Uzasadnienie
Ostateczną decyzją Głównego Architekta Wojewódzkiego w W. z dnia 14 lutego 1989 r. utrzymano w mocy nałożony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym na Jadwigę K. nakaz rozbiórki komórki gospodarczej wybudowanej samowolnie na nieruchomości pozostającej w zarządzie Zakładu Remontu i Dozoru Akumulatorów w W. Decyzja stała się również prawomocna na skutek oddalenia skargi przez NSA wyrokiem z dnia 21 grudnia 1989 r. SA/Wr 458/89.
Wobec niewykonywania rozbiórki Prezydent Miasta W. w dniu 22 czerwca 1990 r. wystawił tytuł wykonawczy i w tym samym dniu podjął postanowienie o nałożeniu grzywny w wysokości 300.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym W postanowieniu pouczono o prawie wniesienia zażalenia, z którego strona skorzystała. Postanowieniem z 8 października 1990 r. (...) działający z upoważnienia Wojewody w W. zastępca Głównego Architekta Wojewódzkiego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca kwestionuje słuszność i celowość nakazu rozbiórki komórek uważając, że istnieją merytoryczne podstawy do zalegalizowania ich dalszego istnienia.
Odpowiadając na skargę organ orzekający wnosi o jej oddalenie ponieważ nie został wykonany obowiązek nałożony ostateczną decyzją administracyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Ustawą z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 34 poz. 201/ rozszerzono zakres właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego także o rozpatrywanie skarg na niektóre rozstrzygnięcia zapadające w postępowaniu egzekucyjnym toczącym się na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 24 poz. 151 ze zm./. Są to mianowicie wymienione w art. 196 par. 3 pkt 2 Kpa postanowienia o rozstrzygnięciu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego lub zabezpieczającego /art. 32, art. 33 i art. 151 cyt. ustawy/ oraz o umorzeniu lub odmowie umorzenia tych postępowań /art. 57/. Tymczasem w niniejszej sprawie skarga została wniesiona na postanowienie utrzymujące w mocy - na skutek nieuwzględnienia zażalenia zobowiązanego - postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, a więc dotyczące zastosowania środka egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym przewidzianego w art. 113 pkt 1 ustawy. Takie zaś postanowienie nie podlega zaskarżeniu do NSA wykraczając poza granice jego właściwości określone w art. 196 pkt 2 Kpa.
Wprawdzie z tego powodu odrzucenie skargi jest konieczne, to jednak należy organom egzekucyjnym wskazać na uchybienia w stosowaniu przez nie przepisów ustawy. Zgodnie z art. 119 określającym warunki i treść postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia /par. 1 i 2/, zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego /art. 32 i art. 33/ oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Oznacza to powinność umieszczenia w samym postępowaniu pouczenia o obu tych środkach prawnych przysługujących zobowiązanemu. W sprawie zaś objętej skargą postanowienie organu egzekucyjnego I instancji nie zawierało pouczenia o prawie zgłoszenia zarzutów. Nawet w takim przypadku nie było jednak podstaw do potraktowania pisma strony jako zażalenia, skoro w swej treści zawierało twierdzenie noszące charakter zarzutów.
Jak wiadomo przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie stawiają szczególnych wymogów formalnych wnoszonym przez strony pismom zawierającym środki prawne /np. art. 128 Kpa/. Przepisy te mają zaś odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. nie stanowi inaczej. W świetle przepisów obu tych ustaw nie istnieją żadne przeszkody do uznania dopuszczalności zarówno zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jak i wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny /lub zastosowaniu innego środka egzekucyjnego/, w jednym piśmie złożonym organowi egzekucyjnemu przez zobowiązanego po otrzymaniu przez niego postanowienia. Obowiązkiem organów egzekucyjnych jest zaś rozpoznanie obu tych środków prawnych stosownie do swej właściwości funkcjonalnej określonej w przepisach ustawy /art. 16 oraz art. 33 par. 2 i 3/.
Po zwrocie akt tej sprawy organ egzekucyjny I instancji powinien zatem ponownie zbadać "zażalenie" zobowiązanego pod kątem zawartych w tym piśmie ewentualnych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i wydania stosownego postanowienia, na które służyć będzie zażalenie /art. 33 ust. 3/. Dopiero postanowienie wydane po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego I instancji w sprawie zarzutów może być zaskarżone do sądu administracyjnego na podstawie art. 196 par. 3 pkt 2 Kpa.
W tym stanie rzeczy i po myśli art. 204 par. 1 Kpa w związku z art. 196 par. 3 pkt 2 Kpa skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.