z upoważnienia Rady Miasta Świnoujścia zawartego w uchwale Nr LIX/358/2001 z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie do wydania decyzji administracyjnych Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił przyznania [...] pomocy w formie zasiłku stałego wyrównawczego.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż decyzją z dnia 1 sierpnia 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną przez [...] decyzję Nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku stałego wyrównawczego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia stwierdzając w uzasadnieniu między innymi, iż organ I instancji nie ustalił /np. w drodze przesłuchania strony/, czy w sierpniu 1999r. [...] przeznaczył część renty brata na własne potrzeby. Sam fakt bycia przez [...] opiekunem prawnym brata nie stanowi podstawy do zaliczenia 50% renty brata do dochodów opiekuna. Stwierdzono również, że ustalając czy [...]spełnia warunki do otrzymania świadczenia przyjęto jego dochód, z miesiąca poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji a nie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. z sierpnia 1999r.

Na podstawie zebranej dokumentacji, a także w wyniku przeprowadzonych przesłuchań w dniu [...]. organ pomocy społecznej ustalił, iż [...] jest osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe. Jest też osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu inwalidztwa i z tego tytułu otrzymuje rentę, której wysokość w sierpniu 1999 roku wynosiła [...] zł.

Jako opiekun prawny brata pobierał on 50 % /tj. [...] / wypłacanej jego bratu renty rodzinnej, której wysokość w sierpniu 1999r. wynosiła [...] zł. Powyższą kwotę doliczono do dochodu [...], gdyż oświadczył on podczas z przesłuchania z dnia [...]. oraz z dnia [...]. iż w sierpniu 1999r. środki pochodzące z renty brata przeznaczył na własne potrzeby. Ustalony w ten sposób dochód [...] w miesiącu sierpniu 1999r. tj. [...] zł pomniejszono o kwotę świadczonych alimentów na rzecz córki -[...] oraz o koszt zawartości paczki przekazanej bratu w wysokości [...] zł -która to kwota została przez [...] udokumentowana rachunkami. Z powyższego wynika, iż dochód jakim dysponował w sierpniu 1999r. [...] wynosił [...] zł, kryterium dochodowe natomiast dla osoby samotnie gospodarującej wynosiło w sierpniu 1999r. [...] zł - czyli posiadany dochód przekraczał obowiązujące kryterium i tym samym nie kwalifikował [...] do przyznania pomocy w formie zasiłku stałego wyrównawczego. Organ I instancji stwierdził też, iż "z uwagi na fakt, iż sprawa dotyczy odmowy przyznania zasiłku stałego wyrównawczego z dnia [...]. - zastosowano przepisy obowiązujące w czasie, gdy zdarzenia miały miejsce, a więc ustalając dochód wzięto pod uwagę, zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy / wszystkie okoliczności występujące w miesiącu sierpniu 1999r.Jest to zgodne z orzecznictwem NSA, który w wyroku z dnia 25 sierpnia 1999r. /sygn. akt SA/Sz 1461/98/ wydanym przez Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie stwierdził, iż: "Do zdarzeń będących przedmiotem decyzji mają zastosowanie przepisy obowiązujące w czasie, gdy zdarzenia te miały miejsce."

Po rozpatrzeniu wniesionego przez [...], odwołania, w którym domagał się uchylenia w/w decyzji organu i instancji oraz przyznania na jego rzecz zadośćuczynienia za życie w nędzy w kwocie [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...]. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 27 ust.4 pkt 1 w związku z art. 2a ust.1 pkt 2 i art. 4 ust.1 ustawy z 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest zaliczenie do dochodów [...] renty rodzinnej jego brata [...], która była przekazywana [...] -jako jego prawnemu opiekunowi.

Z pism Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Inspektorat z dnia [...] r. znak: [...] wynika, ze renta rodzinna dla [...] wypłacona [...] w sierpniu 1999 r. wynosiła [...] zł miesięcznie.

Z informacji Samodzielnego Publicznego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych wynika, ze [...]na potrzeby własne brata [...] zaczął przekazywać pieniądze dopiero w 2000 r. Powyższy fakt potwierdza również Sąd Rejonowy do którego [...] składa sprawozdania z dokonanych wydatków ze środków pieniężnych brata.

W trakcie przeprowadzonych przez organ I instancji przesłuchań (w dniach [...] sierpnia br.) [...] oświadczył że w sierpniu 1999 r. z dochodów brata, nie przeznaczyła ani jednej złotówki na jego potrzeby.

Jednocześnie podał, że przedmiotowe środki finansowe przeznaczył wówczas na własne potrzeby. W odwołaniu podaje, że w sierpniu 1999 r. rentę brata zdeponował w banku, celem wykorzystania w innym okresie. Trudno dać wiarę tym wyjaśnieniom, ponieważ odwołujący nie załączył dowodu dokonania takiej wpłaty (lub wyciągu bankowego).

