Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 24 kwietnia 1996 r., SA/Wr 2993/95

Teza

W świetle przepisów podatkowych nie miało znaczenia, w jaki sposób skarżąca weszła w posiadanie lokali, w których prowadziła działalność gospodarczą, a istotna była jedynie okoliczność, czy rzeczywiście ponosiła koszty związane z korzystaniem z tych lokali w celu prowadzenia działalności. Niezasadnie zakwestionowano zaliczenie przez nią w koszty opłat czynszowych tylko dlatego, że umowy najmu dwóch lokali sklepowych zawarł brat skarżącej. Jeśli jego pisemne oświadczenie, że lokale te użyczył siostrze i ona płaciła za nie czynsz, którego on w związku z tym nie zaliczał w koszty swojej działalności, uznano za niewystarczające, nie było żadnych przeszkód, aby sprawdzić podane okoliczności np. ustalając, czy kwota powyższa zaliczona została w koszty działalności brata skarżącej.

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy uznał wniesioną skargę za uzasadnioną. Choć większość zarzutów skarżącej nie może być uwzględniona, bowiem podatniczka w okresie zwolnienia od podatków miała obowiązek zgodnie rzeczywistością czyli rzetelnie prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, niezasadnie zakwestionowano zaliczenie przez nią w koszty opłat czynszowych w łącznej kwocie 19.494.100 zł tylko dlatego, że umowy najmu dwóch lokali sklepowych zawarł Józef J. brat skarżącej. Jeśli jego pisemne oświadczenie, że lokale te użyczył siostrze i ona płaciła za nie czynsz, którego on w związku z tym nie zaliczał w koszty swojej działalności, uznano za niewystarczające, nie było żadnych przeszkód, aby sprawdzić podane okoliczności np. ustalając, czy kwota powyższa zaliczona została w koszty działalności Józefa J. czy też nie.

Zgodnie z art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne, również w sprawie podatkowej, ma obowiązek podjąć wszelkie kroki w celu pełnego zgromadzenia i wszechstronnej oceny dowodów i nie może dopuszczać się dowolności w ocenie materiału dowodowego.

Jak stwierdził sąd w wyroku z dnia 7 listopada 1995 r. SA/Wr 1248/95, uwzględniającym skargę tej samej strony, dotyczącą decyzji w sprawie podatku dochodowego za 1991 r., kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wyraźnie wymienionych w przepisach ustawy /w stanie prawnym dotyczącym rozpoznawanej sprawy mówiły o tym art. 22 ust. 1 i art. 23 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./. W tak sformułowanym katalogu wydatków mieści się z pewnością koszt wynajmu czy podnajmu lokalu, w którym podatnik prowadzi działalność gospodarczą, przy czym nie ma znaczenia tytuł prawny, pod jakim lokal ten posiada. organy podatkowe nie kwestionowały faktu prowadzenia przez skarżącą działalności w lokalach użyczanych przez brata, twierdziły jedynie, że ponieważ brat nie miał zgody PGKiM w N. na podnajem lokali, to opłaty czynszowe powinny obciążać koszty jego działalności gospodarczej.

Jak jednak wyżej powiedziano, w świetle przepisów podatkowych nie miało znaczenia, w jaki sposób skarżąca weszła w posiadanie lokali, w których prowadziła działalność gospodarczą, a istotna była jedynie okoliczność, czy rzeczywiście ponosiła koszty związane z korzystaniem z tych lokali w celu prowadzenia działalności. Należało to sprawdzić, a pominięcie tego świadczy o naruszeniu przy wydawaniu decyzji wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc na kwotę wymierzonego podatku. Dodać można, że twierdzenie organu odwoławczego w odpowiedzi na skargę, że opłaty czynszowe powinien zaliczać w swoje koszty Józef J., chociaż dotyczyły lokali, w których nie on, ale skarżąca prowadziła działalność gospodarczą, świadczy o oderwaniu się przy podejmowaniu decyzji od treści pojęcia rzetelności podatkowej księgi przychodów i rozchodów, określonego w par. 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 125 poz. 559/. Rzetelną jest bowiem księga prowadzona zgodnie ze stanem rzeczywistym, a nie pomijająca faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych.

Z podanych wyżej powodów uchylono zaskarżoną decyzję na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 3 Kpa, orzekając o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej zgodnie z art. 208 Kpa.