Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 stycznia 1995 r. (...) Naczelny Sąd Administracyjny (...) uchylił decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym w (...) i decyzję Zarządu Miasta i Gminy w Ż. z dnia 26 stycznia 1994 r., którymi odmówiono uwzględnienia podania Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w Ż. o wygaśnięcie z dniem 30 czerwca 1993 r. prawa użytkowania nieruchomości zabudowanej położonej w I., obejmującej działki nr 161 o powierzchni 1200 m2, nr 162 o powierzchni 1700 m2 i nr 163 o powierzchni 400 m2 oraz działkę nr 325, stanowiące własność gminy Ż. Podstawę uchylenia decyzji stanowiło naruszenie art. 7, 77 par. 1 i art. 107 par. 3 Kpa, polegające na braku wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niepełnym uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Decyzją z dnia 14 czerwca 1995 r. nr POSiGG 7224 W/45/95 Zarząd Miasta Ż., na podstawie art. 35 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./, po ponownym rozpatrzeniu sprawy orzekł o wygaśnięciu z dniem 14 czerwca 1995 r. prawa użytkowania przez Gminą Spółdzielnię "Samopomoc Chłopska" w Ż. nieruchomości zabudowanej, położonej w I., w granicach działek nr 161 o powierzchni 1200 m2, nr 162 o powierzchni 1700 m2 i nr 163 o powierzchni 400 m2. Decyzję podpisali członkowie Zarządu Miasta w pełnym składzie.
Jednocześnie dnia 14 czerwca 1995 r. został sporządzony z udziałem umocowanych przedstawicieli Gminy i Gminnej Spółdzielni protokół zdawczo-odbiorczy.
Od decyzji tej odwołała się Gminna Spółdzielnia, domagając się orzeczenia o wygaśnięciu prawa użytkowania działek z mocą wsteczną od dnia 30 czerwca 1993 r. lub od dnia 1 stycznia 1994 r.
Decyzją z dnia 4 sierpnia 1995 r. nr K0.8224/I/42/95 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wyjaśniając, że żądanie Spółdzielni nie znajduje podstaw w przepisie art. 35 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami, który określa terminy, w jakich może nastąpić wygaśnięcie zarządu. Przepis ten ma również zastosowanie do wygaśnięcia użytkowania.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gminna Spółdzielnia zarzuciła, że orzekając o wygaśnięciu zarządu lub prawa użytkowania, organ gminy nie może ustalać terminu wygaśnięcia według swego uznania. Organy administracji są zobowiązane do załatwiania spraw w drodze decyzji w terminie 30 dni. Podanie o wygaśnięcie prawa Spółdzielnia zgłosiła dnia 19 maja 1993 r. i Zarząd Gminy miał obowiązek wydania decyzji w sprawie w ciągu 30 dni. Zarząd Gminy orzekł w sprawie po raz pierwszy decyzją z dnia 26 stycznia 1994 r. Decyzja ta została uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny z przyczyn dotyczących organów orzekających w sprawie. Oznacza to, że znaczne opóźnienie załatwienia sprawy jest następstwem zaniedbań organów gminy, co uzasadnia żądanie orzeczenia o wygaśnięciu użytkowania z dniem 19 czerwca 1993 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Według art. 246 Kc użytkowanie, jako ograniczone prawo rzeczowe, wygasa z chwilą złożenia właścicielowi rzeczy oświadczenia użytkownika o zrzeczeniu się tego prawa. Zasada ta jednak nie ma zastosowania do użytkowania, o którym mowa w art. 2 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464 ze zm./, co wynika z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 października 1995 r. III CZP 141/95 /"Monitor Prawniczy" 1996, nr 3, str. 101/, a także z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 1993r. SA/Wr 458/93.
W konsekwencji, stosownie do art. 2 ust. 8 powołanej wyżej ustawy z dnia 29 września 1990 r., do użytkowania przez Gminną Spółdzielnię "Samopomoc Chłopska" w Ż. nieruchomości stanowiących własność Gminy Ż. stosuje się przepisy dotyczące zarządu.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./ wygaśnięcie zarządu następuje z upływem okresu, na który został ustanowiony, a w razie jego ustanowienia na okres nie oznaczony - w terminie ustalonym w decyzji o wygaśnięciu zarządu, umożliwiającym zlikwidowanie działalności zarządcy na tej nieruchomości. Oznacza to, że wygaśnięcie zarządu ustanowionego na czas nie oznaczony z zasady następuje w określonym terminie po dniu wydania decyzji orzekającej o wygaśnięciu tego prawa, może też nastąpić jednocześnie z wydaniem tej decyzji, jeżeli i zarządca, i organ gminy gotowi są do niezwłocznego przekazania nieruchomości i wyrażają na to zgodę.
Decyzja o wygaśnięciu zarządu, jako decyzja o charakterze konstytutywnym, nie może z istoty swej orzekać o wygaśnięciu tego prawa z mocą wsteczną, jeżeli nieruchomość została oddana w zarząd na czas nie oznaczony i pozostawała w faktycznym władaniu zarządcy w dniu wydania tej decyzji. Zgodnie z art. 2 ust. 8 cytowanej ustawy z dnia 29 września 1990 r. ma to również zastosowanie do wygaśnięcia użytkowania, o jakim mowa w art. 2 ust. 4 i 5 tej ustawy.
Decyzja Zarządu Miasta Ż. o wygaśnięciu prawa użytkowania nieruchomości położonej w I. przysługującego Gminnej Spółdzielni w Ż. została wydana dnia 14 czerwca 1995 r. i tego samego dnia sporządzony został protokół zdawczo-odbiorczy pomiędzy przedstawicielami skarżącej Spółdzielni jako podmiotu zdającego a przedstawicielami Gminy Ż. jako właściciela przejmującego nieruchomość w posiadanie.
Decyzja Zarządu Miasta Ż. z dnia 14 czerwca 1995 r. i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) nie naruszają przepisu art. 35 ust. 1 cytowanej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w związku z art. 2 ust. 4, 5 i 8 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464 ze zm./.
Na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę należało oddalić.