Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 12 października 1993 r., SA/Wr 1093/93

Tezy

Decyzja administracyjna zawierająca rozstrzygnięcie, którego podstawą jest art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. nr 3 poz. 6 ze zm./, winna precyzować nałożone na stronę obowiązki będące konkretyzacją hipotezy "odpowiednie czynności" zawartej w tym przepisie.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 5 października 1992 r. opartą na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska. Burmistrz Miasta P. nakazał Benedyktowi A. "wykonanie w okresie od 31 października 1992 r., stosownych czynności w zakresie ograniczenia emisji hałasu związanego z funkcjonowaniem Bazy Sprzętu T". Orzekł też, iż "niedostosowanie się do nałożonego obowiązku i niewykonanie określonych czynności powodujących wyeliminowanie zagrożenia emisją hałasu dla współwłaścicieli posesji. może spowodować wydanie nakazu uruchomienia zgromadzonego na terenie bazy sprzętu. tj.: dwóch samochodów "Star 200", samochodu "Nysa", koparko-spycharki typu "Białoruś" i ciągnika "Ursus".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że Benedykt A. prowadzi Bazę Sprzętu Technicznego, zlokalizowaną przy budynku mieszkalnym stanowiącym współwłasność. Bez zgody Urzędu Miasta pobudował on zaplecze dla bazy. Sprzęt jest parkowany na utwardzonej części bazy, częściowa bezpośrednio pod oknami mieszkania na parterze, jak również po przeciwnej stronie jezdni na działce leśnej PFZ, gdzie zgromadzone są różne sypkie materiały budowlane. W dniu 1 października 1982 r. przedstawiciel Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska dokonał pomiaru hałasu emitowanego na posesji przy rozruchu tylko jednego ze zgromadzonych sprzętów technicznych tj. samochodu "Star 200". Norma dzienna emitowanego hałasu przekroczyła dopuszczalny poziom o 5 decybeli.

W odwołaniu od tej decyzji Benedykt A. wniósł o jej uchylenie zarzucając, że jest ona w swej treści wadliwa "przez przyjęcie nazwy "Baza Sprzętu Technicznego". Skarżący wyjaśnia, że prowadzi zakład rzemieślniczy od około 15 lat i nie posiada żadnej bazy, jedynie parking pojazdów mechanicznych, pomocnych w działalności gospodarczej. Wszystkie te pojazdy są dopuszczone do ruchu i nie przekraczają obowiązujących w kraju norm hałasu.

Skarżący prowadzi zakład brukarski; działalność swoją wykonuje w terenie, dlatego nie można mówić o jakiejkolwiek emisji hałasu pod budynkiem mieszkalnym. Praca wymienionych pojazdów w pobliżu budynku polega jedynie na uruchomieniu jednego z nich i odjechaniu - bądź w drodze powrotnej - na zaparkowaniu go w wyznaczonym miejscu. Gdyby więc przyjąć za organem I instancji, że przekracza dopuszczalne normy hałasu to praktycznie żaden pojazd na terenie kraju nie mógłby się poruszać Skarżący nie zatrudnia w zakładzie drugiego kierowcy i dlatego może uruchomić tylko jeden pojazd. Wyjątkowo tylko zdarza się, że spod domu ruszają dwa pojazdy. W okresie zimowym wszystkie pojazdy są unieruchomione. Korzysta jedynie z "Nysy". W okresie letnim wszystek sprzęt jest parkowany przeważnie w miejscu wykonywania robót, poza terenem gminy.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym, decyzją z dnia 2 kwietnia 1993 r., opartą na podstawie art. 138 par. 1 Kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Kolegium stwierdziło, że już samo zgromadzenie takiej ilości sprzętu technicznego na wspólnym podwórzu, w bezpośrednim sąsiedztwie otworów okiennych rodziny P. stanowi samo w sobie znaczną uciążliwość. Sprzęt ów zwyczajowo w godzinach wczesnorannych musi być uruchomiony i wyprowadzony. Niewątpliwie samochód "Star 200" nie jest najgłośniejszym pojazdem ze wszystkich tam garażowanych, ale po uruchomieniu swoją pracą powoduje hałas, którego poziom przekracza dopuszczalne normy, co zostało potwierdzone stosownymi badaniami. Oczywistym jest, że Benedykt A. nie po to zgromadził taką ilość sprzętu technicznego, by go tylko trzymać. Sprzęt ów na co dzień, przynajmniej w sezonie letnim pracuje, a zatem nasilenie hałasu w pewnych porach dnia jest ponad normy i powoduje uciążliwości środowiskowe.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Benedykt A wnosi o uchylenie decyzji ostatecznej i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu celem ponownego jej rozpoznania. Skarżący kwestionuje wyniki badań hałasu przeprowadzonych w tej sprawie, gdyż dokonano ich od strony ulicy, a nie od budynku mieszkalnego. Domaga się zatem ich ponowienia i przeprowadzenia w sposób prawidłowy. Skarżący wywodzi, że parking oddzielony jest od budynku murem oporowym tłumiącym hałas, sam mieszka w tym budynku i nie odczuwa dolegliwości związanych z garażowaniem na nim samochodów i sprzętu. (...) Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

