Uzasadnienie
W deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości na 1991 r. skarżące Kopalnie oświadczyły, że w ich posiadaniu na terenie gminy B. pozostaje 65.315 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, polegającej na wydobywaniu kruszywa oraz 603.300 m2 gruntów określonych jako wyrobiska górnicze. Od pierwszej grupy gruntów zadeklarowały i uiściły podatek według stawki 500 zł za 1 m2 w kwocie 32.657.500 zł a od drugiej grupy gruntów według stawki 50 zł za 1 m2 w kwocie 30.165.000 zł, łącznie 62.822.500 zł.
W deklaracji na 1992 r. wielkość posiadanych gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej określiły na 65.314 m2 i kwotę podatku od nieruchomości 56.170.000 zł według stawki 860 zł za 1 m2, a od gruntów stanowiących wyrobiska górnicze o pow. 603.300 m2 kwotę podatku w wysokości 51.884.000 zł według stawki 86 zł za 1 m2 gruntu, łącznie 108.054.000 zł.
Pismem z 9.2.1993 r. inspektor kontroli skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej zawiadomił Urząd Miasta i Gminy w B., że w wyniku przeprowadzonej kontroli skarbowej stwierdzono, iż grunty określone przez skarżące Kopalnie w deklaracjach podatkowych jako wyrobiska górnicze są gruntami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą i należny podatek od nieruchomości został na skutek wadliwej kwalifikacji gruntów zaniżony.
Decyzją z 4.3.1993 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. na podstawie art. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ ustalił wysokość należnego podatku od nieruchomości za 1991 r. od całości gruntów, będących w posiadaniu skarżących Kopalni, według wyższej stawki 500 zł za 1 m2 w kwocie 334.307.000 zł a kwotą zaległego podatku na 271.484.500 zł.
Drugą decyzją z 4.3.1993 r. Burmistrz na podstawie art. 5 ustawy o zobowiązaniach podatkowych ustalił wysokość należnego podatku od nieruchomości za 1992 r. według stawki 860 zł za 1 m2 w kwocie 575008000 zł, a kwotę zaległego podatku na 466.954.000 zł.
W odwołaniu od tych decyzji skarżące Kopalnie zarzuciły, że prowadzona działalność eksploatacyjna kruszywa jest integralnie związana z zamierzoną budową zbiornika wodnego. Eksploatacja kruszywa prowadzona jest na gruntach, które w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy B. przeznaczone zostały pod budowę zbiornika.
Decyzją Ministra Rolnictwa z 4.1.1979 r. wyrażona została zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, a decyzją z 7.11.1988 r. dyrektor Wydziału Planowania Przestrzennego, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego zatwierdził plan realizacyjny budowy zbiornika wodnego, która to budowa poprzedzona jest eksploatacją złóż kruszywa naturalnego. Na mocy porozumienia z inwestorem zbiornika skarżące Kopalnie zdejmowany nadkład ziemi nad pokładami kruszywa przemieszczają na miejsce nasypów zbiornika.
Eksploatacja kruszywa prowadzona jest jednocześnie z budową zbiornika wodnego, co stwarza podstawę do zwolnienia nieruchomości od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ jako gruntów zajętych na zbiorniki wodne retencyjne.
Dnia 20.5.1993 r. Burmistrz Miasta i Gminy B., skarbnik i podinspektor do spraw geodezji oraz starszy inspektor do spraw geologicznych skarżących Kopalń, Kierownik i Zastępca Kierownika Kopalni dokonali oględzin obszaru gruntów, na których prowadzona jest eksploatacja kruszywa. W wyniku tych oględzin stwierdzono m.in., że zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym, budowa zbiornika skojarzona jest eksploatacją złóż kruszywa naturalnego. Zbiornik nie został jeszcze zbudowany i nie jest zalany wodą. Prace budowlane prowadzone są na istniejącym już stopniu wodnym na rzece Nysa. Na miejsce to dostarczone są nadkłady ziemne zdjęte ze złóż w czaszy zbiornika. Prace wykonywane przez kopalnie związane są przede wszystkim z eksploatacją kruszywa.
Przedstawiciele Kopalni zgłosili do powyższych ustaleń zastrzeżenie, że prace wydobywcze kruszywa na przejętych terenach mają na celu zwiększenie pojemności zbiornika, a więc są w istocie fragmentem prac budowy zbiornika.
