Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 21 grudnia 1994 r., SA/Wr 1889/93

Teza

Nie jest sprzeczna z prawem decyzja, ustalająca ogólną kwotę zobowiązania podatkowego od umowy darowizny, skierowana równocześnie do obdarowanego i do darczyńcy.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Umową notarialną J. M. darował swemu synowi T. i jego żonie L. spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu mieszkalnego składającego się z czterech izb o łącznej powierzchni użytkowej 47,8 m2, którego wartość Spółdzielnia Mieszkaniowa określiła na 209.411.500 zł. Strony umowy oświadczyły, że nabywcy spełniają warunki określone w art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadku i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207 ze zm./, w związku z czym notariusz pobrał podatek od darowizny w kwocie 4.837.000 zł.

Ponieważ okazało się, że obdarowani są właścicielami domu jednorodzinnego Urząd Skarbowy wymierzył im podatek w kwocie 13.199.600 zł, to znaczy bez uwzględnienia przewidzianej w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn ulgi dla osób, które nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość.

W odwołaniu od tej decyzji T. i L. M. podnieśli, że mają zamiar swój dom podarować synowi, ale ponieważ ma on dopiero 13 lat, dokonają tego w przyszłości, w związku z czym powinna zostać zastosowana w stosunku do nich ulga przewidziana w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Izba Skarbowa nie podzieliła tych argumentów, ale uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn w wypadku darowizny obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na obdarowanym i darczyńcy, tymczasem organ I instancji pominął w decyzji i w toku poprzedzającego ją postępowania osobę darczyńcy J. M. Po ponownym postępowaniu Urząd Skarbowy wymierzył T. i L.M. podatek od darowizny w tej samej wysokości 13.199.600 zł, przy czym decyzję tę skierował również do J. M., a Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. i L. M. zarzucili, że skoro oni i darczyńca J. M. odpowiadają za zobowiązanie podatkowe solidarnie, to kwota 13.199.600 zł podatku powinna ulec podziałowi na mniejsze części.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu sprawy uznał wniesioną skargę za nieuzasadnioną.

Według art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podatkowi temu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się w kraju i praw majątkowych wykonywanych w kraju. Zgodnie z art. 16 ust. 1 z podstawy opodatkowania tym podatkiem wyłącza się wartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w części określonej w zależności od zaliczenia obdarowanych do grup podatkowych, ale dotyczy to po myśli ust. 2 tylko osób, które w szczególności nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego, albo będąc nimi przeniosą jego własność na rzecz zstępnych lub Państwa. Skarżący, mimo deklarowania takiego zamiaru, nie przenieśli jednak własności swego budynku mieszkalnego na rzecz syna lub Państwa w toku toczącego się od 1.8.1992 r. postępowania, a chęć uczynienia tego w przyszłości nie uzasadnia zastosowania ulgi podatkowej na mocy omawianego przepisu.

Odnośnie zarzutu skargi, jakoby solidarna odpowiedzialność za zobowiązania w konkretnej kwocie miała powodować podzielenie tej kwoty pomiędzy osoby zobowiązane, stwierdzić trzeba, że pogląd ten wyrażony został z pominięciem istoty zobowiązania solidarnego. Według art. 366 par. 1 Kc zobowiązanie solidarne dłużników polega na tym, że kilka osób zobowiązanych jest w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym wybór sposobu dochodzenia świadczenia należy do wierzyciela. Zgodnie z art. 369 Kc zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub czynności prawnej. Art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi właśnie, że w wypadku darowizny obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na obdarowanym i darczyńcy.

Nie jest więc sprzeczna z prawem zaskarżona decyzja, ustalająca ogólną kwotę zobowiązania podatkowego od umowy darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego i żądająca zapłacenia tej kwoty równocześnie od obdarowanych i darczyńcy. Wpłacenie tej kwoty przez któregokolwiek z nich spowoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.

Z podanych powodów, nie stwierdziwszy, aby zaskarżona decyzja naruszała powszechnie obowiązujące przepisy prawa, wniesioną skargę oddalono na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.