Uzasadnienie
Raportem z dnia [...]. K. D.i (Oddziałowy Działu Ochrony Zakładu Karnego.) wystąpił o " wypłatę wyrównania otrzymanego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego do kwoty, która przysługuje funkcjonariuszom posiadającym członków rodziny określonych w art.86 ustawy o Służbie Więziennej za okres od 22 września 2000r."
Dyrektor Zakładu Karnego decyzją z dnia [...]. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 K.p.a., art. 89 ust.1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 z późn. zm.) oraz § 1 i § 3 ust.1 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2001r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania (Dz. U. Nr 67, poz. 712) odmówił [...] "prawa do pobierania podwyższonego o 100% równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania z wyrównaniem od dnia września 2000r."
Dyrektor ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że na podstawie złożonego oświadczenia mieszkaniowego decyzją Nr [...] dyrektora Zakładu Karnego z dniem [...]. przyznano stronie równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości określonej § 3 pkt.1 powyższego rozporządzenia. Brak członków rodziny wyszczególnionych w art.86 ustawy o Służbie Więziennej uwzględnianych przy ustalaniu przysługującej powierzchni mieszkalnej ma bezpośredni wpływ na wysokość otrzymywanego świadczenia pieniężnego. Organ stwierdził zatem, że brak jest podstaw prawnych do podwyższenia przedmiotowego równoważnika jak również brak podstaw do wyrównania omawianego świadczenia. Następnie Dyrektor Zakładu Karnego. w sprawie tej wydał kolejne decyzje z dnia [...]. Nr [...]
Od decyzji tej odwołał się [...].
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia [...]. działając na podstawie art. 104, 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 89 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z § 3 w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości funkcjonariuszowi nie posiadającemu co najmniej jednego członka rodziny, przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania w wysokości 6 zł. dziennie, jak również jego wysokość podlega corocznej waloryzacji o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych.
W kwestii wysokości wypłaconego równoważnika z tytułu braku mieszkania także w uregulowaniu prawnym obowiązującym od 1.04.1997r. do 1.07.2001r. tj. zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 16.04.1997r. stawki z w/w tytułu były zróżnicowane w stosunku do funkcjonariusza samotnego i funkcjonariusza posiadającego członków rodziny.
Z tych względów organ II instancji stwierdził, że brak jest podstawy prawnej do zmiany decyzji Dyrektora Zakładu Karnego. cytowanej na wstępie, a także wyrównania za okres od września 2000r.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie [...] domagał się stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji orzekających w sprawie.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzje te zostały wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2001r. a więc aktu prawnego niższej rangi niż ustawa o Służbie Więziennej z dnia 26 kwietnia 1996r. Zdaniem skarżącego, przepis art.89 ust. 1 tej ustawy nie dokonuje podziału funkcjonariuszy na samotnych i posiadających rodzinę.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Szczecinie odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 13, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana przez sąd według kryterium zgodności z prawem dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi, chociaż z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
W rozpatrywanej sprawie, z przyczyn dostrzeżonych przez sąd z urzędu, zaistniała konieczność wyjścia poza zarzuty skargi, bowiem zaskarżona decyzja dotknięta jest naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności, lecz z innych powodów niż zostały podniesione w skardze.
Okolicznością w sprawie bezsporną jest, że Dyrektor Zakładu Karnego decyzjami z dnia [...]., [...]r., [...]r., [...]r. przyznał skarżącemu równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania.
Decyzje te, jak wynika to z przedstawionych sądowi akt administracyjnych, nie zostały zaskarżone przez [...] w administracyjnym toku instancji.
Wniosek skarżącego z dnia [...]. o " wypłatę wyrównania otrzymanego równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego do kwoty, która przysługuje funkcjonariuszom posiadającym członków rodziny " dotyczył okresu objętego tymi decyzjami i oparty był na przekonaniu wnoszącego (będącego osobą samotną), że w świetle art. 89 § 1 ustawy o Służbie Więziennej powinien otrzymywać równoważnik w kwocie jaka przysługuje funkcjonariuszom posiadającym członków rodziny.
Z powyższego wynika, że wniosek dotyczył sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną i zmierzał do jej zmiany.
Tymczasem z zasady trwałości decyzji ostatecznej- sformułowanej w art.16 § 1 K.p.a.- wynika, że decyzja ostateczna może być uchylona lub zmieniona tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Skoro zatem w sprawie, której dotyczył wniosek skarżącego wydana została decyzja ostateczna w przedmiocie jego prawa do równoważnika pieniężnego za wskazany we wniosku z dnia [...]. okres, to rozpoznanie tego wniosku było dopuszczalne tylko z zastosowaniem jednego, z przewidzianych w Rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego, nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznej. Między innymi art.155 Kpa przewiduje, przy spełnieniu określonych w nim przesłanek, zmianę decyzji ostatecznej, na podstawie której strona nabyła prawo.
Należy zatem wyjaśnić, że rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty stwarza tzw. powagę rzeczy osądzonej (res iudicata), czyli okoliczność nie zezwalającą na ponowne rozstrzygniecie danej sprawy (ne bis in idem).
Naruszenie powyższej zasady, tak jak zaistniało to w niniejszej sprawie, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., niezależnie od zarzutów skargi.
Mając na względzie wskazane naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
2 i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi