Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 18 listopada 1993 r., SA/Wr 256/93

Tezy

Przekroczenie granicy celnej nie jest równoznaczne z odprawą celną, a zezwolenie na przewiezienie towaru w głąb kraju nie jest dopuszczeniem towaru do obrotu na polskim obszarze celnym.

Uzasadnienie

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z 23.12.1992 r. ustalił należności celne z tytułu wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego "Lancia Thema", sprowadzonego przez Spółkę z o.o.

Pismem z 24.12.1992 r. Spółka zwróciła się o zwolnienie przedmiotowego samochodu od cła, wywodząc, że jako spółka włosko-polska zakupiła samochód za środki własne z przeznaczeniem do użytku służbowego, dla zapewnienia częstych kontaktów z kooperantami oraz wspólnikami we Włoszech.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z 25.3.1993 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, powołując przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 253/ jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Wywiódł, iż powołany przepis stwarza uprawnienie do skorzystania ze zwolnień celnych w okresie 3 lat od utworzenia spółki. Natomiast Spółka zarejestrowana została 19.12.1989 r., wobec czego towar sprowadzony 23.12.1992 r. nie jest już objęty ustawowym zwolnieniem od cła.

W skardze wniesionej do NSA Spółka zarzucała decyzjom wydanym w sprawie niezgodność z prawem, w szczególności z przepisem art. 23 ust. 1 Prawa celnego. Wywodziła, iż przedmiotowy samochód nabyła we Włoszech 14.12.1992 r., 17.12.1992 r. zaś doszło do przekroczenia granicy państwa w C. W dniu 23.12.1992 r. Spółka dostarczyła natomiast samochód do Posterunku Celnego w Ś. Dostarczenie towaru do właściwego organu celnego nie jest tożsame z jego zgłoszeniem celnym, które nastąpiło w dacie przekroczenia granicy.

Odpowiadając na skargę, organ II instancji wnosił o jej oddalenie z powtórzeniem argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do następujących ustaleń i wniosków:

Jest w sprawie niesporne, iż wobec dokonania rejestracji Spółki 19.12.1989 r., co jest równoznaczne z nabyciem osobowości prawnej i co odpowiada ustawowemu pojęciu "utworzenia spółki" w rozumieniu przepisu art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym, termin 3 lat, w którym Spółka mogła realizować ustawowe uprawnienie do bezcłowego sprowadzenia towarów - minął 19.12.1992 r. Jest również niesporne między stronami, iż przedmiotowy samochód przekroczył granicę państwa 17.12.1992 r., ostatecznie odprawiony został zaś 23.12.1992 r.

Wbrew wywodom skargi, wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa, zaś zaprezentowane przez stronę skarżącą poglądy wynikają z niewłaściwego rozumienia instytucji Prawa celnego.

Przede wszystkim trzeba stwierdzić, iż nie jest równoznaczny z odprawą celną fakt przekroczenia granicy celnej, która jest granicą państwa /art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - Dz.U. nr 75 poz. 445/. Zezwolenie zaś na przewiezienie towaru w głąb kraju - nie odpowiada ustawowemu pojęciu dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Do dopuszczenia towaru przywiezionego z zagranicy do obrotu na polskim obszarze celnym może dojść jedynie w wyniku wydania przez organ celny decyzji o odprawie celnej /art. 2 pkt 12 Prawa celnego/. Może oczywiście zaistnieć sytuacja, w której organ celny działający w miejscu przekroczenia granicy jest jednocześnie organem orzekającym w sprawie odprawy celnej. W przypadku jednak, gdy strona wystąpi o przekazanie sprawy organowi celnemu właściwemu według właściwości miejscowej miejsca zamieszkania lub prowadzenia działalności przez stronę - rzeczą organu celnego granicznego jest jedynie przekazanie sprawy do organu celnego odbiorczego, uprawnionego w takiej sytuacji do wydania decyzji o odprawie celnej. Postępowanie celne bowiem prowadzi dyrektor urzędu celnego, do którego towar dostarczono lub ma być dostarczony /art. 45 ust. 4 Prawa celnego/. Osoba przewożąca towar celny przekazany w związku z przekazaniem sprawy, jest obowiązana dostarczyć go do urzędu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym /art. 42 Prawa celnego/.

Z powołanych przepisów Prawa celnego wynika zatem bezspornie, iż w przypadku przekazania sprawy - z urzędu czy na wniosek strony - organ celny graniczny nie wykonuje żadnych czynności merytorycznych. Przekazanie zaś sprawy powoduje, iż organem właściwym do jej załatwienia w drodze decyzji jest urząd celny odbiorczy, do którego towar ma być dostarczony. Stąd całe postępowanie prowadzące do wydania decyzji toczy się przed tym właśnie organem. Strona dostarczając towar do odprawy celnej ma obowiązek przedstawienia wszystkich wymaganych prawem dokumentów, w tym również zgłoszenia celnego. Datą zgłoszenia celnego jest więc data, w której strona dostarczyła towar w celu dokonania odprawy celnej.

W sprawie niniejsza Spółka, uzyskawszy na swój wniosek przekazanie sprawy z Posterunku Celnego w C. do Urzędu Celnego w W., dostarczyła towar do odprawy celnej 23.12.1992 r., a więc w terminie, w którym nie mogła już skorzystać ze zwolnienia od cła. Stosownie bowiem do przepisu art. 23 ust. 1 Prawa celnego należności celne wymierza się według stanu towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego. Datą zaś zgłoszenia celnego w niniejszej sprawie nie był dzień przekroczenia granicy, lecz dzień dostarczenia towaru do odprawy celnej organowi właściwemu do wydania decyzji w tym przedmiocie.

Trzeba zresztą stwierdzić, iż strona skarżąca dysponowała okresem 2 dni między datą przekroczenia granicy a datą 19.12.1992 r., w którym wygasało uprawnienie do zwolnień celnych. Dostarczenie towaru w ciągu tych 2 dni spowodowałoby ewentualną możliwość skorzystania z tego ustawowego uprawnienia.

Z powyższych wywodów wynika, że decyzje wydane w sprawie niniejszej odpowiadają prawu. Wobec bezzasadności skargi Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie przepisu art. 207 par. 5 Kpa.