Uzasadnienie
Na podstawie zezwolenia z dnia 21 marca 1983 nr HU-7652/141/83 wydanego przez kierownika Wydziału Handlu i Usług Urzędu Dzielnicowego w W., Halina Ch. prowadzi we Wrocławiu, przy ul. D. 8 działalność rzemieślniczą w zakresie wytwarzania galanterii z kości, rogu oraz surowców miejscowych i odpadowych. Opodatkowana była w formie ryczałtu od przychodów ze sprzedaży ewidencjonowanej. Podczas kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w W., w maju 1986 r. stwierdzono, że podatniczka oprócz wyrobów z surowców objętych zezwoleniem wykonuje wyroby z modeliny, na co nie ma uprawnienia.
Opierając się na wynikach kontroli, decyzję z dnia 19 września 1986 r. Urząd Skarbowy w W. wyłączył Halinę Ch. z powyższej formy opodatkowania za rok podatkowy 1986 konstatując równocześnie, że nie może korzystać z tej formy opodatkowania również w latach 1987-1988. Jako podstawę materialnoprawną swego rozstrzygnięcia organ podatkowy powołał par. 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1984 r. w sprawie opodatkowania podatkiem obrotowym i dochodowym przychodów ze sprzedaży ewidencjonowanej /Dz.U. 1985 nr 1 poz. 4/. W odwołaniu od powyższej decyzji Halina Ch. podniosła, że produkcję modeliny wykonuje od początku swej działalności i okoliczność ta przez nikogo nie była kwestionowana. Na tej podstawie była przekonana, że działalność rzemieślniczą prowadzi zgodnie z wymogami art. 23 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła /Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40/ i w granicach przyznanego jej uprawnienia. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 17 grudnia 1986 r. Izba Skarbowa nie uwzględniła zarzutów podatniczki i decyzję organu I instancji utrzymała w mocy podzielając pogląd tego organu, że produkcja wyrobów z modeliny wykracza poza ramy udzielonego jej zezwolenia, co "wyklucza możliwość opodatkowania przychodów z tej działalności w formie zryczałtowanej".
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego uzupełnionej pismem procesowym z dnia 1 czerwca 1987 r. Halina Ch. zarzuciła: niewyjaśnienie wszelkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a zwłaszcza tego "kiedy, przez kogo i w jaki sposób została notyfikowana zainteresowanym decyzja o zakwalifikowaniu produkcji wyrobów z modeliny do zajęć z którymi nie łączy się przywilej opodatkowania w formie zryczałtowanej"; błąd w ustaleniach faktycznych "przez bezpodstawne przyjęcie, że podatniczka zajmowała się wyrobem artykułów w sposób nielegalny", a nadto - naruszenie par. 14 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1984 r. w sprawie opodatkowania przychodów ze sprzedaży ewidencjonowanej "przez pozbawienie wnioskodawczynię przywileju opodatkowania swojej działalności podatkiem ryczałtowym", mimo "braku winy nawet nieumyślnej" po jej stronie. Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 17 grudnia 1986 r. jako sprzecznych z prawem. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i nie znajdując podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 200 par. 2 Kpa wniósł o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podstawę cofnięcia zryczałtowanej formy opodatkowania - jak wynika z motywów decyzji organu odwoławczego - stanowi ustalenie, iż podatniczka poza wyrobami z kości, rogu oraz surowców odpadowych i miejscowych, na które posiada zezwolenie, wytwarzała również wyroby /galanterię/ z modeliny, na co zezwolenia nie miała. Wobec tego, iż wedle par. 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1984 r. w sprawie opodatkowania podatkami obrotowym i dochodowym przychodów ze sprzedaży ewidencjonowanej /Dz.U. 1985 nr 1 poz. 4/ ze zryczałtowanej formy opodatkowania przewidzianej w tym rozporządzeniu mogą korzystać jedynie podatnicy prowadzący działalność "na podstawie uprawnień przewidzianych w odrębnych przepisach", zaś skarżąca wykroczyła poza ramy uprawnienia, to cofnięcie jej tej formy opodatkowania - zdaniem organu odwoławczego - jest słuszne.
Otóż organ orzekający nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy naruszając przepis art. 7 Kpa. Wprawdzie przed wydaniem decyzji o cofnięciu podatniczce uprzywilejowanej formy opodatkowania zwrócił się do Wydziału Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Dzielnicowego w W. o wyjaśnienie w jakiej grupie rzemiosł legalizowane jest wytwarzanie galanterii z modeliny, ale nie wziął pod uwagę okoliczności, iż odpowiedź dotyczy stanu rzeczy z daty 4 września 1986 r. Wedle zreformowanego stanowiska w tej kwestii wytwarzanie galanterii z modeliny zaczęto zaliczać w owym czasie do rzemiosł o symb. 289-9 /tzw. inne rzemiosła/. Natomiast wcześniej wyroby z modeliny były legalizowane "w ramach rzemiosła wytwarzania galanterii z kości, rogu, surowców miejscowych i odpadowych /symb. 288-8/" - /vide pismo kierownika Wydziału Handlu i Usług Urzędu Dzielnicowego z dnia 10 czerwca 1987 r. Nr HU/7652/431/87/. Okoliczność powyższą potwierdził również dyrektor Wydziału Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Wojewódzkiego w piśmie z dnia 16 czerwca 1987 nr DW-I-0553/20/87 stwierdzając, iż wyroby z modeliny były identyfikowane z wyrobami o symb. 288-8, a dopiero w marcu 1986 r. dokonano zmiany klasyfikacji tych wyrobów oznaczając je symb. 289-9. O powyższym organy stopnia podstawowego zostały poinformowane oficjalnie "w piśmie z dnia 19 kwietnia 1986 nr DW-I-7650/2/86 skierowanym do Naczelnika Gminy L. i przekazanym do wiadomości wszystkim jednostkom stopnia podstawowego woj. wrocławskiego", nie wiadomo natomiast kiedy informacja o tym dotarła do zainteresowanych rzemieślników, wytwarzających wyroby z modeliny. Zachodzi zatem konieczność ustalenia, czy i kiedy zawiadomiono podatniczkę, iż wskutek zmiany klasyfikacji wyrobów z modeliny winna wystąpić o rozszerzenie uprawnienia do wykonywania rzemiosła względnie o zaniechanie produkcji galanterii z omawianego surowca. Sama podatniczka twierdzi natomiast, iż wiadomość o tym powzięła dopiero w sierpniu 1986 r. i niezwłocznie wystąpiła o rozszerzenie zakresu wykonywanej działalności o rzemiosło o symb. 289-9, zaś decyzja pozytywna w tym przedmiocie została wydana w dniu 31 października 1986 r. /vide dec. z dnia 31 października 1986 r. HU-7652/433/86/.
Przepis par. 14 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów przewidując konsekwencję w postaci cofnięcia uprzywilejowanej formy opodatkowania za niezawiadomienie "urzędu skarbowego o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania na zasadach rozporządzenia albo mających wpływ na podwyższenie procentowego zysku netto", ma na uwadze przypadki zawinione. Chodzi tu zarówno o winę umyślną jak i nieumyślną przejawiającą się w postaci niedbalstwa podatnika. Nie można mówić o winie rzemieślnika w przypadku, gdy organ administracji państwowej dokonał zmiany klasyfikacji określonego rzemiosła i o tym go nie poinformował. W takim przypadku zaniedbanie złożenia oświadczenia w trybie par. 14 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia może wynikać po prostu z niewiedzy.
Skoro zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego /art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa/ mających istotny wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 208 Kpa.