(...) Przepis art. 76 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, zwanej dalej ustawą, stanowi, że organ administracyjny może nakazać użytkownikowi maszyny lub innego urządzenia technicznego wykonanie w określonym czasie odpowiednich czynności zmierzających do ograniczenia ich uciążliwości dla środowiska /ust. 1/. W wypadku niezastosowania się użytkownika maszyny lub innego urządzenia technicznego do ustaleń, o których mowa w ust. 1, organ administracyjny stopnia wojewódzkiego może nakazać unieruchomienie maszyny lub innego urządzenia technicznego, powodujących uciążliwości dla środowiska /ust. 2./

Opierając się na tym przepisie organ I instancji nakazał skarżącemu "wykonanie /w ustalonym czasie/ stosownych czynności w zakresie ograniczenia emisji hałasu związanego z funkcjonowaniem Bazy Sprzętu Technicznego".

Decyzja administracyjna, oparta o przepis art. 76 ust. 1 ustawy, powinna jednakże wyraźnie precyzować obowiązki nakładane na stronę postępowania, skoro przepis ten używa pojęcia "odpowiednie czynności", a więc takie, które realnie będą zmierzały do ograniczenia uciążliwości maszyny/ dla środowiska. Wskazanie to nie powinno wzbudzać wątpliwości, jeśli odczyta się normę art. 76 ustawy w całości, a więc łącznie z jej ust. 1 i 2.

Istotna wątpliwość, jaka - zdaniem sądu - powstaje w tej sprawie, sprowadza się do kwestii, czy do stanu faktycznego, jaki został w niej ustalony, może mieć zastosowanie przepis art. 76 ust. 1 ustawy; inaczej rzecz biorąc, czy może on stanowić podstawę rozstrzygnięcia sformułowanego w osnowie decyzji jako nakaz wykonania w określonym terminie stosownych czynności w zakresie ograniczenia emisji hałasu związanego z funkcjonowaniem bazy sprzętu technicznego skarżącego. Takie instytucjonalne określenie temu miejscu nadaje zresztą tylko organ I instancji. Skarżący polemizując z nią określa je po prostu jako parking.

Ustawa /por. słowniczek zamieszczony w art. 3, a także przepisy rozdz. 4 działu III ustawy/ nie definiuje pojęcia "maszyna" ani "urządzenie techniczne". Autor komentarza do niej - Edward Radziszewski, przekonująco natomiast przyjmuje. że przepisy wspomnianego rozdziału dotyczą m.in. tak ważnych z punktu widzenia ochrony środowiska wyrobów przemysłowych, jak silniki spalinowe i pojazdy napędzane tymi silnikami. Pojazdy garażowane przed domem skarżącego należy więc bez wątpienia zaliczyć do maszyn w rozumieniu art. 76 ust. 1 ustawy. Przepis ten jednakże odnosi się do poszczególnych tego rodzaju wytworów technicznych, a nie do określonego ich zbioru, nazwanego przez organ I instancji bazą sprzętu technicznego. Stosownymi badaniami uciążliwości dla środowiska należałoby więc ewentualnie objąć każdy z nich indywidualnie, skoro norma art. 76 ust. 1 ustawy odnosi się do użytkownika "maszyny lub innego urządzenia technicznego". Tymczasem w postępowaniu administracyjnym, zakończonym zaskarżoną decyzją, nie wyjaśniono, czy pojazdy skarżącego garażowane w pobliżu mieszkania zainteresowanego przekraczają, na skutek określonej niesprawności, dopuszczalną normę hałasu, czy też praca ich silników pod tym względem nie odbiega od normy, a jedynie fakt, że uruchamiane są zbyt blisko budynku mieszkalnego stanowi samo w sobie uciążliwość. W takim przypadku właściwy organ powinien rozważyć, czy obiekt ten, określony jako baza sprzętu technicznego lub parking, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, powodujący niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, celem ewentualnego zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Z wymienionych wyżej powodów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja i decyzje ją poprzedzające naruszają przepisy art. 7, art. 77 par. 1 Kpa i art. 78 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez co należało je uchylić na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 i 3 Kpa.