Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 w związku z art. 127 par. 3 Kpa oraz art. 20 ust. 3 i art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950/ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 13.01.1999 r. (...), odmawiającą przyznania Albinie M. uprawnień wdowy po kombatancie.
W uzasadnieniu decyzji organ d/s kombatantów stwierdził, iż w toku przeprowadzonego postępowania weryfikacyjnego ustalono fakt pełnienia przez zmarłego męża wnioskodawczyni - Józefa M. zawodowej służby wojskowej w strukturach Informacji Wojskowej.
Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4a ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnych tytułów osobom, które pełniły służbę lub były zatrudnione w strukturach Informacji Wojskowej, zaś w myśl art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" ustawy kombatanckiej pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich. chyba że przedstawią dowody, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy.
Uprawnienia wdów po takich osobach, określone w art. 20 ust. 3 ustawy, mają charakter pochodny do uprawnień kombatantów i osób represjonowanych.
Albina M. nie dostarczyła dowodów, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o kombatantach, a zatem uprawnienia kombatanckie jej nie przysługują.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Albina M. wniosła o uchylenie powyższej decyzji i wyjaśniła, iż mąż jej otrzymał uprawnienia kombatanckie za działalność w ruchu oporu w okresie od 14.04.1944 r. do 16.08.1944 r. Uprawnień tych nigdy nie został pozbawiony.
Dnia 18.01.1998 r. została wdową. Nie przyznanie jej uprawnień wdowy po kombatancie jest bezprawne i nosi znamiona odpowiedzialności zbiorowej.
Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Bezsporne jest, iż mąż skarżącej, który otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu uczestnictwa w ruchu oporu w okresie od 14.04.1944 r. do 16.08.1944 r. /AK/ i do śmierci uprawnień tych nie był pozbawiony.
Przepisy ustawy z dnia 24.01.1994 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1991 nr 17 poz. 75 ze zm. dalej określana - jako ustawa kombatancka/ przewidują weryfikację i odbieranie uprawnień kombatanckich w przypadkach określonych w art. 25 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu /ust. 3, 4 i 6/ wymaga to wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego z udziałem kombatanta. Postępowania administracyjnego nie można jednak wszcząć i prowadzić w stosunku do osoby zmarłej.
Skoro więc nie żyjący kombatant posiadał uprawnienia oparte na tytule wskazanym w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 ustawy kombatanckiej i nie został ich pozbawiony za życia - po jego śmierci przysługują one wdowie /wdowcowi/ z mocy prawa - to jest art. 20 ust. 3 ustawy kombatanckiej.
Brak jest podstawy prawnej do weryfikacji uprawnień zmarłych kombatantów przenoszenia rezultatów takiej weryfikacji na wdowy /wdowców/.
Takie stanowisko utrwaliło się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. wyrok z dnia 7 stycznia 2000 r. II SA/Wr 1482/99 - nie publ., uchwała NSA z dnia 21 lutego 2000 r. OPS 15/99 - ONSA 2000 Nr 3 poz. 91/.
Zaskarżona decyzja wydana zatem została z naruszeniem prawa materialnego /art. 20 ust. 3 ustawy kombatanckiej/, a zatem podlega uchyleniu zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.