Uzasadnienie
W deklaracji podatkowej w sprawie podatku od nieruchomości na rok 1992 skarżące Przedsiębiorstwo określiło wysokość swojego zobowiązania z tego tytułu na kwotę 46.165.700 zł.
Podstawę wyliczenia tej należności stanowiła wyrażona w m2 powierzchnia użytkowa budynków, wartość budowli i powierzchnia gruntów, w których lub na których prowadzona jest działalność gospodarcza inna niż rolnicza, a w tym w szczególności budynki, budowle i grunty przynależne do mieszalni pasz.
Mieszalnia pasz prowadzona jest zasadniczo dla potrzeb własnego gospodarstwa, a tylko jej część - w wielkości określonej przez skarżące Przedsiębiorstwo na 23 procent - służy sprzedaży produkcji nierolniczej.
Z załącznika do deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości wynika, że zobowiązaniem tym były objęte:
- budynki mieszkalne o pow. 4.190,46 m2
- budynki gospodarcze o pow. 3.298,00 m2
- budowle o wartości 4.937.406.746 zł
- grunty o pow. 3.597 m2 i grunt pod sklepem o pow. 52 m2.
Skarżące Przedsiębiorstwo określiło swoje zobowiązanie podatkowe od budynków mieszkalnych i od gruntu związanego ze sklepem w pełni należnej wartości, natomiast zobowiązanie to od budynków gospodarczych, budowli i gruntów związanych z mieszalnią pasz określiło na 23 procent należności podatkowej, odpowiadającej wielkości procentowej produkcji mieszalni pasz przeznaczonych do sprzedaży.
Decyzją z dnia 28 kwietnia 1992 r. Wójt Gminy W. na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ ustalił wysokość zobowiązania skarżącego Przedsiębiorstwa z tytułu podatku od nieruchomości za 1992 rok w kwocie 190.443.000 zł.
Zdaniem Wójta, na skarżącym ciąży obowiązek podatkowy od budynków, budowli i gruntów w pełnej wysokości i okoliczność, że tylko część produkcji mieszalni pasz ma charakter zarobkowej działalności przemysłowej i w takim zakresie nie była działalnością gospodarczą rolniczą, nie stwarza podstawy od obniżenia wymiaru podatku od nieruchomości.
W odwołaniu od tej decyzji, skarżące Przedsiębiorstwa wyjaśniło, że określając swoje zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości, oparło się na analogii w wymiarze podatku od płac, który był również zróżnicowany w zależności od wielkości procentowej działalności rolniczej i nierolniczej. Nadto Przedsiębiorstwo podniosło, że w okresie od stycznia do marca 1992 r. produkcja usługowa mieszalni pasz na rzecz podmiotów spoza gospodarstwa wynosiła w styczniu 8,04 procent, w lutym - 6,71 procent i w marcu - 4,90 procent.
Decyzją z dnia 5 czerwca 1992 r. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym w O. utrzymało w mocy decyzję Wójta.
Kolegium Odwoławcze przyjęło, że wymienione w deklaracji podatnika budynki mieszkalne i gospodarcze oraz budowle i grunty są związane z produkcją inną niż produkcja rolna, wobec czego ustalone przez Wójta zobowiązanie podatkowe znajduje oparcie w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Przedsiębiorstwo Przemysłu Rolnego zarzuciło, że w 1992 roku tylko w pierwszych trzech miesiącach dokonywało w nieznacznych ilościach sprzedaży pasz na zewnątrz, pozostała zaś produkcja przeznaczona była na własne potrzeby. Wymiar podatku w określonej proporcji produkcji pasz na potrzeby własnego gospodarstwa i na cele sprzedaży był zatem uzasadniony i stosowany już w 1991 r.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
W dodatkowym piśmie procesowym skarżący zarzucił, że wymiar podatku dokonany został za rok 1992 na podstawie decyzji Wójta Gminy z dnia 28 kwietnia 1992 r. z mocą od dnia 1 stycznia 1992 r., co stanowi naruszenie art. 42 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Ustawa z dnia 12 stycznia 1992 r. o podatkach i opłatach lokalnych uzależnia lub różnicuje opodatkowanie podatkiem od nieruchomości budynków lub ich części i gruntów od tego, czy budynki i grunty związane są z prowadzoną działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna. Wynika to z art. 5 ust. 1 pkt 1 do 3 ustawy w odniesieniu do budynków oraz z art. 3 ust. 1 pkt 3 i 4 i art. 5 ust. 1 pkt 5 w odniesieniu do gruntów.
