Wyrok WSA w Szczecinie z 12 maja 2004 r., SA/Sz 960/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2004r.

Sprawa

sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...]. w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. orzeka, że nie podlega ona wykonaniu

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr/ Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder
sekr. Sąd. Maria Rosochacka protokolant

Uzasadnienie

Orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z r. Koment Powiatowy Policji w [...] uznał [...]. R. S.winnym zarzucanych czynów i wymierzył karę dyscyplinarną nagany z ostrzeżeniem za to, że:

1/ będąc zobowiązanym do terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych określonych w indywidualnym zakresie czynności i poleceń przełożonego, a w szczególności do terminowego sporządzania i przekazywania okresowych zestawień i sprawozdań z zakresu pionu [...] w terminie do dnia[...]. nie sporządził i nie przekazał do zatwierdzenia dokumentacji prewencyjnej za[...]., tj. oceny realizacji Planu [...] za[...]. oraz Planu [...] na[...]., jak również nie sporządził i nie przesłał do Wydziału [...] w[...] w określonym terminie miesięcznej i kwartalnej dokumentacji prewencyjnej w postaci tabeli sporządzonych wniosków o ukaranie do sądu i nałożonych mandatów karnych oraz oceny efektywności pracy dzielnicowego, a także opinii dotyczącej wprowadzenia mierników, czym naruszył dyspozycje § 13 pkt 1 zarządzenia nr 21 KGP z dnia 20 maja 1993r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji i § 2 decyzji nr 24/02 Komendanta Powiatowego Policji z dnia 17 lipca 200lr., decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia[...]. w sprawie szczegółowych zasad i trybu dokonywania okresowej oceny pracy policjantów pionu[...] i wytycznych Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zawartych w piśmie [...] z dnia[...].

2/ w dniu [...] r. po zakończonym [...] nie stawił się do służby, czym naruszył dyspozycję § 3 ust 1 z związku z § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 października 2001r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów w związku z § 26 regulaminu organizacyjnego Komendy Powiatowej Policji w [...]

Od powyższego orzeczenia [...] R. S. wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w[...], w którym zarzucił, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone jednostronnie, tendencyjnie, bez zachowania zasady prawdy obiektywnej i nie zgadza się z wymierzoną mu karą.

Po przeanalizowaniu akt postępowania dyscyplinarnego komendant Wojewódzki Policji w [...] orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...]. utrzymał zaskarżone orzeczenie wskazując w jego uzasadnieniu, iż niesporządzenie przez obwinionego w odpowiednich terminach dokumentacji, do której wykonania był zobligowany zakresem obowiązków i odpowiednimi przepisami wewnętrznymi, a także nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie uzasadniały orzeczoną wobec niego odpowiedzialność dyscyplinarną.

Zgodnie z § 9 ust.! rozporządzenia MSWiA z 19 grudnia 1997r. postępowanie dyscyplinarne ma na celu m.in.:

• ustalenie, czy zachodzą okoliczności uzasadniające odpowiedzialność dyscyplinarną policjanta,
• wszechstronne wyjaśnienie okoliczności i przyczyn popełnienia przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej, którą stanowić może czyn policjanta popełniony w czasie służby lub podczas wykonywania zadań albo czynności służbowych, polegający na zawinionym niewykonaniu obowiązków wynikających z ustawy, przepisów wykonawczych lub rozkazów i poleceń wydawanych przez uprawnionych przełożonych na podstawie tych przepisów; wyjątkowo może również być to czyn popełniony przez policjanta poza czasem służby lub nie związany z wykonywaniem zadań albo czynności służbowych, jeżeli przepisy szczególne przewidują odpowiedzialność dyscyplinarną.

Zgodnie z decyzją nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] r. obwiniony był zobowiązany sporządzić w nieprzekraczalnym terminie do [...] r. sprawozdanie z realizacji przedsięwzięć ujętych w planach pracy. Decyzja nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] r. wraz z wytycznymi Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (pismo [...] r.) nakładała na niego obowiązek terminowego sporządzenia okresowej dokumentacji prewencyjnej. W tym celu kom. R. S., jako [...] winien zapewnić sobie spływ niezbędnej dokumentacji z podległych komórek organizacyjnych. Nie dochował zatem należytej staranności przy realizacji zadań stałych, do których należy terminowe sporządzanie okresowej sprawozdawczości prewencyjnej.

