Wyrok NSA oz. w Szczecinie z 4 września 1997 r., SA/Sz 296/96

Teza

Za datę dokonania obrotu towarowego z zagranicą należy uznać dzień dokonania odprawy ostatecznej, a nie dzień dokonania odprawy celnej warunkowej.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Nie budzi wątpliwości, że spółka utworzona na podstawie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325 ze zm./, korzystała ze zwolnienia celnego przewidzianego w art. 30 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Warunkiem uzyskania zwolnienia od cła na importowane towary był wymóg ich nabycia przez spółkę. Również nie budzi wątpliwości, że skarżąca spółka pismem z 11 kwietnia 1991 r. złożyła wniosek o dokonanie odprawy celnej czasowej w przywozie, według pozwolenia ministra współpracy gospodarczej z zagranicą, m.in. maszyny do czyszczenia balotów, deklarując uiszczenie należności celnych, gdyby towar nie został wywieziony w terminie. Termin powrotnego wywozu urządzeń został wyznaczony na 31 grudnia 1994 r. Z powyższego wynika, że spółka z pełną świadomością swych uprawnień zdecydowała się na formę czasowego korzystania z urządzeń pozostających własnością innego podmiotu.

4 lipca 1991 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 253 ze zm./, która określiła nowe zasady prowadzenia działalności gospodarczej przez podmioty zagraniczne. Znowelizowana ustawa zmodyfikowała przepis określający zwolnienie celne podmiotów zagranicznych prowadzących działalność gospodarczą na terenie Polski, zwalniając od cła "środki trwałe" stanowiące przedmiot wkładu niepieniężnego podmiotu zagranicznego z zastrzeżeniem nieodstępowania przez okres 3 lat, licząc od dnia odprawy celnej /art. 32 wymienionej ustawy/. Jednocześnie w okresie przejściowym, na podstawie art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym, spółki utworzone na podstawie zezwolenia wydanego zgodnie z ustawą z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych, korzystają ze zwolnień od cła przywozowego w okresie 3 lat od utworzenia spółki w zakresie przedmiotu jej działalności określonej w zezwoleniu.

Nie budzi wątpliwości, że taką spółką, utworzoną na podstawie zezwolenia prezesa Agencji do Spraw Inwestycji Zagranicznych, była skarżąca, co skutkuje tym, że do 5 lipca 1992 r. przysługiwało jej zwolnienie, o którym mowa wyżej. Z wnioskiem o zmianę odprawy czasowej na ostateczną skarżąca wystąpiła 30 grudnia 1994 r., a więc po upływie 3-letniego terminu, w którym korzystała ze zwolnienia od cła w przywozie w zakresie przedmiotu działalności /art. 37 ust. 3 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym/.

Błędny jest pogląd spółki, że jako zwolniona od cła w dacie odprawy warunkowej, korzysta z tego zwolnienia w wypadku złożenia wniosku o dokonanie odprawy ostatecznej.

W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy tego, czy za datę dokonania obrotu towarowego z zagranicą należy uznać dzień dokonania odprawy celnej warunkowej, czy też dzień dokonania odprawy celnej ostatecznej, która miała miejsce 16 marca 1995 r., a więc po upływie 3-letniego okresu zwolnienia od cła.

W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko organów celnych, że decydujące znaczenie ma dzień dokonania odprawy celnej ostatecznej, albowiem dopiero dokonanie odprawy ostatecznej powoduje powstanie obowiązku uiszczenia za sprowadzony towar cła, od którego zwalniał obowiązujący w tym czasie art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym.

Wprawdzie wymiar cła jest dokonywany według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według obowiązujących w tym czasie stawek, co wynika z art. 23 ust. 1 prawa celnego, jednakże w niniejszej sprawie spór nie dotyczy wysokości cła, lecz samego obowiązku zapłaty cła. Skoro jednak obowiązek ten powstał w dniu dokonania odprawy celnej ostatecznej, tj. 16 marca 1995 r., a zwolnienie od cła przysługiwało skarżącej do 5 lipca 1992 r., należy uznać, że decyzja wymierzająca cło odpowiada prawu.

Trudno podzielić zarzut skarżącej sprowadzający się do stwierdzenia, iż "nie jest winą strony skarżącej, że ustawodawca nie wprowadził osobnej procedury celnej przy dokonywaniu odprawy celnej towarów nabytych na podstawie umów leasingowych międzynarodowych z opcją przeniesienia wartości". Zwolnienie od cła na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych, utrzymane art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym, stanowiło przywilej i odstępstwo od zasady powszechności cła, wynikającej z art. 4 ustawy Prawo celne. Przywilej ten nie może być jednak stosowany rozszerzająco. Skoro ustawodawca nie przewidział odrębnej procedury dla umów leasingowych w obrocie zagranicznym, należy uznać, że nie miał takiej woli.

Skarżąca spółka dokonując odprawy celnej warunkowej /czasowej/ 14 stycznia 1992 r. zobowiązała się do powrotnego wywozu tego towaru do 31 grudnia 1994 r. Spółka mogła w tym czasie domagać się zwolnienia od cła i dokonać odprawy celnej ostatecznej, czego jednak nie uczyniła. Dlatego po upływie 3-letniego okresu zwolnienia od cła spółka jest zobowiązana uiścić należności celne.

Z tych względów na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.