Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa w stopniu nakazującym ich uchylenie.
Niesporne jest w sprawie, iż w dniu 30 stycznia 1992 r. przed Sądem Wojewódzkim zawarta została ugoda pomiędzy pozwanym Piotrem W. o zachowek a skarżącym, mocą której Piotr W. zobowiązał się na całkowite zaspokojenie dochodzonego roszczenia zapłacić na rzecz skarżącego kwotę 100.000.000 zł z odsetkami w wysokości 80 proc. w stosunku rocznym od dnia 30 stycznia 1992 r., płatne w terminie do dnia 31 lipca 1992 r.
W wykonaniu tejże ugody w miesiącu maju 1994 r. skarżący otrzymał kwotę 206.235.300 zł.
Zeznanie podatkowe o nabyciu tejże należności skarżący złożył w organie I instancji w dniu 19 maja 1994 r. na druku: "Zeznanie podatkowe o nabyciu majątku w drodze spadku, zapisu, dalszego zapisu, polecenia darowizny (...)".
Z akt sprawy /korespondencji prowadzonej pomiędzy organami podatkowymi a skarżącym/ - niewątpliwie wynika, iż organy podatkowe stały na stanowisku, że otrzymana należność przez skarżącego nie podlega przepisom ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207 ze zm./, lecz stanowi dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych /art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku od osób fizycznych - Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.
Ze stanowiskiem tym konsekwentnie nie zgadzał się skarżący, czemu dawał wyraz w licznych pismach kierowanych zarówno do organu I instancji, jak i organu II instancji, a także w rozpatrywanej skardze.
Pomimo tego, że sporna była między organami podatkowymi a skarżącym kwestia zobowiązania podatkowego, organ I instancji rozpoznał podanie skarżącego z dnia 18 stycznia 1995 r. w oparciu o przepis art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, zgodnie z którym - w wypadkach gospodarczo i społecznie uzasadnionych organy podatkowe mogą zaniechać w całości lub w części ustalania zobowiązań podatkowych i poboru podatków w stosunku do poszczególnych podatników, zwłaszcza, gdy pobranie podatku mogłoby zagrozić zdolności gospodarczej zakładu lub egzystencji podatnika.
Stwierdzić jednakże należy, że rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zaniechania ustalania zobowiązania podatkowego i poboru podatku na podstawie cyt. wyżej art. 8 ust. 2 może nastąpić tylko wówczas, gdy podatnik nie kwestionuje swego obowiązku podatkowego.
W przeciwnym razie organ podatkowy wydaje w tym przedmiocie decyzję, o której mowa w art. 5 ust. 1 lub 3 tej ustawy /por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1993 r. III SA 196/93/.
Wprawdzie podanie skarżącego z dnia 18 stycznia 1995 r. zawierało wniosek o zaniechanie, niemniej jednak w świetle tego co wyżej powiedziano, należało uprzednio rozpatrzyć w formie decyzji ewentualny podatek dochodowy od osób fizycznych - od otrzymanych przez skarżącego należności z tytułu wykonania prawomocnej ugody sądowej z dnia 30 stycznia 1992 r.
Mając na względzie wskazane wyżej uchybienia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 i 3 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.