Zróżnicowanie zasad opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków i gruntów nie jest uzależnione od ich wyłącznego wykorzystywania na cele działalności gospodarczej innej niż rolnicza lub leśna, a jedynie od związania z taką działalnością, także częściowo.
Potwierdzeniem powyższego poglądu jest art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy, który przewiduje opodatkowanie budowli tylko w razie ich wyłącznego związania z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna.
Takiej przesłanki wyłącznego związania z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna nie przewiduje art. 5 ust. 1 pkt 2 w odniesieniu do budynków i art. 5 ust. 1 pkt 5 lit. "a" do gruntów.
Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 12 stycznia 1992 r. o podatkach i opłatach lokalnych, budynki związane częściowo z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza i leśna podlegają opodatkowaniu według podwyższonych stawek od całej powierzchni użytkowej. Zróżnicowanie stawek opodatkowania dopuszczalne jest tylko w wypadku, gdy z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna związana jest wydzielona część budynku, a w szczególności znajdujące się w nim pomieszczenia.
Podobnym zasadom zróżnicowanego opodatkowania podlegają również grunty.
Z przepisów tych nie wynika również, by opodatkowanie podatkiem od nieruchomości budynków i gruntów w wypadku ich częściowego związania z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna miało być ustalone proporcjonalnie do stosunku procentowego wykorzystywania przedmiotu opodatkowania na cele działalności gospodarczej innej niż rolnicza lub leśna.
Przedmiotem zarzutów skargi jest niezastosowanie takiego wskaźnika procentowego wymiaru podatku od nieruchomości w stosunku do budynków gospodarczych, co w zasadzie dotyczy mieszalni pasz oraz gruntów związanych z mieszalnią pasz.
Zarzut ten nie jest uzasadniony.
Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co wyżej wykazano, nie ustanawiają procentowego wskaźnika wymiaru podatku od nieruchomości w razie tylko częściowego związania budynku lub gruntu z działalnością inną niż rolnicza lub leśna.
Przepisy te dopuszczają ustalenie podatku od nieruchomości tylko od części budynku, jeżeli z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna związana jest dająca się wydzielić część powierzchni budynku. Tego rodzaju twierdzeń jednak skarżące Przedsiębiorstwo nie podnosiło.
Zasadne są natomiast zarzuty skarżącego w odniesieniu do ustalenia podatku od nieruchomości od budowli, których wartość określona została na 4.937.406.706 zł.
Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle związane wyłącznie z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż rolnicza lub leśna. Z zarzutów skargi wynika, że są to budowle związane z mieszalnią pasz. Skoro zatem mieszalnia pasz związana była tylko częściowo z inną działalnością niż rolnicza lub leśna, to również przynależne do niej budowle były związane z taką działalnością częściowo.
Częściowe zaś związanie budowli z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna nie uzasadnia ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Nieuzasadniony jest natomiast zarzut skarżącego, że decyzja wójta wydana została z mocą wsteczną, co było niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy, osoby prawne i państwowe jednostki organizacyjne obowiązane są wpłacać podatek od nieruchomości z mocy prawa za poszczególne miesiące w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. Oznacza to, że wymagalność tego podatku powstaje bez wezwania i bez uprzedniej decyzji wymiarowej.
Decyzja Wójta wydana została na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1990 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111/, co uzasadniało ustalenie wymiaru z mocą wsteczną, wobec niewykonania przez podatnika zobowiązania podatkowego.
Powołany w piśmie procesowym art. 42 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym określa terminy wejścia w życie przepisów gminnych i nie ma zastosowania do decyzji administracyjnych.
Ze względu na naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji należało uchylić na zasadzie art. 207 par. 1 pkt 1 Kpa.