Uzasadnienie
Uchwałą z lutego 1993 r. Rada Gminy W. na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ oraz par. 11 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1986 r. w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz opłat za wodę i wprowadzanie ścieków, zatwierdziła stawki za sprzedaż 1 metra sześciennego wody w wysokości:
1/ dla gospodarstw domowych - 3.800 zł, 2/ dla sfery produkcyjno-usługowej - 9.000 zł, 3/ dla pozostałych jednostek - 8.000.
Według opinii opracowanej przez Wojewódzki Zakład Konserwacji Urządzeń Wodociągowych i Melioracyjnych, planowane na 1993 r. koszty dostarczania wody z wodociągów wiejskich w gminie W. miały wynieść średni koszt sprzedaży 1 metra sześciennego wody - 3.861 zł. W piśmie do Rady Gminy W. skarżąca Spółdzielnia zarzuciła, że uchwała Rady Gminy podjęta została z naruszeniem par. 11 ust. 2 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1986 r. i interesu prawnego Spółdzielni, i wezwała Radę do uchylenia powyższej uchwały. Przewodniczący Rady Gminy wyjaśnił, że cena wody ustalona została na podstawie średniego kosztu dostarczania 1 m3 wody, zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia Rady Ministrów.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia zarzuciła, że przepis par. 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1986 r. nie stwarza podstawy do wprowadzonego uchwałą różnicowania ceny wody dla trzech grup odbiorców wody. W par. 11 ust. 2 rozporządzenia dopuszczono takie różnicowanie ceny wody dla gospodarstw domowych i innych odbiorców niż gospodarstwa domowe. W uchwale Rady Gminy bezzasadnie dokonano podziału innych odbiorców wody niż gospodarstwa domowe na dalsze dwie podgrupy - odbiorców wody ze sfery produkcyjno-usługowej oraz innych odbiorców. Narusza to interesy prawne skarżącej Spółdzielni, która zobowiązana jest do wyższych opłat za dostarczoną wodę. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wyjaśnił, że par. 11 ust. 2 rozporządzenia ma zastosowanie przy ustalaniu opłat za wodę z wodociągów miejskich, natomiast par. 11 ust. 6 rozporządzenia, na którym oparta została uchwała Rady Gminy, nie stwarza przeszkód do różnicowania ceny wody dla różnych grup odbiorców. Prowadzenie wodociągów wiejskich w gminie W. należy do zadań własnych gminy, co uzasadnia ustalenie ceny wody przez Radę Gminy.
Zatwierdzone przez Radę Gminy stawki opłat za wodę nie przekraczają takich stawek, ustalonych w rozporządzeniu Wojewody w sprawie opłat za wodę, pobieranych przez Wojewódzki Zakład Konserwacji urządzeń Wodociągowych i Melioracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z par. 11 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1986 r. w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz opłat za wodę i wprowadzanie ścieków, opłatę za wodę pobieraną z urządzeń zbiorowego zaopatrzenia w wodę wsi i za wprowadzanie ścieków do zbiorczych urządzeń kanalizacyjnych wsi ustalają wojewodowie, w wysokości nie przekraczającej średnich kosztów dostarczenia jednego metra sześciennego wody i odprowadzenia jednego metra sześciennego ścieków za pomocą tych urządzeń na obszarze województwa. Określona tym przepisem właściwość wojewody do ustalania opłat za wodę pobieraną z urządzeń zaopatrzenia w wodę wsi uzasadniona była ówczesnym stanem organizacyjnym wodociągów wiejskich, włączonych do Wojewódzkiego Zakładu Konserwacji Urządzeń Wodociągowych i Melioracyjnych, podporządkowanego bezpośrednio organowi administracji państwowej stopnia wojewódzkiego.
Po wejściu w życie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ i ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./ mienie zakładów wodociągowych wiejskich i zadania zaopatrywania ludności w wodę stały się mieniem i zadaniami gmin, których organy z mocy art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym zostały upoważnione do załatwiania wszelkich zadań w tym zakresie, a w szczególności także do ustalania opłat za wodę pobieraną z wodociągów wiejskich.
Gmina W. przejęła w trybie powołanych wyżej przepisów urządzenia wodociągowe. Rada Gminy W. była uprawniona do ustalania opłat za wodę z wodociągów wiejskich gminy.
Przy ustalaniu tych opłat mają zastosowanie kryteria wynikające z par. 11 ust. 6 rozporządzenia, a mianowicie, że:
1/ opłaty nie mogą przekraczać kosztów dostarczania wody i 2/ winny być określane według średnich kosztów dla gminy, a nie według kosztów urządzeń wodociągowych poszczególnych wsi.
Z zaskarżonej uchwały Rady Gminy w W. i wyjaśnień Przewodniczącego Rady i Wójta Gminy wynika, że ustalone stawki opłat za wodę odpowiadają wyliczeniom planowanych rocznych kosztów dostarczania wody w 1993 roku i że średni roczny koszt sprzedaży jednego metra sześciennego wody wyniósł 3.861 zł.
Z wyliczeń tych wynika, że ustalone przez Radę Gminy stawki opłat za wodę określone zostały dla gospodarstw domowych w wysokości niższej od średnich rocznych kosztów, natomiast dla odbiorców wody sfery produkcyjno-usługowej i pozostałych jednostek - w stawkach powyżej średniego rocznego kosztu. Oznacza to, że odbiorcy wody sfery produkcyjno-usługowej i pozostałe jednostki organizacyjne obciążone zostały w znacznym stopniu kosztami wody, dostarczonej dla gospodarstw domowych.
Zróżnicowanie przez radę gminy opłat za wodę z urządzeń wodociągowych wsi dla określonych grup odbiorców wody nie znajduje podstawy w par. 11 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1986 r. w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz opłat za wodę i wprowadzanie ścieków, jeżeli w wyniku tego zróżnicowania określona grupa odbiorców obciążona zostanie opłatami skalkulowanymi poniżej średnich kosztów dostarczania wody, a powstała z tego tytułu różnicą w kosztach obciążeni zostaną pozostali odbiorcy wody.
Zaskarżona uchwała jest zatem sprzeczna z prawem. Zważywszy, że od daty podjęcia uchwały upłynął okres jednego roku, sąd na zasadzie art. 94 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie terytorialnym i art. 207 par. 4 Kpa ograniczył rozstrzygnięcie niniejszego wyroku do stwierdzenia niezgodności uchwały z prawem.