Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 16 listopada 1984 r., SA/Wr 536/84

Teza

W przypadkach nowych samochodów zagranicznych nie sprzedawanych przez PP "Polmozbyt", dla których nie ustalono ceny w walucie obowiązującej w danym kraju, ceny dewizowe, ustalone przez inne instytucje w walucie nie będącej oficjalnym środkiem płatniczym w PRL, nie mogą być uznane za ceny detaliczne w rozumieniu art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207/.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Roberta K. na decyzję Izby Skarbowej w Jeleniej Górze z dnia 8 maja 1984 r. w przedmiocie wymiaru podatku od darowizny samochodu osobowego.

Uzasadnienie

Decyzją nr IS-NO-825/6/84 z dnia 8 maja 1984 r. Izba Skarbowa w Jeleniej Górze, po rozpatrzeniu odwołania Roberta K., utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w J. G. nr 49/84 z dnia 23 stycznia 1984 r. w sprawie wymiaru podatku od darowizny w wysokości 188.920 zł, ustalając, że w związku z otrzymaną z zagranicy darowizną samochodu osobowego marki Skoda 120 GLS rok produkcji 1983, o wartości 1.500.000 zł /według oceny biegłego rzeczoznawcy/, podatek w ustalonej wysokości odpowiada treści art. 14 ust. 5 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207/ i w związku z tym - zdaniem Izby Skarbowej - decyzja Urzędu Skarbowego w J. G. odpowiada materialnoprawnym podstawom rozstrzygnięcia.

Nie godząc się z decyzją organu odwoławczego, Robert K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając decyzji niezgodność z prawem w związku z naruszeniem art. 8 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207/ w wyniku błędnej wykładni tego przepisu. Jego zdaniem, nieprawidłowo ustalono podstawę opodatkowania, przyjmując, że na otrzymany w drodze darowizny samochód Skoda 120 GLS nie została ustalona cena detaliczna. Oprócz tego zarzucił naruszenie art. 9 ust. 1 tej ustawy przez niezastosowanie tego przepisu przy ustalaniu podstawy opodatkowania oraz naruszenie art. 77 par. 1 Kpa przez zaniechanie zgromadzenia materiałów dowodowych w postaci wywiadów we wszystkich przedsiębiorstwach zajmujących się sprzedażą samochodów - o sprzedaży samochodów marki Skoda 120 GLS. W związku z tym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi Robert K. podał, że brak było podstaw do przyjęcia, iż samochód marki Skoda 120 GLS nie był w sprzedaży, skoro takim typem samochodu osobowego zajmowały się w całym kraju przedsiębiorstwa "Polmozbyt" i spółka "Polmot" w Warszawie. W związku z tym na taki samochód była ustalona cena sprzedażna. Ponadto samochód marki Skoda 120 GLS jest tylko jedną z odmian samochodów Skoda 105 i 120, będących od wielu lat w sprzedaży na terenie kraju, i cena takiego modelu wynosi - w zależności od wyposażenia - w granicach 540.000 zł do 580.000 zł. Organy podatkowe nie uwzględniły art. 9 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy przy ustalaniu kwoty wolnej od opodatkowania przy otrzymaniu darowizny z zagranicy. Powołany w decyzji art. 14 ust. 5 tej ustawy, zdaniem skarżącego, reguluje zupełnie inne zagadnienie, a mianowicie sam sposób obliczenia podatku, przez wskazanie skali podatkowej, według której oblicza się podatek. Nie może natomiast mieć on zastosowania do ustalania podstaw opodatkowania, co jest regulowane w zupełnie innej części ustawy, a mianowicie w rozdziale 3.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Jeleniej Górze wniosła o jej oddalenie z przyczyn faktycznych i prawnych przyjętych w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Jest bezsporne w sprawie, że w 1983 r. Robert K. otrzymał od ojca z zagranicy samochód osobowy marki Skoda 120 GLS. Wartość rynkową tego samochodu skarżący określił na 1.300.000 zł. Z wywodów udzielonych przez przedsiębiorstwo państwowe "Polmozbyt" wynikało, że ten typ samochodów osobowych nie był sprzedawany w kraju, w związku z czym nie była ustalona cena takich samochodów. W tej sytuacji Urząd Skarbowy w J. G. uzyskał opinię rzeczoznawcy, który określił wartość rynkową tego typu samochodu na 1.500.000 zł. W tej sytuacji organ podatkowy był zmuszony zastosować art. 8 ust. 7 zdanie 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207/ i przyjąć jako podstawę opodatkowania wartość rynkową samochodu otrzymanego w formie darowizny z zagranicy. Nie można więc zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż nie wzięto pod uwagę faktu, że inne instytucje poza "Polmozbytem" również ustalając ceny /np. "Pol-mot"/. jedyną bowiem instytucją prowadzącą sprzedaż nowych samochodów w obowiązującej w kraju walucie jest PP "Polmozbyt". Ceny dewizowe, ustalone przez inne instytucje w walucie nie będącej oficjalnym środkiem płatniczym w PRL, nie mogą być uznane za ceny detaliczne w rozumieniu art. 8 ust. 7 cytowanej ustawy. Ponieważ PP "Polmozbyt" w W. jednoznacznie stwierdził, że samochód osobowy Skoda 120 GLS nie był przedmiotem obrotu rynkowego w kraju, zbędne było zwracanie się z podobnym zapytaniem do innych jednostek "Polmozbytu".

W świetle tych okoliczności podnoszony przez skarżącego zarzut obrazy art. 8 ust. 7 w związku z art. 8 ust. 8 tej ustawy oraz art. 77 par. 1 Kpa okazał się bezzasadny.

Nie można zgodzić się również z zarzutem naruszenia przez organy administracji państwowej art. 9 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego, przepis art. 9 ust. 1 tej ustawy należy interpretować w związku z jej art. 14 ust. 5, który stanowi, że przy darowiznach otrzymanych z zagranicy podatek oblicza się bez względu na stosunek nabywców do darczyńców w wysokości przewidzianej dla nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej, jeżeli nabywcą jest osoba fizyczna. Artykuł 14 ust. 5 ustawy jest przepisem szczególnym w stosunku do jej art. 14 ust. 3 i wyłącza stosowanie tego ostatniego. Dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia również fakt, że art. 9 został zamieszczony w rozdziale 3 ustawy, dotyczącym podstaw opodatkowania, a zatem w innym aniżeli art. 14, ustalający wysokość podatku od darowizny, co zdaniem skarżącego miałoby istotne znaczenie przy ustalaniu podstaw spornego wymiaru podatku. Dla ustalenia ulg, wynikających z dyspozycji art. 9 ust. 1 ustawy, uprzednio należy ustalić na podstawie jej art. 14, do której grupy podatkowej podatnik się zalicza. W rozpatrywanej sprawie art. 14 ust. 5 ustawy zalicza skarżącego do III grupy podatników, bez względu na jego stosunek do darczyńcy.

W tym stanie rzeczy decyzje zostały wydane na prawidłowej podstawie materialnoprawnej, a skarga Roberta K. z mocy art. 207 par. 5 Kpa podlegała oddaleniu.