Wyrok NSA oz. w Szczecinie z 23 sierpnia 2000 r., SA/Sz 720/99

Sprawa

sprawy ze skargi Jana R. na decyzję Wojewody Z. z dnia 19 kwietnia 1999 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego - oddala skargę.

Teza

Udzielenie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego /art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane - Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ nie przesądza praw właścicielskich, a jego udzielenie względnie odmowa udzielenia nie mają żadnego wpływu na ustalenie tych praw.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Prezydent Miasta Sz. postanowieniem z dnia 19 grudnia 1997 r. na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1994 r. - Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnego zamontowania pieca centralnego ogrzewania w budynku dwurodzinnym przy ul. T. 1/1 w Sz., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami, nakazał Zdzisławowi K. przedłożenie aktualnej opinii kominiarskiej, dotyczącej sprawności przewodów kominowych oraz ekspertyzy technicznej zawierającej ocenę sprawności wykonanej instalacji gazowej wraz z urządzeniami i oceną stanu technicznego budynku /komina/ z uwzględnieniem bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Decyzją z dnia 19 stycznia 1999 r. na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ Prezydent Miasta Sz. udzielił Zdzisławowi K. pozwolenia na użytkowanie samowolnie podłączonego pieca centralnego ogrzewania wraz z przebudowaną instalacją gazową w mieszkaniu nr 1 i w piwnicy budynku przy ul. T.

1. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że inwestor przedłożył dokumenty, potwierdzające bezpieczeństwo użytkowania pieca gazowego centralnego ogrzewania.

W odwołaniu od tej decyzji Jan R. - współwłaściciel budynku przy ul. T. 1 podniósł, że od dłuższego czasu dochodzi do nieporozumień między współwłaścicielami. Zdzisław K. wybudował garaż za jego zgodą, natomiast gdy on zamierzał wybudować garaż dla siebie, to nie uzyskał zgody Zdzisława K. Pomimo, że odwołujący nie wyraził zgody na zainstalowanie pieca gazowego c.o., Zdzisław K. samowolnie wykonał instalację c.o. Dlatego zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Nadto Jan R. zarzucił, że opinia kominiarza jest niewiarygodna, bowiem kominiarz nie był w jego mieszkaniu i nie sprawdził stanu technicznego kominów przebiegających przez jego mieszkanie.

Wojewoda Z. decyzją z dnia 19 kwietnia 1999 r. na podstawie art. 138 par. 1 ust. 2 Kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ udzielił pozwolenia na użytkowanie samowolnie podłączonego pieca c.o. gazowego wraz z przebudowaną instalacją gazową. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Zdzisław K. przedłożył wszystkie wymagane dokumenty, z których wynika, że wykonane roboty związane z modernizacją centralnego ogrzewania i montażem pieca c.o. na gaz wykonane zostały prawidłowo, a komin został wyposażony we wkład kominowy z blachy nierdzewnej. Tak więc pod względem technicznym centralne ogrzewanie może funkcjonować bez zastrzeżeń.

Bezsporne jest, że modernizacja instalacji gazowej wraz z montażem pieca na gaz wykonano w 1988 r. samowolnie, za zgodą Zakładu Gazowniczego z dnia 1 czerwca 1988 r. Zatem w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., a nie jak błędnie przyjął organ I instancji przepisy Prawa budowlanego z 1994. Zgodnie z treścią art. 42 ust. 3 podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Brak zgody współwłaściciela nieruchomości na użytkowanie robót nie może stanowić przeszkody w uzyskaniu decyzji na użytkowanie prawidłowo wykonanej instalacji gazowej wraz z zamontowanymi urządzeniami.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jan R. podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnej tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy /art. 22 cyt. wyżej ustawy/. Takie wady i uchybienia nie wystąpiły w niniejszej sprawie, zatem skarga nie mogła być uwzględniona.

W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte 29 wrzenia 1997 r., w tym bowiem dniu Zdzisław K. złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie pieca gazowego centralnego ogrzewania w celu zalegalizowania samowolnie dokonanej w 1988 r. przebudowy instalacji gazowej.

Stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, obowiązującej od 1 stycznia 1995 r., organy administracji powinny stosować do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, przepisy dotychczasowe, tj. art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. przewidywał wydanie nakazu przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego /zarówno będącego w budowie, jak i wybudowanego/ gdy właściwy organ stwierdził tzw. samowolę budowlaną dokonaną bez wymaganego prawem pozwolenia budowlanego gdy ten obiekt lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Ze względu na rodzaj przeprowadzonych prac /zmiana instalacji gazowe/ jak również przy uwzględnieniu opinii kominiarskiej, brak było podstaw prawnych do nakazania przymusowej rozbiórki zainstalowanego samowolnie pieca c.o.

Stosownie do art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.

W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 19 grudnia 1997 r. nakazano Zdzisławowi K. przedłożenie dokumentów umożliwiających ocenę zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania i prowadzenia postępowania w sprawie legalizacji samowolnie przebudowanej instalacji gazowej.

Zdzisław K. żądane dokumenty potwierdzające bezpieczeństwo użytkowania przedłożył, zatem zachodziły podstawy do stwierdzenia zdatności do użytkowania wykonanego obiektu.

Za niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące opinii kominiarskiej bowiem w dniu 5 marca 1998 r. została wydana przez mistrza kominiarskiego opinia z wyników przeprowadzonych oględzin - ekspertyz urządzeń ogrzewczo-kominowych w celu wskazania miejsca podłączenia oraz ustalenia prawidłowości podłączenia. W punkcie 4 opinii zalecono wykonanie w kotłowni instalacji nawiewnej, a w punkcie 5 nakazano zainstalowanie wkładu kominowego. W dniu 22 czerwca 1998 r. dokonano rekontroli i stwierdzono, że "podłączenia wykonano prawidłowo, wkład kominowy zainstalowano".

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest fakt, że skarżący, będący współwłaścicielem budynku w którym samowolnie zamontowano piec centralnego ogrzewania gazowego, nie wyraził na to zgody. Okoliczność ta nie może mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Sąd rozpoznający sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1991 r. IV SA 927/91, że organ orzekający w sprawie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę nie ma obowiązku dokonywania ustaleń czy inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością.

Udzielenie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego /art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r./ nie przesądza praw właścicielskich, a jego udzielenie względnie odmowa udzielenia nie mają żadnego wpływu na ustalenie tych praw.

Przepis art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane stanowi, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie może nastąpić na rzecz inwestora, właściciela lub zarządcy. Ze sformułowania użytego w tym przepisie wyraźnie wynika, iż aby uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części, nie trzeba być właścicielem budynku. Skoro tak, to organ orzekający nie ma obowiązku dokonywania ustaleń, czy inwestorowi przysługuje prawo własności, jak przy udzieleniu pozwolenia na budowę.

W tym stanie rzeczy należało orzec o oddaleniu skargi na podstawie art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.