Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 18 sierpnia 1995 r., SA/Wr 1329/95

Sprawa

w sprawie przeznaczenia środków Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Teza

Celami służącymi ochronie środowiska w gminie, o których mowa w art. 88 pkt 6 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196/, nie są zadania w zakresie profilaktyki zdrowotnej dzieci na obszarach szczególnej ochrony środowiska w rozumieniu art. 88a pkt 5 tej ustawy.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Gminy K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody (...) z dnia 27 kwietnia 1995 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy K.

Uzasadnienie

Uchwałą nr VIII/51/95 z dnia 28 marca 1995 r. Rada Gminy K., powołując się na art. 88 pkt 6 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196/, postanowiła przeznaczyć środki określone w planie przychodów i rozchodów Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na rok 1995 w pozycji IV pkt 6 na cele profilaktyki zdrowotnej dzieci z terenów zagrożonych szkodliwym oddziaływaniem przemysłu, a wykonanie uchwały powierzyła Zarządowi Gminy.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 27 kwietnia 1995 r. nr ON.II.0914/13/94 Wojewoda (...), na podstawie art. 86 i 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wyjaśnił, że zadania, które mogą być finansowane z gminnego funduszu ochrony środowiska, zostały szczegółowo wyliczone w art. 88 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Przepis ten nie przewiduje wydatkowania środków funduszu na zadania związane z profilaktyką zdrowotną dzieci.

Rozstrzygnięcie to zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wójt Gminy K., podnosząc, że przepis art. 88 pkt 6 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska przewiduje możliwość przeznaczania środków gminnego funduszu ochrony środowiska na cele służące ochronie środowiska w gminie. Zdaniem organów gminy, ochroną środowiska jest również ochrona dzieci przed szkodliwym oddziaływaniem otoczenia. Gmina K. jest narażona na szkodliwe oddziaływanie Huty Miedzi "L." i z tego powodu celowe jest przeznaczenie pewnych środków na profilaktykę zdrowotną dzieci z terenów zagrożonych.

Na wezwanie Sądu Wójt Gminy przedstawił uchwałę nr X/67/95 Rady Gminy K. z dnia 28 czerwca 1995 r. o wniesieniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody (...).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że środki z gminnego funduszu ochrony środowiska mogą być przeznaczane bezpośrednio na finansowanie przedsięwzięć z tej dziedziny. Profilaktyka zdrowotna dzieci natomiast jest zadaniem opieki zdrowotnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Według art. 88 pkt 6 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196/ środki gminnych funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej przeznacza się na inne cele niż wymienione w punktach 1-5, służące ochronie środowiska, ustalone przez radę gminy.

Przepis ten, upoważniając radę gminy do określania celu, na który mają być przeznaczone środki funduszu, nie przewiduje szczegółowych warunków lub przesłanek ich ustalania, pozostawia więc w tym zakresie organom gminy znaczną swobodę, ogranicza jednak wyznaczanie tych celów pod względem przedmiotowym /cele służące ochronie środowiska/.

Pojęcie środowiska i ochrony środowiska zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 2 i art. 2 ust. 1 powyższej ustawy. Stosownie do tych przepisów środowiskiem jest ogół elementów przyrodniczych, jak powierzchnia ziemi łącznie z glebą, kopaliny, wody, powietrze, świat roślinny i zwierzęcy, a także krajobraz, ochrona środowiska zaś polega na działaniu lub zaniechaniu umożliwiającym zachowanie bądź przywrócenie równowagi przyrodniczej tych elementów. Pozwala to przyjąć, że środowiskiem w rozumieniu prawa jest ogół elementów przyrodniczych otaczających człowieka, nie zaś bezpośrednio sam człowiek.

Ochrona środowiska służy niewątpliwie ochronie zdrowia i życia ludzkiego, jednakże przedsięwzięcia zmierzające do zachowania bądź przywrócenia równowagi przyrodniczej nie mogą być utożsamiane z zadaniami profilaktyki zdrowotnej ludności, realizowanymi przez zakłady opieki zdrowotnej. Nie można wykluczyć, że określone zamierzenia w dziedzinie ochrony środowiska będą jednocześnie spełniały rolę profilaktyczną w ochronie zdrowia ludzkiego i finansowanie tych zadań z gminnego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej będzie uzasadnione celami określonymi w art. 88 omawianej ustawy. W takim jednak wypadku rada gminy powinna je oznaczyć w uchwale określającej cele służące ochronie środowiska w gminie w sposób skonkretyzowany.

Zadanie dofinansowywania zadań profilaktyki zdrowotnej dzieci na obszarach szczególnej ochrony środowiska przewidziane zostało w art. 88a pkt 5 omawianej ustawy jako zadanie wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Natomiast celami służącymi ochronie środowiska w gminie, o których mowa w art. 88 pkt 6 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. nr 49 poz. 196/, nie są zadania w zakresie profilaktyki zdrowotnej dzieci na obszarach szczególnej ochrony środowiska w rozumieniu art. 88a pkt 5 tej ustawy.

Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody (...) nie narusza prawa. Na zasadzie art. 207 par. 5 w związku z art. 216a par. 1 Kpa skargę należało oddalić.