Uzasadnienie
Orzeczeniem z dnia 6 czerwca 1994 r. nr SO.479/5210/L/94, wydanym na podstawie art. 26 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. 1992 nr 4 poz. 16/ oraz par. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. nr 57 poz. 278/, Rejonowa Komisja Lekarska w W. uznała poborowego Tomasza G. za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju i zaliczyła o do kategorii "D". Rejonowa Komisja Lekarska rozpoznała u poborowego padaczkę z rzadko występującymi napadami, bez zmian w zakresie intelektu i bez zaburzeń zachowania, oraz osobowość nieprawidłową, nieznacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne, i stosownie do pkt 66.2 wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej, stanowiącego załącznik nr 1 do powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r., zakwalifikowała go do kategorii "D" jako niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju.
Od orzeczenia tego wniósł odwołanie Wojskowy Komendant Uzupełnień, zarzucając, że zgodnie z par. 11, 15 ust. 3 i par. 13 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 1992 r. w sprawie komisji lekarskich i komisji poborowych, wynagrodzenia za udział w ich pracy oraz odpłatności za badania specjalistyczne /Dz.U. nr 48 poz. 218 ze zm./ komisje lekarskie orzekające o zdolności poborowych do służby wojskowej wydają swoje orzeczenia z uwzględnieniem wyroków badań specjalistycznych, do których przeprowadzania wyznaczeni zostają lekarze specjaliści w drodze zarządzenia wojewody. Rejonowa Komisja Lekarska skierowała Tomasza G. na takie badania do lekarza specjalisty, jednakże następnie oparła swoje rozstrzygnięcie na rozpoznaniu określonym w karcie informacyjnej Katedry i Kliniki Neurologii Akademii Medycznej w (...), przedstawionej przez poborowego, który do lekarza specjalisty się nie zgłosił.
Orzeczeniem z dnia 23 czerwca 1994 r. nr SO.VI.5210/L/193/92 Wojewódzka Komisja Lekarska w (...) utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej. Wojewódzka Komisja Lekarska oparła swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym zebranym przez Rejonową Komisję Lekarską. Orzeczenie zostało podpisane przez pełny skład Komisji.
Orzeczenie to zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojskowy Komendant Uzupełnień, zarzucając, że uznanie poborowego za niezdolnego do służby wojskowej nastąpiło z pominięciem opinii lekarza specjalisty, wyznaczonego przez Wojewodę (...), a ponadto przedstawiona przez poborowego karta informacyjna Katedry i Kliniki Neurologii Akademii Medycznej nie została podpisana przez adiunkta Katedry, którego imię i nazwisko oraz pieczątka zostały zamieszczone na dokumencie.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska wyjaśniła, że według par. 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 1992 r. /cytowanego w odwołaniu/ do oceny stanu zdrowia poborowego powołani są przede wszystkim lekarze będący członkami Komisji, którzy na podstawie bezpośrednich badań i z uwzględnieniem zebranego materiału rozstrzygają o zdolności poborowego do służby wojskowej. Karta informacyjna przedstawiona przez poborowego nie budzi wątpliwości, gdyż została podpisana przez doktora nauk medycznych, specjalistę neurologa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 197 Kpa skarga na decyzję organu administracji państwowej przysługuje stronie, organizacji społecznej, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, oraz prokuratorowi. (...)
Według art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
(...) Wojskowi komendanci uzupełnień co wynika z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. 1992 nr 4 poz. 16 ze zm./, są terenowymi organami administracji wojskowej w sprawach administrowania rezerwami osobowymi. Do ich podstawowych zadań należy prowadzenie ewidencji wojskowej /art. 49 ust. 1/, a w szczególności powoływanie osób do czynnej służby wojskowej przez wydawanie decyzji - kart powołania w trybie określonym w art. 60 ust. 1 tej ustawy.
Z mocy art. 28 ust. 2 omawianej ustawy wojskowemu komendantowi uzupełnień przysługuje prawo wnoszenia odwołań od orzeczeń rejonowej komisji lekarskiej do wojewódzkiej komisji lekarskiej w sprawach określania zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej.
Wojskowe komisje lekarskie są organami administracji wojskowej w sprawach orzekania o zdolności poborowych do służby wojskowej, a stroną w tych sprawach jest wyłącznie poborowy ze względu na swój obowiązek odbycia zasadniczej służby wojskowej.
Udział wojskowego komendanta uzupełnień w sprawach orzekania przez rejonowe komisje lekarskie o zdolności poborowych do służby wojskowej został określony w art. 28 ust. 2 i 4 cytowanej ustawy o powszechnym obowiązku obrony i ogranicza się do wniesienia odwołania od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej oraz zgłoszenia wniosku o zmianę ostatecznego orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły zmiany.
Powyższe uprawnienia wojskowego komendanta uzupełnień, jako wynikające z przepisów szczególnych w stosunku do kodeksu postępowania administracyjnego, nie mogą być tłumaczone rozszerzająco. Oznacza to, że przepisy art. 28 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. 1992 nr 4 poz. 16 ze zm./ nie uzasadniają legitymacji wojskowego komendanta uzupełnień jako organu administracji wojskowej do wnoszenia skarg do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ostateczne orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej.
Powyższe ustalenie znajduje potwierdzenie w przepisie art. 28 ust. 5 omawianej ustawy, który stanowi, że ostateczne orzeczenia komisji lekarskiej są wiążące dla wojskowych komendantów uzupełnień i komisji poborowych.
Skargę zatem, jako niedopuszczalną, należało odrzucić na zasadzie art. 207 par. 6 w związku z art. 204 par. 1 Kpa.