Uzasadnienie
J.S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, którą ustalono podstawę opodatkowania skarżącego podatkiem dochodowym oraz wymiar tego podatku za 1992 r. w kwocie 4.528.000 zł. J.S. w złożonym zeznaniu PIT-30 określił swój przychód w 1992 r. na 29.242.246 zł, dochód - 26.960.000 zł, podstawę opodatkowania 6.010.000 zł i należny podatek - 338.000 zł; od dochodu odliczył wydatki na zakup mieszkania - 20.945.700 zł. Organy podatkowe uznały to odliczenie za bezpodstawne, gdyż przepis art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416/, pozwala na zastosowanie ulgi podatkowej w razie poniesienia wydatków na zakup budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od osób, które wybudowały ten budynek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Przedmiotowy lokal mieszkalny został wybudowany z Zakładowego Funduszu Mieszkaniowego Zakładów Azotowych, a statut przewiduje jako zadanie zakładów m.in. prowadzenie robót budowlano-montażowych. Zdaniem organów podatkowych zadanie to nie jest jednak prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ jako działalność gospodarczą określa m.in. działalność budowlaną prowadzoną w celach zarobkowych i na własny rachunek, czyli z zamiarem wypracowania zysku. Ponadto według informacji inwestora - Zakładów Azotowych - cała inwestycja była płatna z Zakładowego Funduszu Mieszkaniowego, a więc dom został wybudowany w ramach działalności socjalnej zakładu, a nie działalności gospodarczej; - nie można finansować działalności produkcyjnej ze środków Zakładowego Funduszu Mieszkaniowego.
Skarżący twierdził, że decyzja Izby Skarbowej jest dla niego krzywdząca. Wskazał, że pierwszą ratę - 10 procent wartości mieszkania - 20.945.700 zł zapłacił w dniu 23.11.1992 r., a pozostałą należność wraz z odsetkami będzie spłacał w 120 ratach miesięcznych oraz, że zostały spełnione warunki do uzyskania ulgi podatkowej przewidziane w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem skarżącego fakt, iż koszt inwestycji został pokryty z Zakładowego Funduszu Mieszkaniowego, nie ma tu znaczenia, gdyż nabywca lokalu nie uzyskuje żadnej ulgi socjalnej - fundusz mieszkaniowy został wypracowany z zysku, a nabywca ma pokryć pełny koszt budowy mieszkania.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie i podniósł nadal, że przedmiotowy budynek nie został wzniesiony w ramach działalności gospodarczej Zakładów Azotowych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy stwierdził, że skarga nie może być uwzględniana.
Ocena zaskarżonej decyzji sprowadza się do zajęcia stanowiska w kwestii, czy wydatek poniesiony przez skarżącego w 1992 r. na zakup zajmowanego lokalu mieszkalnego od Zakładów Azotowych podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym za 1992 r., - czy przyjęta przez organy podatkowe interpretacja art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowa.
Art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym odlicza się kwoty wydatków poniesionych w roku podatkowym, przeznaczonych na zakup budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od osób, które wybudowały ten budynek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Organy podatkowe przyjęły, że omawianej ulgi podatkowej nie można zastosować wobec skarżącego ponieważ budynek, w którym znajduje się przedmiotowy lokal, nie został wzniesiony w ramach działalności gospodarczej inwestora, i pogląd ten trzeba uznać za trafny.
Istotne dla rozstrzygnięcia istniejących wątpliwości, czy określony budynek może być traktowany jako zrealizowany w ramach działalności gospodarczej, jest - co słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę - źródło finansowania budowy.
Użyte w cytowanym przepisie pojęcie działalności gospodarczej nie może być rozumiane szeroko, jako każda działalność powodująca zmiany w sferze materialnej, gdyż jeżeli takie miałoby być znaczenie tego sformułowania, nie byłoby potrzeby określania w przepisie cechy wyróżniającej osobę zbywcy budynku /lokalu/ mieszkalnego. Działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy, musi zatem stanowić taka działalność, której podstawowym zadaniem jest wznoszenie, sprzedawanie budynków /lokali/ mieszkalnych lub zarządzanie nimi. Źródło finansowania budowy może być właśnie pomocne w ustaleniu charakteru i zakresu prowadzonej działalności.
Wprawdzie w par. 6 pkt 3 aktu przekształcenia Przedsiębiorstwa Państwowego Zakłady Azotowe w Spółkę Akcyjną - statutu tej spółki, wymieniono jako przedmiot Przedsiębiorstwa prowadzenie działalności badawczej i projektowej oraz robót budowlano-montażowych, lecz treść statutu wykazuje niewątpliwie, że wznoszenie budynków mieszkalnych nie należy do głównych zadań Zakładu - nie jest jego działalnością gospodarczą. Z pisma Zakładów z 1.7.1993 r. wynika ponadto, że przedmiotowy budynek został wzniesiony ze środków funduszu mieszkaniowego tworzonego na zasadach ustawy z dnia 24 października 1986 r. /Dz.U. 1990 nr 58 poz. 343/.
Tak więc, skoro skarżący poniósł określony wydatek na wykup lokalu mieszkalnego nie od osoby, która wybudowała budynek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu cyt. przepisu, brak było niezbędnej przesłanki do odliczenia tego wydatku od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym za 1992 r. Wobec powyższego skargę oddalono na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.