Organ odwoławczy uznał wymienione wcześniej dowody za wiarygodne i stwierdził, że okoliczność, iż dochodem [...] w sierpniu 1999 r. była również renta rodzinna brata - w wysokości [...] zł, została udowodniona. Nie podzielił natomiast stanowiska organu I instancji, aby od dochodu [...] odjąć kwotę [...] zł, ponieważ paragony nie są rachunkami i nie świadczą, że zakupione artykuły spożywcze rzeczywiście stanowiły zawartość paczki (która w dowodzie nadania dla brata strony nie miała określonej wartości). Podobnie stwierdza sam odwołujący w odwołaniu..

Organ odwoławczy stwierdził zatem, że łączny dochód [...]- w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego -wyniósł [...] (tj. [...] zł - renta brata, w rzeczywistości przeznaczona na potrzeby strony, [...] zł - renta odwołującego, pomniejszona o [...] zł alimentów na rzecz małoletniej córki) i przekroczył kryterium dochodowe, określone wart. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, które w rozpatrywanym czasie tj. w sierpniu 1999 r. wynosiło [...] zł dla osoby samotnie gospodarującej (obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 kwietnia 1999 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji i kwot po waloryzacji oraz wysokości świadczeń z pomocy społecznej od dnia 1 czerwca 1999r. - MP. Nr 15, poz. 208).

Nawet gdyby przyjąć stanowisko zaprezentowane w uchwale składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] r., Sygn. akt [...], że organ odwoławczy, rozpoznając sprawę o przyznanie pomocy pieniężnej, uwzględnia waloryzację kwot określonych w art. 4 ust I ustawy o pomocy społecznej, dokonaną po wydaniu decyzji przez organ I instancji - stwierdzić należy, ze dochód strony ([...]) również przekroczył kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, wynoszące od 1 czerwca 2002 r. [...] zł (obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 2002 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji, kwot dochodu po waloryzacji i wysokości świadczeń pomocy społecznej oraz od dnia 1 czerwca 2002 r. - MP Nr 19, poz. 338).

Wniosek strony o wypłatę [...] zł odszkodowania tytułem zadośćuczynienia za życie w nędzy, należy uznać za bezprzedmiotowy, ponieważ nie istniało uprawnienie do ww. świadczenia.

W przypadku zmiany sytuacji materialnej, strona może wystąpić z nowym wnioskiem o udzielenie pomocy społecznej.

Powyższą decyzję ostateczną [...] zaskarżył skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.

Zarzucił w niej organowi odwoławczemu:

1/ obrazę przepisów postępowania i prawa materialnego przez ich niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 2 ustawy o pomocy społecznej i jawną obrazę art. 161 KRiO, art. 7, 77, 81 i inne kpa, 166 KRiO, 21 rażące błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych przyjętych za podstawę orzeczenia polegających na ustaleniu, że dochód brata [...] jest dochodem skarżącego.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 w związku z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/, że sprawy, w których skargi zostały wniesione o Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ dalej P.p.s.a.

Skargę uznać należy za zasadną.

W świetle art. 2a ust.1 pkt 2 i 2a ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990r. brak jest podstaw do doliczenia do dochodu strony ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej dochodu formalnie należnego do innej osoby, z którą strona nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, jeśli osoba, do której dochód ten należy, wyraźnie i jednoznacznie oraz zgodnie ze swym niewadliwie wyrażonym oświadczeniem woli, nie przekazała tej kwoty do swobodnej dyspozycji strony postępowania w sprawie o przyznanie pomocy społecznej. W przeciwnym wypadku dochód ten nie jest dochodem strony w rozumieniu w/w przepisów.

Przepisy ustawy o pomocy społecznej /art. 2a pkt 2 i 2a/ odnoszące się do dochodu przewidują zaliczanie do niego jedynie dochodu strony lub osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania,

Kwestia ta wymagała zatem jednoznacznego wyjaśnienia przez organy pomocy społecznej, co w rozpatrywanej sprawie, jak wynika z akt postępowania, i treści zaskarżonej decyzji, nie miało miejsca. Ustalenie, iż skarżący wykorzystał otrzymaną rentę brata na własne potrzeby jest w tym zakresie niewystarczające. Niewystarczająca jest też zawarta w zaskarżonej decyzji argumentacja kwestionująca twierdzenia skarżącego, iż za część renty brata zakupił mu artykuły żywnościowe, a część kwoty potraktował jako oszczędności. Organ pomocy społecznej nie jest uprawniony do oceny prawidłowości wykonania przez [...] funkcji opiekuna prawnego tego brata, kwestia ta należy do sądu opiekuńczego.

W tym stanie rzeczy uznać należy, iż zaskarżona decyzja została z naruszeniem prawa, a w szczególności art. 7, 77 § 1 Kpa mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, wobec czego należało ją uchylić wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji - zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.