Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 17 marca 1994 r., SA/Wr 1817/93

Teza

Cena zapłacona za towar nie jest elementem składowym pojęcia "stan towaru" w dniu dokonania zgłoszenia celnego w rozumieniu art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ i może po tym dniu ulec zmianie.

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Uzasadnienie

Dyrektor Urzędu Celnego wymierzył Spółce z o.o. cło od przywiezionego z zagranicy marmuru syntetycznego sztucznego granitu.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka wniosła o obniżenie wartości celnej za ten materiał, który był uszkodzony o kwotę 2.165 USD przedstawiając stosowne dowody.

Prezes Głównego Urzędu Ceł, po rozpoznaniu tego odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że określenie wartości celnej i wymiar cła zostały dokonane przez Urząd Celny zgodnie z art. 23 ust. 1 Prawa celnego, który stanowi, że cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących, na podstawie dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego /art. 50 Prawa celnego/. Główny Urząd Ceł po analizie całości akt stwierdził brak podstaw do uznania roszczeń strony, gdyż ustalenie braków jakościowych nastąpiło po odprawie celnej ostatecznej bez udziału funkcjonariusza celnego oraz gdy towar nie znajdował się już pod dozorem celnym. Zgodnie z art. 25 Prawa celnego wartością celną towaru jest cena zapłacona lub należna za towar celny czyli towar stanowiący przedmiot obrotu towaru z zagranicą podlegający dozorowi celnemu i kontroli celnej. Po dokonaniu odprawy celnej ostatecznej dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym /towar/ przestaje być towarem celnym. Tak więc wszelkie późniejsze roszczenia strony /dot. zmniejszenia wartości transakcyjnej towaru objętego JAD SAD/ nie mają wpływu na uprzednio określoną wartość celną i wymierzone cło. Zgodnie bowiem z art. 23 Prawa celnego dla wymiaru cła istotna jest zadeklarowana przez importera wartość celna towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego. Natomiast korekta wartości celnej i wymierzonego cła może nastąpić tylko w przypadku, gdy braki jakościowe zostały stwierdzone przy dokonywaniu odprawy celnej i w obecności funkcjonariusza celnego. Nadto strona zgłaszając towar do odprawy celnej mogła zgodnie z art. 60 Prawa celnego wystąpić z wnioskiem o zbadanie towaru i pobranie próbek przed zgłoszeniem towaru do odprawy celnej. Strona jednakże tego nie uczyniła i zgłosiła towar do odprawy celnej. Strona także w czasie dokonywania odprawy celnej nie kwestionowała wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru stanowiącej podstawę wymierzonego przez Urząd Celny cła. Jednocześnie organ odwoławczy poucza, że zgodnie z art. 20 Prawa celnego stronie przysługuje możliwość odesłania niewłaściwego jakościowo towaru w trybie powrotnego wywozu. Zastosowanie tego trybu wiąże się ze zwrotem pobranego wcześniej cła w wysokościach określonych art. 20 Prawa celnego. W sprawie /m.in. w przypadku braku potwierdzenia powrotnego wywozu reklamowanego towaru, stwierdzenia braków jakościowych w obecności funkcjonariusza celnego/ nie zachodzą żadne z wyżej wymienionych przesłanek uzasadniających korektę wymierzonego cła i uznania roszczeń strony.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o zmianę decyzji ostatecznej i obniżenie wartości celnej wymiaru cła. Skarżąca podniosła, że już w trakcie odprawy celnej funkcjonariusz stwierdził uszkodzenie płyt. Jako dowód skarżąca powołała także protokół oszacowania szkód sporządzony w dniu odprawy celnej w magazynie C. Hartwig w miejscu wykonywanej odprawy celnej. Skarżąca posiada również raport z przeglądu zniszczeń przeprowadzonego na prośbę firmy z H. Dowodem na to, że wartość celna uległa zmniejszeniu jest również fakt, że firma ubezpieczeniowa z S. w Kanadzie uznała i wypłaciła skarżącej odszkodowanie za zniszczenia powstałe w trakcie transportu. Z powodów tych jednoznacznie wynika, że zmniejszenie wartości transakcyjnej nastąpiło w trakcie transportu i obniżenie wartości celnej, a co za tym idzie wymiaru cła i podatku ma pełne uzasadnienie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarżąca nie kwestionowała w czasie odprawy celnej wartości towarów przyjętej przez Urząd Celny za podstawę wymiaru cła. Dołączony zaś do akt sprawy protokół oszacowania szkód został sporządzony bez udziału funkcjonariusza celnego, po odprawie celnej ostatecznej oraz gdy towar nie znajdował się już pod dozorem celnym /art. 2 pkt 2 Prawa celnego/. Zarzut dotyczący wpisu przez funkcjonariusza celnego o uszkodzeniu kilku płyt nie stanowi wystarczającego dowodu w sprawie, gdyż skarżąca nie kwestionowała określonej przez Urząd Celny wartości celnej. Wynika więc z tego, że strona zgodziła się z określoną w ten sposób wartością celną. Ponadto z adnotacji tej nie wynika wielkość uszkodzeń tych płyt, kwota szkody itp. Zawiera ona jedynie informację wstępną ogólną. Skoro strona nie kwestionowała powyższej wartości określonej w fakturze z 8.10.1992 r. stanowiącej podstawę wymierzonego cła, wynika z tego, że uszkodzenia powyższe nie miały istotnego wpływu na wartość transakcyjną towaru. Nadto organ odwoławczy dodaje, że protokół zniszczeń sporządzony w Hamburgu, nie ma istotnego znaczenia w tej sprawie, gdyż został sporządzony ponad 2 m-ce przed odprawą celną ostateczną. Nie pozwala on jednoznacznie stwierdzić, że przedmiotowa kontrola dotyczy dostawy objętej niniejszym postępowaniem i stanowiącej przedmiot decyzji ostatecznej. Korespondencja z firmą w Toronto dotycząca ubezpieczenia i wypłaty odszkodowania w wysokości 1.882,40 USD nie precyzuje także w sposób jednoznaczny jakiej dostawy dotyczy. Dokumenty powyższe zostały sporządzone w marcu 1993 r., a więc około 2 m-cy później niż miała miejsce odprawa celna ostateczna, kiedy to towar został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym. Nadto strona skarżąca mimo wezwania GUC nie przedłożyła bankowych dowodów zapłaty za przedmiotowe towary, jak również dowodów uznania reklamacji jakościowej towaru przez jego dostawcę. Przesłane dokumenty dotyczą "polecenia dokonania zapłaty" i blokady środków, a nie ostatecznego potwierdzenia zapłaty. Stanowią jedynie o wstępnych etapach jej realizacji. Ponadto wyszczególniają one pierwotną kwotę w wysokości 20.165 USD wymienioną w fakturze dołączonej do zagadnienia celnego i stanowiącego podstawę wymierzonego cła.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest zasadna.