W świetle zebranego materiału dowodowego nie budzi też wątpliwości fakt, że w dniu [...] r. obwiniony nie stawił się do służby. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji policjanta można odwołać z [...] z ważnych względów służbowych, a także wstrzymać udzielenie mu urlopu w całości lub w części. Termin urlopu może być także przesunięty na wniosek policjanta, umotywowany ważnymi względami. Jednakże w ust. 3 tego przepisu stwierdza się, że odwołanie policjanta z urlopu ze względów służbowych wymaga zgody przełożonego. Nieobecności [...] R. S. nie można uznać za usprawiedliwioną, ponieważ nie uzyskał on zgody przełożonego na przerwanie urlopu, a następnie jego przełożenie w związku z wykonywaniem czynności służbowych w czasie jego trwania. Nie można również potraktować sporządzania zaległej dokumentacji prewencyjnej w okresie urlopu jako godzin nadliczbowych. Zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy o Policji policjantowi uprawnionemu do dodatku funkcyjnego w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 nie udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze. [...] R. S. jest policjantem uprawnionym do dodatku funkcyjnego, zatem nie przysługuje mu czas wolny w zamian za czas służby przekraczający ustawową normę.

Nie można zgodzić się z poglądem obwinionego, że organ prowadzący przedmiotowe postępowanie nie zachował należytego obiektywizmu przy ustalaniu stanu faktycznego. Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na naruszenie dyscypliny służbowej przez obwinionego.

W tej sytuacji organ odwoławczy nie znalazł żadnych okoliczności mogących mieć wpływ na zmianę rozstrzygnięcia i na podstawie § 32 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997r. postanowił utrzymać zaskarżone orzeczenie w mocy Wymierzona kara jest adekwatna do charakteru popełnionych czynów i uwzględnia dotychczasową postawę obwinionego w służbie oraz fakt, że pełniąc funkcję [...] powinien ze szczególną starannością wypełniać przydzielone obowiązki.

Powyższe orzeczenie R. S. zaskarżył skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania wobec niego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 135 ust.1 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji, a także art. 7 kpa. Stawiane mu zarzuty są – zdaniem skarżącego - bezpodstawne a postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało wadliwie, albowiem nie uwzględniono złożonych przez niego wniosków, w tym dowodowych.

Po zapoznaniu się z treścią skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] r. wydaną z powołaniem się na art. 38 ust.2 ustawy z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, 1/ uchylił zaskarżone orzeczenie, jak również poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] r. o ukaraniu [...] R. S. dyscyplinarną nagany z ostrzeżeniem - ze względu na ich niezgodność z obowiązującym prawem.

2/ uznał [...] R. S. winnym tego, że będąc zobowiązanym do terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych określonych w indywidualnym zakresie czynności i poleceń przełożonego, a w szczególności do terminowego sporządzania i przekazywania okresowych zestawień i sprawozdań z zakresu pionu [...] w terminie do dnia [...] r. nie sporządził i nie przekazał do zatwierdzenia dokumentacji prewencyjnej za [...] r., tj. oceny realizacji Planu [...] za[...]. oraz Planu [...] na[...]., jak również nie sporządził i nie przesłał do [...] w [...] w określonym terminie miesięcznej i kwartalnej dokumentacji prewencyjnej w postaci tabeli sporządzonych wniosków o ukaranie do sądu i nałożonych mandatów karnych oraz oceny efektywności pracy dzielnicowego, a także opinii dotyczącej wprowadzenia mierników, czym naruszył dyspozycje § 13 pkt 1 zarządzenia nr 21 KGP z dnia 20.05.1993r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji i § 2 decyzji nr 24/01 Komendanta Powiatowego Policji z dnia 17 lipca 2001r., decyzji nr[...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 9 stycznia 2002r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu dokonywania okresowej oceny pracy policjantów pionu [...] i i wytycznych Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zawartych w piśmie [...] z dnia[...].

• i na podstawie art. 139 ust. 1 i art. 134 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. nr 7 poz. 58, z p. zm.) oraz § 1 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14), wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany, 3/ umorzył postępowanie w części dotyczącej zarzutu niestawiennictwa w służbie po zakończonym urlopie wypoczynkowym, które miało miejsce w dniu [...] r. - ze względu na naruszenie art. 135 ust. 1 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, min. iż po zapoznaniu się z treścią skargi organ II instancji stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie - dlatego też, zgodnie z wolą skarżącego uchylił wydane przez siebie orzeczenie dyscyplinarne, jak również dotknięte wadliwością tego samego rodzaju orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w[...]. Usunięcie z obrotu prawnego obu tych decyzji obliguje organ do ponownego zbadania i rozstrzygnięcia sprawy dyscyplinarnej.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego za bezsporne uznano niewywiązanie się [...]. R. S.Y z ustalonej w zakresie obowiązków (pkt. 6 i 12) oraz powołanych w zarzucie aktach wewnętrznego kierowania powinności terminowego sporządzania i przekazywania dokumentacji planistyczno - sprawozdawczej. Piastując funkcję [...] powinien on był ze szczególną starannością przestrzegać ustalonych w tym zakresie procedur. Zgodnie z decyzją nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w[...] z dnia [...] r. obwiniony miał obowiązek sporządzić w nieprzekraczalnym terminie do [...] r. sprawozdanie z realizacji przedsięwzięć ujętych w planach pracy. Decyzja nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia[...]. wraz z wytycznymi Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (pismo [...] z dnia[...].) nakładała na niego obowiązek terminowego sporządzenia okresowej dokumentacji prewencyjnej do 10 dnia każdego miesiąca. W tym celu [...] R. S. jako [...] winien zapewnić sobie kontrolę nad przekazywaniem niezbędnej dokumentacji z podległych komórek organizacyjnych. Nie dochował zatem należytej staranności przy realizacji zadań stałych.

Zgodnie z § 13 pkt. 1 zarządzenia Komendanta Głównego Policji nr [...] w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji miał on obowiązek terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych określonych w indywidualnym zakresie czynności i poleceń przełożonego. Zważywszy na charakter uchybienia i jego skutki dla służby, jak również dotychczasowy przebieg kariery zawodowej obwinionego - postanowiono wymierzyć mu karę dyscyplinarną nagany.

Należy natomiast w pełni podzielić argumentację skarżącego o przedawnieniu możliwości wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w sprawie niestawiennictwa w służbie po zakończonym urlopie wypoczynkowym ze względu na regulację wynikającą z art. 135 ust. 1 ustawy o Policji.

Dokonując kontroli decyzji na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA organ administracyjny nie jest związany granicami skargi. Wprawdzie powołany przepis nie określa prawnych form uwzględnienia skargi, lecz należy przyjąć, że uwzględnienie skargi następuje wskutek:

1/ uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub części (zależnie od zakresu zaskarżenia) i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy, 2/ uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i orzeczenia o istocie sprawy, 3/ uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania I instancji.

Nie jest natomiast dopuszczalne wydanie na podstawie art. 38 ust. 2 cytowanej ustawy decyzji uchylającej zaskarżone rozstrzygnięcie i kierującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Oznaczałoby to bowiem otwarcie nowego toku instancji w tej samej sprawie (wyrok NSA z dn. 10.041997r. S.A./Po 1909/96).

Na powyższe orzeczenie R. S. również wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że nie uwzględnia ono jego skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w[...] z z dnia [...]..

Postępowanie sądowe w sprawie skargi na orzeczenie z dnia [...] r. toczy się pod sygn. SA/Sz [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2004r. na podstawie art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który stosownie do art. 97 w/w ustawy właściwy jest do orzekania w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego i postępowanie nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004r., stosując przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ przywoływanej dalej skrótowo jako P.p.s.a.

Analiza zaskarżonej decyzji, wydanej w trybie art. 38 ust.2 obowiązującej do 31 grudnia 2003r. ustawy z 11 maja 1999r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /DzU. Nr 74, poz. 368/ prowadzi do stwierdzenia, iż wydana ona została z rażącym naruszeniem dyspozycji tego przepisu. Przepis ten jednoznacznie bowiem stwierdza, iż organ, którego działanie zaskarżono może uwzględnić skargę w całości do dnia wyznaczenia przez Sąd terminu rozprawy.

Uwzględnić skargę w całości oznacza uwzględnić bez zastrzeżeń żądanie skargi tzn. orzec zgodnie z żądaniem skarżącego.

Z treści skargi wynika, iż skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Wojewódzkiego Policji, uznając je za bezpodstawne oraz umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Z treści rozpatrywanego w tym postępowaniu orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia[...].wynika, że organ ten, częściowo tylko uwzględnił skargę i - niezgodnie z żądaniem skarżącego – ponownie wymierzył karę dyscyplinarną.

W takiej sytuacji nie mógł mieć zastosowania tryb przewidziany w art. 38 ust.2 ustawy o NSA, lecz art. 138 § 1 pkt 2 kpa wobec czego zaskarżona decyzja, jako wydana z rażącym naruszeniem jednoznacznego w swej treści przepisu prawa, dotknięta jest nieważnością /art. 156 § 1 pkt 2 kpa/.

W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzec jak w sentencji.

Orzeczenie w pkt II wyroku oparte jest na art. 152 p.p.s.a.