Uzasadnienie
Uchwałą nr XXXVII/129/92 z dnia 30 marca 1992 r. w sprawie trybu i szczegółowych warunków zwolnienia z podatku gruntowego użytków rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej, wydaną na podstawie art. 40 ust. 1 i art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ oraz art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. nr 52 poz. 268 ze zm./, Rada Gminy Ś. K. określiła w par. 1 tryb i szczegółowe warunki zwolnienia z podatku gruntowego użytków rolnych na terenie gminy Ś. K., na których zaprzestano produkcji rolnej, jak następuje:
1/ użytki rolne, na których zaprzestano produkcji rolnej, mogą być zwolnione z podatku rolnego na okres nie dłuższy niż trzy lata;
2/ osoby ubiegające się o zwolnienie z podatku rolnego powinny zgłosić do urzędu gminy zamiar zaprzestania produkcji rolnej na danym gruncie;
3/ zgłoszenie /pkt 2/ powinno nastąpić w formie podania o zwolnienie z podatków; w podaniu należy podać numer każdej działki, na której zaprzestano produkcji rolnej;
4/ grunty rolne, na których zaprzestano produkcji, należy utrzymywać w postaci czarnego ugoru. Grunty orne, na których w drodze kontroli przeprowadzonych w maju, lipcu i wrześniu zostanie stwierdzone, że nie są utrzymane w postaci czarnego ugoru, nie będą uznane za użytki rolne, na których zaprzestano produkcji rolnej;
5/ w razie prowadzenia produkcji na użytkach zgłoszonych uprzednio jako te, na których zaprzestano produkcji rolnej, wydane zwolnienia z podatku zostaną cofnięte z jednoczesnym zastosowaniem odpowiedzialności karnej z ustawy karnej skarbowej.
W par. 2 wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy, a w par. 3 postanowiono, że uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, to jest z dniem 1 kwietnia 1992 r., i podlega opublikowaniu na tablicach ogłoszeń gminy.
Pismem z dnia 19 października 1992 r. Wojewoda (...) zaskarżył powyższą uchwałę Rady Gminy Ś. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego i wniósł o stwierdzenie nieważności jej par. 1 ust.
- Wojewoda zarzucił, że przewidziana w nim odpowiedzialność karna skarbowa nie może być stosowana, gdyż ustawa karna skarbowa nie przewiduje sankcji z tytułu naruszenia przepisów o zaprzestaniu produkcji rolnej na użytkach rolnych.
W odpowiedzi na skargę Gmina Ś. K. wniosła o oddalenie skargi i wyjaśniła, że przepis par. 1 ust. 5 zaskarżonej uchwały został wydany na podstawie art. 105 par. 1 i 2 ustawy karnej skarbowej z dnia 26 października 1971 r. /Dz.U. 1984 nr 22 poz. 103 ze zm./.
Na wezwanie Sądu Gmina Ś. K. wyjaśniła, że przez czarny ugór, o którym mowa w par. 1 ust. 4 uchwały, należy rozumieć pole nie obsiane, ale uprawione i nawożone obornikiem, i powołała się w tym względzie na Małą encyklopedię rolniczą /PWRiL 1964/ oraz pracę B. Świętochowskiego i B. Jabłońskiego pt. "Uprawa roli" /PWRiL 1964/.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Według art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ przepisy porządkowe, o których mowa w ust. 3 tego artykułu, mogą przewidywać za ich naruszenie karę grzywny, wymierzaną w trybie i na zasadach określonych w prawie o wykroczeniach. Oznacza to, że na mocy art. 40 ust. 4 powołanej ustawy kary mogą być ustanawiane tylko w tych przepisach gminnych, które są przepisami porządkowymi. Brak jest natomiast podstawy do wprowadzenia postanowień karnych do przepisów gminnych wykonawczych, które są wydawane na mocy szczegółowych upoważnień ustawowych /art. 40 ust. 1 tej ustawy/, bądź przepisów wydawanych w zakresie wewnętrznego ustroju gminy, organizacji urzędów i instytucji gminnych, zasad zarządu mieniem gminy oraz zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej /art. 40 ust. 2 powyższej ustawy/.
Uchwała Rady Gminy Ś. K. z dnia 30 marca 1992 r. została wydana z mocy upoważnienia zawartego w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. nr 52 poz. 268 ze zm./, jest zatem przepisem o charakterze wykonawczym. Sankcje karne za naruszenie przepisów wykonawczych mogą być stosowane, jeżeli możliwość taka została przewidziana w ustawie będącej podstawą ich wydania (...).
Zaskarżone postanowienie par. 1 ust. 5 uchwały Rady Gminy Ś. K. narusza wszystkie sformułowane wyżej warunki. Przede wszystkim treść tego postanowienia nie jest przytoczeniem żadnej normy karnej z ustawy karnej skarbowej. Stosowanie kary zostało przewidziane na potrzeby wymuszenia zaniechania produkcji rolnej na gruntach, na których zaprzestano jej prowadzenia, co nie odpowiada hipotezie jakiegokolwiek innego przepisu karnego, a treść tego przepisu uchwały zupełnie nie odpowiada przesłankom zawartym w art. 105 par. 1 i 2 ustawy karnej skarbowej, na który powołała się Gmina w odpowiedzi na skargę Wojewody. (...)
W tym stanie rzeczy Sąd na zasadzie art. 207 par. 3 w związku z art. 216a par. 1 Kpa oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ orzekł o nieważności par. 1 ust. 5 zaskarżonej uchwały.