Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 9 października 1997 r., SA/Wr 1659/95

Tezy

W stanie prawnym roku 1994 brak było podstaw prawnych do opodatkowania podatkiem od towarów i usług aportu rzeczowego wniesionego dla podwyższenia kapitału zakładowego.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy zważył:

Przepis art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ stanowi, że opodatkowaniu tym podatkiem podlega sprzedaż towarów, odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, eksport i import towarów lub usług oraz czynności wymienione w ust. 3 pkt 1-5.

Ze sformułowania tego wynika niespornie, iż jako przedmiot opodatkowania podatkiem od towarów i usług nie została przewidziana czynność w postaci wniesienia wkładu niepieniężnego do kapitału zakładowego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Stąd też trzeba się zgodzić z poglądem członka Zarządu skarżącej Spółki - Andrzeja S., że w stanie prawnym roku 1994 brak było podstaw prawnych do opodatkowania podatkiem od towarów i usług aportu rzeczowego wniesionego dla podwyższenia kapitału zakładowego.

Jednakże dla stwierdzenia, że przedmiotowy towar nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem jest konieczne nie budzące wątpliwości ustalenie charakteru prawnego towaru jako aportu rzeczowego oraz jego przeznaczenie dla podwyższenia kapitału zakładowego Spółki.

W sytuacji, gdy do podwyższenia kapitału zakładowego Spółki dochodzi przez wniesienie aportu rzeczowego, istnieje możliwość wykazania tej okoliczności przed dokonaniem jej zgłoszenia do rejestru handlowego. Przepis art. 258 par. 2 pkt 3 kodeksu handlowego pozwala na złożenie przed rejestracją podwyższenia kapitału - zapewnienia przez wszystkich członków zarządu, że wpłaty na podwyższony kapitał zostały dokonane; przejście wkładów niepieniężnych na spółkę następuje wtedy z chwilą zarejestrowania podwyższenia kapitału.

Jest oczywiście niesporne, iż czynność podwyższenia kapitału zakładowego Spółki w drodze wniesienia aportu rzeczowego może mieć miejsce tylko w takiej Spółce, której umowa przewiduje możliwość pokrywania udziału wkładami niepieniężnymi /art. 163 par. 1 Kh/. Ponadto wkładem niepieniężnym mogą być nieruchomości, ruchomości, prawa majątkowe lub rzeczy zbiorowe. Z samej istoty aportu rzeczowego wynika, że nie mogą być nim pieniądze.

W sytuacji zatem, gdyby wspólnik posiadający rzecz ruchomą i zamierzający ją przeznaczyć na wkład niepieniężny - sprzedał ją, zaś pieniądze z tej sprzedaży uzyskane przeznaczył na podwyższenie kapitału Spółki, nie można uznać, że podwyższenie to nastąpiło w drodze wniesienia aportu rzeczowego.

W sprawie niniejszej zaś materiał dowodowy sprawy, nie daje żadnych podstaw by uznać, że doszło do wniesienia aportu rzeczowego w postaci żwiru na podwyższenie kapitału zakładowego Spółki "B.".

Przede wszystkim z umowy Spółki zawartej w dniu 10 marca 1994 r. wynika, że udziały są wnoszone w formie pieniężnej, skarżąca Spółka nie twierdziła zaś, by doszło do zmiany umowy Spółki w tym przedmiocie przez umieszczenie w umowie możliwości pokrywania udziałów wkładami niepieniężnymi. Ponadto dowody oferowane przez skarżącą Spółkę, w szczególności uchwała wspólników (...) z dnia 30 marca 1994 r. oraz (...) z dnia 28 listopada 1994 r. jak również postanowienie sądu rejestrowego z dnia 29 maja 1995 r. absolutnie nie potwierdzają tezy odwołania i skargi, że doszło do złożenia zapewnienia w trybie art. 258 par. 2 pkt 3 Kh a następnie - do przejścia na Spółkę aportu rzeczowego w postaci żwiru. Z uchwały z dnia 30 marca 1994 r. wynika jedynie, że trzej wymienieni wspólnicy: Jurgen F., Karsten D. i Ziegfried M. "wprowadzają aport finansowy", dla prawidłowego funkcjonowania Spółki. Aport ten miał być uzyskany przez sprzedaż żwiru stanowiącego własność firmy niemieckiej "B.", zaś Spółka "B." miała służyć pomocą przy jego sprzedaży kontrahentowi niemieckiemu. Pieniądze ze sprzedaży żwiru miały być przekazane na konto "B." po potrąceniu kosztów transportu i spedycji - jako aport finansowy wspólników niemieckich.

Uchwałą z dnia 28 listopada 1994 r. natomiast wspólnicy postanowili zwiększyć środki finansowe o kwotę 999.000.000 złotych, co podwyższyło kapitał zakładowy do wysokości 1.099.000.000 złotych. Sąd Rejonowy w powołanym postanowieniu wpisał w rejestrze podwyższenie kapitału zakładowego do kwoty 1.099.000.000 złotych z zaznaczeniem, że udziały są wnoszone w formie pieniężnej.

Z tych wszystkich ustaleń faktycznych nie sposób wysnuć wniosek, że doszło do podwyższenia kapitału zakładowego Spółki wskutek wniesienia aportu rzeczowego o wartości wynoszącej na czerwiec 1994 r. 518.810.000 złotych.

Natomiast jest w sprawie niesporne, że w czerwcu 1994 r. skarżąca Spółka sprzedała żwir odbiorcy niemieckiemu, występując w dokumentach SAD i w fakturach jako eksporter i dostawca.

Niezależnie od tego, czy należność za sprzedany żwir istotnie trafiła do kapitału zakładowego spółki, nie może być ona uznana za wkład niepieniężny, z przyczyn wyżej wywiedzionych.

Skoro zaś Spółka dokonała sprzedaży żwiru, miała obowiązek ujęcia w ewidencji sprzedaży dowodów dokumentujących omawianą sprzedaż. Zaniechanie tej czynności stanowi o naruszeniu przepisu art. 27 ust. 4 powołanej ustawy o podatku od towarów i usług, co musiało skutkować opodatkowaniem pominiętej przez Spółkę sprzedaży według stawki 22 procent oraz powiększeniem kwoty podatku o 100 procent, a to stosownie do przepisu art. 27 ust. 5 pkt 1 tej ustawy.

W tym stanie rzeczy skarga Spółki "B." przedstawia się jako bezzasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny zatem miał obowiązek skargę tę oddalić po myśli przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/.