W myśl art. 25 ust. 1 Prawa celnego wartością celną towaru z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w art. 26-30 jest cena za towar zgłoszony do odprawy celnej /wartość transakcyjna ustalona w sposób określony w tej ustawie/. W wyroku z dnia 11 października 1990 r. /III SA 677/90 - OSP 1991 nr 11-12 poz. 269/ Naczelny Sąd Administracyjny, jednakże stwierdził, że cena zapłacona za towar nie jest elementem składowym pojęcia: "stan towaru", w rozumieniu art. 23 ust. 1 Prawa celnego, który nakazuje wymierzyć cło według stanu towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego. W związku z tym istnieje możliwość ustalenia, że wskutek uwzględnienia reklamacji z tytułu wad towaru celnego, istniejących w dniu dokonania zgłoszenia celnego, ostatecznie za towar zostanie zapłacona cena niższa od tej z dnia dokonywania odprawy celnej, a w konsekwencji, że wartość towaru celnego w dniu dokonywania odprawy celnej była niższa, niż wynikało to z dowodów istniejących w tym dniu. Ustalenia tego można dokonać zarówno w toku postępowania odwoławczego, jak i w wypadku, gdy wady wyjdą na jaw po nabraniu przez decyzję o wymiarze cła charakteru decyzji ostatecznej /art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa/ postępowania o wznowienie postępowania o wymiar cła.

Pogląd wyrażony w cytowanym orzeczeniu skład sądzący tę sprawę podziela.

W postępowaniu odwoławczym uszkodzenie importowanego towaru nie ulegało wątpliwości. Wynikało bowiem nie tylko z Raportu z przeglądu zniszczeń sporządzonego w Hamburgu. Odnotował je też funkcjonariusz administracji celnej w jednolitym dokumencie administracyjnym, a następnie komisja dokonująca "oszacowania szkód materiału sztucznego granitu" tego samego dnia, gdy dokonano odprawy celnej w magazynie C. Hartwig. Na dowód powyższego sporządzono protokół, który później razem ze środkiem odwoławczym skarżąca złożyła Prezesowi GUC. Kwota szkody została przez komisję ustalona na 2.165 USD; komisja przy tym wskazała, że o tę kwotę powinna być pomniejszona wartość materiału. Ostatecznie agencja ubezpieczeniowa uznała, że szkoda wynosiła 1.882,40 USD i taką kwotę wypłacił skarżącej Kanadyjski Bank. Tę ostatnią okoliczność organ odwoławczy poznał wprawdzie na żądanie zawarte w piśmie już po wydaniu decyzji ostatecznej, ale z pisma, którego tłumaczenie z języka angielskiego znajduje się z aktach sprawy /k. 6 i 7 lub 2c akt/, wynika, że Towarzystwo Ubezpieczeń w Toronto odpowiadając na list skarżącej firmy informowało już 16.3.1993 r. że przesyła jej przekaz na 1.882,40 USD "dla pełnego i ostatecznego uregulowania roszczeń". Z akt już jednakże nie wynika czy organ odwoławczy czynił starania /i jakie/ by fakt, że reklamację importera uwzględniono, ustalić.

W konsekwencji tego należało uznać, że wartość towaru celnego w dniu dokonywania odprawy celnej była niższa niż wynikało to z dowodów istniejących w tym dniu. Wobec tego, zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 23 ust. 1 i art. 25 ust. 1 Prawa celnego, co miało wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 Kpa należało je zatem uchylić.