Decyzją z 17.6.1993 r. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym utrzymało w mocy obie decyzje organu I instancji o wymiarze podatku za lata 1991-1992.
Zdaniem Kolegium Odwoławczego z mocy art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych od podatku od nieruchomości zwolnione są grunty zajęte na zbiorniki retencyjne. Zbiornik taki nie został jeszcze zbudowany, co potwierdza protokół z oględzin z 20.5.1993 r. i z tego względu skarżącym Kopalniom nie przysługuje zwolnienie od podatku.
W skardze do NSA skarżące Kopalnie zarzucają naruszenie w zaskarżonej decyzji art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez jego błędną interpretację i przyjęcia, że tylko grunty zajęte na zbiorniki wypełnione wodą są zwolnione od podatku od nieruchomości. Z przepisu tego nie wynika bowiem, by warunkiem zwolnienia było wypełnienie zbiornika wodą. Pojęcie gruntu zajętego na zbiorniki należy łączyć z przeznaczeniem gruntów na te cele i podjęciem wstępnych robót z tym związanych. W dalszej części art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy mowa jest wyraźnie o gruntach pod wodami płynącymi i kanałami żeglownymi, a więc wypełnienie zbiornika retencyjnego wodą nie jest koniecznym warunkiem do zastosowania tego przepisu.
W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i wyjaśniło, że zbiornik wodny nie został jeszcze oddany do użytku. Pojęcie gruntu zajętego na zbiorniki wodne retencyjne winno być rozumiane w czasie teraźniejszym jako aktualny stan ich wykorzystania. Nieruchomości zaś zajmowane przez Kopalnie służą celom eksploatacji pokładów żwiru, a więc nie są to grunty zajęte na zbiornik wodny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wymiar podatku od nieruchomości za grunty zróżnicowany jest zależności od tego, czy grunty związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, czy też z taką działalnością gospodarczą nie są związane.
W dalszym przepisie art. 5 ust. 2 pkt 1-3 sformułowana została ustawowa definicja gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, do których w myśl postanowienia punktu trzeciego zliczone zostały również "tereny, na których są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne".
Z treści tej definicji wynika dostatecznie wyraźnie, że o związaniu gruntów z działalnością gospodarczą inną niż działalność rolnicza lub leśna nie przesądza ani wyrażona przez właściwy organ administracji rządowej zgoda na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego lub leśnego na cele nierolnicze lub nie leśne, ani przeznaczenie gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego, ani też decyzja organu administracji budowlanej o zatwierdzeniu planu realizacyjnego lub nawet pozwolenie na budowę, a dopiero podjęcie na gruntach określonej działalności gospodarczej.
Tak rozumiana definicja gruntów związanych z działalnością gospodarczą inną niż działalność rolnicza lub leśna pozwala na ocenę zastrzeżeń skarżących Kopalni Surowców mineralnych, że grunty przeznaczone pod budowę zbiornika retencyjnego podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości z chwilą podjęcia na nich robót eksploatacyjnych kruszywa, skoro taka eksploatacja stanowi wykonanie części niezbędnych robót ziemnych związanych z przygotowaniem czaszy przyszłego zbiornika.
Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwolnieniu od podatku podlegają grunty zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych oraz grunty pod wodami płynącymi i kanałami żeglownymi.
Skarżące Kopalnie Surowców Mineralnych przejęły przeznaczone pod budowę zbiornika wodnego retencyjnego grunty w gminie B. w celu prowadzenia na tych gruntach eksploatacji kruszywa, a nie w celu użytkowania zbiornika wodnego lub prowadzenia działalności eksploatacyjnej kruszywa na terenie zbiornika.
Kopalnie Surowców mineralnych prowadzące eksploatację kruszywa na terenach, przeznaczonych pod budowę zbiornika wodnego retencyjnego zobowiązane są do uiszczenia podatku od nieruchomości od użytkowanych gruntów według stawek podatkowych od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Podjęcie działalności gospodarczej eksploatacji kruszywa na gruntach, przeznaczonych pod budowę zbiornika wodnego retencyjnego nie jest równoznaczne z wykonywaniem robót budowlanych ziemnych zbiornika wodnego i nie uzasadnia zwolnienia od podatku od nieruchomości na zasadzie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Skargę należało zatem oddalić na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa.