Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 października 1997 r. (...) wydaną na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ i art. 23 ust. 1 pkt 7, art. 27 ust. 1, art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ Inspektor Kontroli Skarbowej Ryszard A. z Urzędu Kontroli Skarbowej w Sz. określił Anecie i Romanowi małżonkom Sz. zamieszkałym w N. ul. G.-R. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1995 r. w kwocie 130.479,54 zł.
W uzasadnieniu decyzji podano, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w 1995 r. w firmie "W.-B." Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe należącej do podatników w zakresie przestrzegania prawa podatkowego, celnego i dewizowego za lata 1994 i 1995, zakwestionowano zasadność zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów w 1995 r. wydatków z funduszu socjalnego poniesionych na rzecz pracowników w kwocie 7.422 zł. Jednostka kontrolowana nie posiadała wyodrębnionego rachunku bankowego na odpisy i wypłaty na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, mimo że ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych /Dz.U. nr 43 poz. 163 ze zm./ taki obowiązek wprowadziła.
Dla celów podatku dochodowego warunkiem uznania odpisu za koszty uzyskania przychodów, określonym w art. 23 ust. 1 pkt 7 i pkt 42 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ jest nie tylko dokonywanie odpisu, lecz również faktyczne dokonanie wpłaty na oddzielny rachunek bankowy. Dlatego organ podatkowy I instancji określił podatnikom należny podatek dochodowy od osób fizycznych w 1995 r. w wysokości 130.279,54 zł - czyli o kwotę 3.340,14 zł wyższą niż podatnicy wykazali w zeznaniu.
Aneta i Roman małżonkowie Sz. złożyli odwołanie od tej decyzji do Izby Skarbowej w Sz. wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia Inspektora Kontroli Skarbowej w Sz..
Zdaniem odwołujących się, zasadność zaliczenia wydatków na rzecz pracowników firmy należy oceniać na podstawie art. 22 ust. 1 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych definiującego pojęcie tych kosztów, a nie art. 6 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.
Zastosowanie przepisu art. 23 ust. 1 pkt 7 w przypadku, gdy funduszu socjalnego nie utworzono i nie wydatkowano pieniędzy z tego funduszu stanowi "oczywisty błąd prawny".
Organ odwoławczy decyzją z dnia 29 stycznia 1998 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z równoczesnym podtrzymaniem zawartej w nim argumentacji.
Izba Skarbowa w Sz. podkreśliła, że z przepisów art. 23 ust. 1 pkt 7 i pkt 42 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie wynika, że podatnik chcąc zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatki ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz odpisy i wpłaty na ten fundusz zobowiązany był do utworzenia takiego funduszu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Aneta i Roman małżonkowie Sz. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji podtrzymującej zarzuty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Art. 23 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416/ w brzmieniu ustalonym przez art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1993 r. o zmianie ustaw regulujących zasady opodatkowania i niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 134 poz. 646/ stanowi, że za koszty uzyskania przychodów nie uważa się odpisów i wpłat na różnego rodzaju funduszy tworzone przez podatnika; kosztem uzyskania są jednak podstawowe odpisy i wpłaty na fundusz "jeżeli obowiązek lub możliwość ich tworzenia w ciężar kosztów określają odrębne ustawy".
Z kolei w art. 23 ust. 1 pkt 42 tej ustawy uwzględniając zmiany wprowadzone przez art. 18 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych /Dz.U. nr 43 poz. 163/, która weszła w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1994 r. postanowiono, że za koszty uzyskania przychodów uznaje się odpisy i wpłaty na fundusz świadczeń socjalnych.
Wspomniana wyżej ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych z dnia 4 marca 1994 r. w art. 12 nakłada na pracodawców obowiązek gromadzenia środków funduszu świadczeń socjalnych, w tym także pochodzących z odpisu, na odrębnym rachunku bankowym.
Bezspornym jest w sprawie, że należąca do podatników firma "W.-B." Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe wydatkowała w 1995 r. na rzecz pracowników kwotę 7.422 zł oraz że w 1995 r. firma nie posiadała odrębnego rachunku funduszu świadczeń socjalnych, pomimo, że od roku dla celów podatku dochodowego taki wymóg obowiązywał podatników.
W tych warunkach brak było w świetle przytoczonych wyżej przepisów podstaw do zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych ograniczona jest do kontroli ich legalności czyli zgodności z prawem.
Żądanie skargi o uchylenie decyzji ostatecznej mogłoby zatem być uwzględnione w razie stwierdzenia przez Sąd, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania w sytuacjach, gdy takie naruszenie miałoby istotny wpływ na wynik sprawy /art. 22 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, a tego rodzaju naruszeń prawa Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie.
Dlatego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak na wstępie. Niezależnie od powyższego, Sąd zwraca uwagę, że Ministerstwo Finansów mając na uwadze, że rok 1995 r. był pierwszym pełnym rokiem podatkowym, w którym obowiązywały wymogi tworzenia funduszu socjalnego na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 4 marca 1994 r. zalecał organom podatkowym, aby kontrolując prawidłowości rozliczeń za rok 1995 potraktowały "ulgowo" brak odrębnego rachunku bankowego w przypadku, gdy podatnik dokonał odpisu na fundusz i faktycznie wydatkował środki na działalność socjalną /pismo nr PO 3-3722-517/WK/96 z dnia 31 lipca 1996 r./.
Okoliczność ta mogłaby ewentualnie być rozważona w odrębnym postępowaniu dotyczącym umorzenia zaległości podatkowych za 1995 r.