Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10 kwietnia 1984 r. nr HU-7652/90/84, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś., kierownik Wydziału Handlu i Usług Urzędu Miejskiego w Ś., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła /Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40/, cofnął Adamowi P. zezwolenie nr 610/83 z dnia 31 stycznia 1983 r. na wytwarzanie artykułów z tworzyw sztucznych oraz pomocy szkolnych, albowiem rzemieślnik samowolnie zmienił siedzibę zakładu bez powiadomienia tego Wydziału.
W odwołaniu skierowanym do Wojewody Wałbrzyskiego Adama P. wnosił o uchylenie tej decyzji jako jednostronnej i wydanej bez rozważenia wszystkich okoliczności zmiany użytkowanego przez niego pomieszczenia przy ul. N. nr 41 na lokal przy ul. M. nr 24. Przede wszystkim pominięto fakt, że w dniu 6 września 1983 r. zawiadomił on o takiej zamianie lokali Urzędu Skarbowy w S., a zatem organ administracji państwowej, oraz Cech Rzemiosł Różnych w Ś. Nie mając wykształcenia i przygotowania prawniczego, uważał, że zawiadomienie tych organów o zmianie siedziby prowadzonego warsztatu rzemieślniczego czyni zadość obowiązkowi zawiadomienia o tym fakcie organu, który wydał zezwolenie na prowadzenie działalności rzemieślniczej. Zgłaszając zmianę siedziby organom podatkowym i samorządowi rzemiosła nie miał w szczególności zamiaru zatajenia tego faktu przed Wydziałem Handlu i Usług i dlatego też zaniechania wypełnienia ustawowego obowiązku - jego zdaniem - nie można oceniać jako nagannego. W przeciwieństwie do art. 18 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r., nakazującego cofnięcia uprawnienia rzemieślniczego, art. 18 ust. 2 ustawy nakłada na organ administracji państwowej obowiązek przeprowadzenia oceny, czy w konkretnym wypadku, spełniającym hipotezę tego przepisu, zezwolenie na wykonywanie rzemiosła powinno być cofnięte.
Dyrektor Wydziału Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Wojewódzkiego w Wałbrzychu, jako organ odwoławczy, przyznał w zaskarżonej decyzji, iż Adam P. w dniu 6 września 1983 r. i w dniu 8 czerwca 1984 r. istotnie zawiadomił najpierw Urząd Skarbowy w Ś., a następnie Cech Rzemiosł Różnych w Ś., o zmianie siedziby prowadzonego przez siebie zakładu rzemieślniczego. Nie dokonał tego w odniesieniu do Wydziału Handlu i Usług Urzędu Miejskiego w Ś., przy czym tłumaczenie się przez rzemieślnika nieznajomością prawa nie wydaje się przekonujące i zwalniające ze skutków, albowiem Cech Rzemiosł Różnych, wiedząc o zmianie siedziby zakładu skarżącego, powinien był pouczyć swego członka o wynikających z tego obowiązkach i skutkach. Potwierdzając podstawę prawną decyzji powziętej przez terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego, na mocy art. 138 par. 1 Kpa decyzję tę utrzymał w mocy.
Nie godząc się z decyzją organu administracji państwowej II instancji, Adam P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiając te same okoliczności i zarzuty, co w odwołaniu od decyzji organu stopnia podstawowego, a nadto powołując się na pozytywną opinię o jego działalności rzemieślniczej /w szczególności w produkcji pomocy szkolnych dla uczniów początkowych lat nauczania/ oraz na opinię o nim, w której scharakteryzowany został jako zdyscyplinowany rzemieślnik, wydane przez Cech Rzemiosł Różnych w Ś. z wnioskiem o umożliwienie mu kontynuacji działalności rzemieślniczej, stanowiącej jedyne źródło utrzymania jego rodziny - wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w celu ponownego, obiektywnego rozpatrzenia sprawy.
W odpowiedzi na skargę dyrektor Wydziału Drobnej Wytwórczości i Usług Urzędu Wojewódzkiego w Wałbrzychu wnosił o jej oddalenie z przyczyn i motywów podanych w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Uprawnienie do wykonywania rzemiosła przez osobę fizyczną może być cofnięte miedzy innymi wówczas, gdy osoba ta zmieniła w sposób zasadniczy rodzaj wykonywanego rzemiosła lub zmieniła siedzibę zakładu rzemieślniczego, określone w zezwoleniu, bez zgody organu, który je wydał, lub przekroczyła dopuszczalny stan zatrudnienia /art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła - Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40/.
Za zasadne jednak należy uznać zarzuty skarżącego, że fakultatywność cofnięcia uprawnień do wykonywania rzemiosła nie może zwalniać organu administracji państwowej od obowiązku dokonania oceny, czy istotnie w konkretnym wypadku nie występują możliwości kontynuowania działalności przez rzemieślnika. Bezsporny jest fakt, że Adam P. nie zawiadomił Wydziału Handlu i Usług Urzędu Miejskiego w Ś. o zmianie siedziby swego zakładu i dokonał tej zmiany bez zgody organu. ze strony organów administracji państwowej wymagało to oceny, czy taka zmiana siedziby zakładu stwarzała dostateczną podstawę do pozbawienia Adama P. prawa wykonywania działalności rzemieślniczej, jedynej tego rodzaju na terenie miasta Ś., wielce przydatnej do nauczania uczniów, działalności rzetelnej i zdyscyplinowanej, będącej jednocześnie jedynym źródłem utrzymania rodziny skarżącego.
Zaskarżona decyzja została wydana z pominięciem powyższych okoliczności objętych zebranym materiałem dowodowym, przez co narusza art. 7 Kpa, który zobowiązuje organy administracji w toku postępowania do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Ten ostatni jednak został przez organy administracji państwowej obu instancji w niniejszej sprawie pominięty.
W świetle tych okoliczności skarga Adama P. zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, albowiem naruszenie przepisów postępowania /art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa/ przez organy administracji w niniejszej sprawie miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 208 Kpa.