Wyrok NSA oz. we Wrocławiuz 15 lipca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 663/94

Uzasadnienie

Decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia 10 grudnia 1993 r. nr DSO-5114/27/93 postanowiono o zameldowaniu Grażyny S. na pobyt stały w hotelu pracowniczym Zakładów (...) "P." przy ul.

1. nr 19a lokal 511 w W. Według ustaleń organu strona jest zameldowana w tym lokalu na pobyt czasowy od 1981 r., lecz zarządca budynku odmówił potwierdzenia jej uprawnień do przebywania w lokalu. Tymczasem art. 13 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie wyłącza możliwości zameldowania na pobyt stały w placówkach typu hotelowego. Nie ma zaś wątpliwości co do charakteru pobytu Grażyny S., skoro od 1981 r. mieszka ona na stałe w hotelu zakładowym. Jeżeli więc żąda ona zameldowania na pobyt stały, a jej zamieszkanie ma znamiona pobytu stałego, to brak jest podstaw do odmowy zameldowania.

Nie uwzględniając odwołania Zakładów "P.", Wojewoda (...) utrzymał w mocy powyższą decyzję swoim rozstrzygnięciem z dnia 26 stycznia 1994 r. nr SO. V. 5110/6/94, w którego uzasadnieniu powołał się na zapadły w analogicznym stanie faktycznym wyrok NSA /SA/Wr 655/89/, nie dostrzegający podstaw do odmowy zameldowania na pobyt stały w hotelu pracowniczym, "jeżeli okoliczności pobytu wskazują, że ma on charakter pobytu stałego".

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego przedsiębiorstwo będące zarządcą budynku zarzuca decyzji Wojewody błędną wykładnię przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie zgadzając się z poglądem o dopuszczalności zameldowania na pobyt stały w hotelu pracowniczym.

Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy podtrzymuje swoje stanowisko i wnosi o oddalenie skargi. (...).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zarzut skargi nie znajduje podstaw w prawidłowo wyłożonych przepisach ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/, które regulują zagadnienia związane z powstawaniem i realizacją obowiązku meldunkowego. Na mocy art. 5 ust. 1 tej ustawy obywatel polski przebywający stale na terytorium Polski jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego, przez co rozumie się zameldowanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania /art. 6 ust. 1/.

Osoba zobowiązana do takiego zameldowania zgłasza wymagane do zameldowania dane organowi administracji publicznej /obecnie wójtowi lub burmistrzowi/ właściwemu ze względu na nowe miejsce jej pobytu /art. 11 ust. 1/. Zakres danych oraz sposób ich zgłaszania i przyjmowania określił Minister Spraw Wewnętrznych w swoim rozporządzeniu z dnia 28 czerwca 1984 r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności /Dz.U. nr 32 poz. 176/. Na podstawie zgłoszenia obejmującego wymagane dane organ prowadzący ewidencję ludności obowiązany jest dokonać zameldowania /art. 47 ust. 1 ustawy/, które przybiera postać czynności rejestracyjnej wywołującej skutki prawne. Jeżeli zaś zgłoszone dane budzą wątpliwości, to wówczas o dokonaniu zameldowania rozstrzyga ten organ w drodze decyzji administracyjnej /art. 47 ust. 2/.

Wśród danych, które mogą być oceniane w tym trybie przez organ do spraw ewidencji, jest również przewidziane w art. 9 ust. 2 ustawy potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie na pobyt stały lub czasowy trwający przeszło 2 miesiące. Jednakże przepisu tego nie stosuje się w razie dokonywania zameldowania "w zakładzie hotelarskim, w zakładzie udzielającym pomieszczenia w związku z pracą, nauką, leczeniem się lub opieką społeczną". Stanowi o tym art. 13 in fine ustawy. Przepisy ustawy regulujące kwestię zameldowania osób zamieszkałych w "zakładach udzielających pomieszczenia w związku z pracą", które obejmują zakresem pojęciowym także hotele pracownicze, nie tylko "nie wyłączają możliwości zameldowania osoby na pobyt stały w hotelu pracowniczym" - jak przyjmuje organ II instancji - ale taką możliwość wyraźnie dopuszczają, skoro przewidują "zameldowanie na pobyt stały lub czasowy" także "w zakładzie udzielającym pomieszczenia w związku z pracą". O tym, jaką postać przybierze zameldowanie w hotelu pracowniczym /na pobyt stały lub czasowy/, przesądza charakter pobytu, który należy oceniać na podstawie unormowania zawartego w art. 8 ust. 1 omawianej ustawy. Obowiązkowi zameldowania na pobyt stały podlega - stosownie do treści owego przepisu - osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 2 miesiące, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na dalsze utrzymywanie charakteru pobytu czasowego. Taką okolicznością wymienioną w samym przepisie może być m. in. wykonywanie pracy poza miejscem stałego pobytu. Jeżeli zatem osoba korzystająca z hotelu pracowniczego mieszka w nim od wielu lat /niekiedy wraz z członkami rodziny/, mając ześrodkowane tam wszystkie podstawowe więzi osobiste, zawodowe i rodzinne, to wówczas zachodzą okoliczności uzasadniające zakwalifikowanie pobytu w hotelu jako pobytu stałego w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy. Ewentualne wątpliwości co do charakteru tego pobytu rozstrzyga właściwy organ administracji publicznej na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy. Stanowisko organu w omawianej materii przesądza o zameldowaniu na pobyt stały lub pobyt czasowy bez względu na sprzeciw zarządcy hotelu pracowniczego.

Z wywiedzionych powodów nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że zapatrywanie organów orzekających, leżące u podstaw ich decyzji, stanowiło naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię. Ani wcześniej przedstawione przepisy ustawy, ani też powołane przez organy orzecznictwo NSA nie uzasadniają takiej oceny. W wyroku z dnia 20 grudnia 1989 r. SA/Wr 655/89 Sąd stwierdził, że w sytuacji gdy przepisy ustawy nie wyłączają możliwości zameldowania na pobyt stały w hotelu pracowniczym, a osoba zainteresowana żąda takiego zameldowania, twierdząc, iż jej pobyt w hotelu jest pobytem stałym, to brak jest podstaw do odmowy uwzględnienia takiego żądania, jeżeli okoliczności pobytu świadczą o jego stałym charakterze. Skład sądzący w obecnie rozpoznawanej sprawie całkowicie podziela powyższe stanowisko (...).

Jeżeli więc organy administracji publicznej ustaliły, że Grażyna S. jest związana z przedsiębiorstwem "P." zawodowo od 1976 r., a w hotelu pracowniczym mieszka stale od 13 lat, nie mając innego miejsca pobytu w W., to zakwalifikowanie jej pobytu w hotelu pracowniczym jako pobytu stałego nie może być uznane za naruszające prawo i granice swobodnej oceny dowodów przy rozstrzyganiu wątpliwości, o których mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, a w rezultacie również decyzje o zameldowaniu jej na pobyt stały odpowiadają prawu. Skarga na te decyzje, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 207 par. 5 Kpa.