Uzasadnienie
Podatkowa Komisja Odwoławcza przy izbie skarbowej na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ wydała 25 maja 1995 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję urzędu skarbowego z 4 sierpnia 1994 r., którą Annie K. ustalono zryczałtowany podatek dochodowy w kwocie 171.525.000 st. zł za 1993 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Rozstrzygnięcia te organy podatkowe wywiodły z ustalenia, że wydatki Anny K. z 1993 r. wyniosły 233.960.600 zł /zakup samochodu i nieruchomości/, a przychód nie znajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach 228.704.854 zł, jako różnica między kwotą wydatków a kwotą 5.255.746 zł stanowiącą dochód z ujawnionych źródeł - zeznany dochód z działalności gospodarczej.
Od kwoty 228.700.000 zł - po zaokrągleniu - ustalono podatek w wysokości 171.525.000 zł, to jest według art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - 75 procent. Nie uwzględniono wyjaśnień Anny K. oraz jej pełnomocnika, że źródłem finansowania wydatków były zarobki uzyskane z pracy za granicą, a także darowizna otrzymana od dziadków, na którą powołano się w dalszej fazie wyjaśnień. Argumentem było, że podatniczka nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających istnienie tych źródeł przychodów. Komisja Odwoławcza rozpatrując odwołanie kilkakrotnie odraczała rozprawę dla umożliwienia pełnomocnikom Anny K. przedstawienia materiałów dotyczących w szczególności działalności gospodarczej, nie doprowadziło to jednak do pozytywnych rezultatów.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestionowano żądanie organów podatkowych, aby skarżąca przedstawiła dokumenty dotyczące darowizn od dziadków sprzed kilkunastu lat oraz wywodzono, że nabycie w danym roku podatkowym nie musi być, wbrew poglądom organów podatkowych, finansowane z przychodów uzyskanych w tym roku.
Podniesiono, że organy podatkowe powinny były przyjąć, że skarżąca wydatkowała w 1993 r. środki finansowe uzyskane z działalności gospodarczej oraz te środki, które - zgodnie z jej oświadczeniem - posiadała od kilkunastu lat.
Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie. W toku postępowania odwoławczego bezskutecznie czyniono starania, aby uzyskać dokumenty, na które powoływali się ówcześni pełnomocnicy skarżącej, mające wykazać, iż Anna K. uzyskała dochody, które stanowiły pokrycie jej wydatków. Skarżąca wykazała stratę w działalności gospodarczej, a w zeznaniu podatkowym nie przedstawiła dochodów uzyskanych za granicą.
Sąd zważył co następuje
Skarga Anny K. Nie może spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji. Ocena przeprowadzonego postępowania podatkowego oraz stanowiska organów podatkowych nie wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa, a tylko taki wniosek prowadzi do uwzględnienia skargi. Wbrew zarzutom skargi w przeprowadzonym postępowaniu nie występują uchybienia, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego. Przedmiotem sprawy jest opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym tych wydatków poniesionych przez Annę K. w 1993 r., które przekroczyły uzyskane przez nią dochody. Według art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy, uważa się m.in. przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ustala się przyjmując za podstawę sumę poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych, nie znajdujących pokrycia w już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródłach przychodów i posiadanych przedtem zasobach majątkowych /art. 20 ust. 3/.
Jest niewątpliwe, że Anna K., która w 1993 r. ukończyła 18 lat, nabyła w tym roku samochód oraz nieruchomość za łączną kwotę 233.900.600 zł. Rozważenia wymaga natomiast, czy organy podatkowe trafnie oceniły twierdzenia skarżącej, iż na pokrycie tych wydatków posiadała środki finansowe pochodzące z zasobów uzyskanych w czasie pobytu za granicą, darowizny od dziadków, przychodów z działalności gospodarczej. Stanowisko organów podatkowych wobec tych twierdzeń należy uznać za prawidłowe, gdyż nie wykracza ono poza granice swobodnej oceny dowodów przysługującej tym organom /art. 80 Kpa/ i zostało zajęte po bezskutecznym umożliwieniu stronie skarżącej poparcia dowodami, choćby pośrednimi, przedstawionej przez nią wersji. Jeżeli w postępowaniu podatkowym dotyczącym dochodu z nie ujawnionych źródeł przychodu zostanie stwierdzone poniesienie wydatków przekraczających znacznie zeznany dochód, na podatniku ciąży wykazanie, że wydatki te znajdują pokrycie w określonym źródle przychodów lub posiadanych zasobach. Wyjaśnienia podatnika stanowią dowód w takim postępowaniu, lecz podlegają ocenie organu podatkowego i ich wartość dowodowa zależy od tego, czy są one prawdopodobne. W rozpatrywanej sprawie odrzucenie wyjaśnień strony skarżącej zostało logicznie i przekonywająco uzasadnione. Wersja o darowiźnie jest nie do przyjęcia, albowiem nie sprecyzowano wartości tej darowizny ani tego, kiedy została dokonana. Nie jest również prawdopodobne uzyskanie za granicą takich zarobków, które pokryłyby choć znaczną część wydatków poniesionych w 1993 r. - ze względu na rodzaj pracy, jaką miała skarżąca wykonywać /opieka nad dziećmi/, i czas, w którym mogła pracować. Mimo wezwania Podatkowej Komisji Odwoławczej pełnomocnicy skarżącej nie przedstawili ewidencji środków trwałych firmy skarżącej, która rozpoczęła działalność w czerwcu 1993 r. /wydatki na samochód i nieruchomość poniesiono w lipcu 1993 r./ - co miało wykazać, że wydatki te mogły być pokryte z odpisów amortyzacyjnych środków trwałych - natomiast w deklaracji podatkowej za lipiec 1993 r. wykazano stratę w kwocie 51.901.977 złotych /przed denominacją/. W tym stanie rzeczy NSA skargę oddalił.