Wyrok WSA w Szczecinie z 27 kwietnia 2004 r., SA/Sz 792/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2004r.

Sprawa

sprawy ze skargi W. K. – Dyrektora "P." S. A. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. u c h y l a zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Inspektora Pracy II. uchylone postanowienia nie mogą być wykonane III. z a s ą d z a od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz skarżącego W. K. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska/spr/ Asesor WSA Arkadiusz Windak
st.sekr.sąd. Edyta Wójtowicz protokolant

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] roku nr [...], Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy., po rozpatrzeniu zarzutu wniesionego przez Dyrektora Naczelnego reprezentowanego przez pełnomocnika, na postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania obowiązku wypłaty wynagrodzenia za pracę za maj 2002 r. Z. K., uznał go za niezasadny.

Uzasadniając swoje stanowisko organ egzekucyjny wskazał, iż nie można uznać żadnego zarzutu stron, ponieważ przedstawione przez skarżącego zarzuty, co do błędnego wskazania zobowiązanego i wygaśnięcia obowiązku nie mogą się ostać w sytuacji, gdy istnieje w obrocie prawomocna decyzja nakazowa inspektora pracy a zobowiązany podjął próbę wyeliminowania z obrotu tej decyzji nakazowej. Również toczące się postępowanie przed Sądem Pracy z powództwa byłego pracownika w żaden sposób nie zwalnia od obowiązku zapłaty należności wynikającej z prawomocnej decyzji nakazowej inspektora pracy, tym bardziej, że zobowiązany nie wykazał podczas kontroli inspektora oraz w postępowaniu odwoławczym od nakazu by miał podstawy do dokonania potrącenia z wynagrodzenia za pracę pracownika. Zarzut braku wymagalności jest bezzasadny wobec objęcia obowiązku tytułem wykonawczym, który to obowiązek stał się wymagalny w dniu doręczenia decyzji nakazowej, której nadano rygor natychmiastowej wymagalności.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Dyrektor Naczelny zarzucił:

• błędne określenie osoby zobowiązanej – zobowiązanym winien być zarząd [...] - wygaśnięcie obowiązku, co do którego toczy się egzekucja – z wynagrodzenia należnego pracownikowi potrącono należności pracodawcy wynikające z nierozliczenia się pracownika z powierzonego mu mienia oraz z wypłaconych mu zaliczek,
• zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego – wymierzenie grzywny w celu przymuszenia w wysokości x zł, jest nie współmierne do wynagrodzenia objętego decyzją nakazową tj. w kwocie x zł, ponadto zarzucił nie ustosunkowanie się do wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na toczący się przed Sądem Pracy spór, co do wynagrodzenia objętego decyzją nakazową inspektora pracy.

Inspektor pracy w Okręgowym Inspektoracie Pracy nie uwzględnił zażalenia i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 roku, Nr 124, poz. 1362 z późniejszymi zmianami), postanowieniem z dnia [...] roku nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg zdarzeń przywołując tę samą argumentację, co organ pierwszej instancji. Ponadto organ wskazał, odnosząc się do zarzutu dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, że zgodnie z art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Wysokość grzywny zaś podyktowana względami celowości, mieści się w granicach zakreślonych w art. 121 ww. ustawy.

Postanowienie to W. K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się zmiany decyzji Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia [...] r. i umorzenie postępowania ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona po raz kolejny przytoczyła argumentację zawartą w zażaleniu, ponownie wskazując na:

• błędnie określoną osobę zobowiązanego,
• wygaśnięcie obowiązku, co do którego toczy się egzekucja,
• zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, a ponadto na podstawy do zawieszenia postępowania i naruszenie art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia.

Odpowiadając na skargę Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga jest zasadna.

Właściwość Sądu ustalono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W myśl tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia przywołać art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 roku, Nr 36, poz. 161 z późniejszymi zmianami). Przepis ten stanowi, iż podstawą zarzutu może być:

1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,
4. błąd, co do osoby zobowiązanego,
5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,
7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,
8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,
10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

O tym zaś, co winien zawierać tytuł wykonawczy stanowi art. 27 § 1 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z pkt 2 § 1 art. 27 cytowanej ustawy wynika, że tytuł wykonawczy powinien zawierać wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu(...).

Przez wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu(...) należy rozumieć w przypadku osób fizycznych jako oznaczenie danymi personalnymi wraz z adresem zamieszkania a w przypadku osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych pełną nazwę i siedzibę podaną stosownie do danych z rejestru, ewidencji itd Oznaczenie zobowiązanego wskazuje na podmiot obowiązku - gdy egzekwowany obowiązek wynika z orzeczenia administracyjnego - jak w niniejszej sprawie –czy też wprost z aktu prawnego.

Z załączonych do akt administracyjnych tytułu wykonawczego z dnia [...] r.. nr [...] wynika, że nie zawiera on oznaczenia zobowiązanego zgodnego z zobowiązanym z nakazu [...][...] r. nr [...]. Zatem to już sam organ egzekucyjny z urzędu winien badać dopuszczalność egzekucji administracyjnej - tzn. między innymi powinien zwrócić uwagę na to, czy wystawiony tytuł wykonawczy posiada wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak bowiem chociażby jednego z tych elementów powoduje niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu administracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z. akt I SA/Ka 1862/98).

Zatem bez uprzedniego usunięcia tych braków organ pierwszej instancji nie był uprawniony do rozpoznania zarzutów wniesionych przez zobowiązanych.

W tej sytuacji organ drugiej instancji powinien na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylić zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji, wobec braku podstaw prawnych do rozpoznania zarzutów z uwagi na wadliwość tytułu wykonawczego i umorzyć postępowanie w tym zakresie z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a., a nie jak to uczynił, utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Wobec niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego, z uwagi na wadliwość tytułu wykonawczego, organ nie był uprawniony do rozpoznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

Należy zatem stwierdzić, że podniesiony przez skarżącego zarzut w przedmiocie błędnego określenia osoby zobowiązanej choć z innych powodów niż argumentował to skarżący jest zasadny. Nie można zaś uznać za zasadny zarzut wygaśnięcia obowiązku, co do którego toczy się egzekucja w sytuacji, gdy co do przedmiotowego wynagrodzenia toczy się spór między stronami przed Sądem Powszechnym. Wniosek zaś o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w postępowaniu prowadzonym w sprawie zarzutów nie mógł być rozpoznany, co nie oznacza, że Inspektor Pracy powinien pozostawić go bez rozpoznania.

W tym stanie rzeczy, gdy przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 200, art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji