Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Krystyny S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest decyzja Dyrektora Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 28 maja 1987 nr SL. II. 8172/108/87, utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego we Wrocławiu z dnia 25 lutego 1987 nr L. II/73/L/87, odmawiającą przydzielenia jej dodatkowego pokoju w lokalu mieszkalnym nr 2 w domu przy ul. Ż. nr 37.
Według ustaleń organów orzekających, skarżąca wraz z mężem i córką zajmuje część tego lokalu, obejmującą dwa pokoje o powierzchni 24,32 i 21,09 m2, z ciemną kuchnią o powierzchni 7 m2. Najemczynią drugiej części lokalu składającej się z pokoju o powierzchni 20,18 m2, kuchni o powierzchni 9,6 m2 i niszy o powierzchni 8,7 m2 jest Jolanta H., przekwaterowana obecnie do pomieszczenia zastępczego w związku z remontem jej części lokalu. W tym stanie rzeczy wniosek Krystyny S. nie mógł być uwzględniony, albowiem dotyczył lokalu już poprzednio przydzielonego inną decyzją ostateczną Jolancie H., która po remoncie będzie obowiązana powrócić do tej części lokalu.
Skarżąca zarzuca powyższym decyzjom naruszenie prawa, albowiem opróżniona część lokalu powinna być przydzielona jej rodzinie, gdyż córka ma uprawnienia do korzystania z dodatkowej powierzchni ze względu na stan zdrowia, a ponadto jest w ciąży i zamierza wkrótce wyjść za mąż. Jolanta H. była uciążliwą sąsiadką, a obecnie oświadczyła, że nie ma zamiaru wracać do spornego pokoju, który niewątpliwie jest częścią składową jednego mieszkania.
Odpowiadając na skargę, organ II instancji wnosił o jej oddalenie, albowiem sporna część lokalu jest nadal objęta ważnym przydziałem wydanym Jolancie H. w 1977 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wbrew stanowisku skarżącej, jej rodzina nie spełniała - w czasie wydania zaskarżonej decyzji - warunków uzasadniających przydzielenie jej spornej części mieszkania na podstawie art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 11 z 1983 r. poz. 55/. Na mocy powyższego przepisu uprawnienie do otrzymania przydziału opróżnionej części lokalu przysługuje temu najemcy innej części lokalu, który zajmuje powierzchnię mieszkalną mniejszą od należnej mu według norm zaludnienia. Opróżnienie więc niesamodzielnej części mieszkania nie stanowi wystarczającej przesłanki jej przydziału na rzecz najemcy innej części tego samego lokalu. Tylko zagęszczenie zajmowanej części lokalu poniżej przysługujących norm zaludnienia - a więc poniżej 7 m2 na uprawnioną osobę - nakłada na organ administracji państwowej obowiązek przydzielenia temu najemcy opróżnionej części lokalu. Wielkość normy 7-10 m2 powierzchni mieszkalnej dla jednej uprawnionej osoby ustala par. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów prawa lokalowego /Dz.U. nr 26 poz. 152 ze zm./.
Jeżeli zatem powstanie sytuacja przewidziana w hipotezie art. 34 ust. 3 prawa lokalowego, to organ administracji państwowej jest zobowiązany uwzględnić wniosek najemcy i przydzielić mu opróżnioną część lokalu, gdyż taka decyzja ma charakter prawnie "związany", nie zaś "uznaniowy". Natomiast brak chociażby jednej z przesłanek zastosowania tej normy prawnej wyłącza taką możliwość.
Skoro 3-osobowa rodzina skarżącej zajmuje obecnie dwa pokoje o łącznej powierzchni 45,35 m2 /24,32 i 21,03 m2/, to również w przypadku zaliczenia córce skarżącej uprawnienia do dodatkowej powierzchni w postaci odrębnego pokoju ze względu na stan zdrowia oraz po uwzględnieniu normy powierzchni dla jej nie narodzonego jeszcze dziecka nie wystąpi w tej części lokalu nadmierne zagęszczenie. Pokój o powierzchni 21,03 m2 zaspokoi uprawnienia córki skarżącej, drugi zaś pokój o powierzchni 24,32 m2 zapewni normatywną powierzchnię mieszkalną pozostałym osobom.
Nie to jednak było przyczyną odmowy uwzględnienie wniosku skarżącej o przydzielenie jej spornej części lokalu. Jak słusznie zauważają organy orzekające, wstępnym warunkiem zastosowania rozwiązania przewidzianego w przepisie art. 34 ust. 3 prawa lokalowego jest "opróżnienie" części lokalu, które nie może być traktowane jako tylko jej fizyczne opuszczenie przez najemcę, ale musi także być prawnym zwolnieniem lokalu w następstwie utraty uprawnienia do dalszego jego zajmowania. Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy uprawnienie do spornej części mieszkania przysługuje nadal Jolancie H., która została przekwaterowana do pomieszczenia zastępczego na podstawie art. 43 ust. 3 prawa lokalowego, a więc tylko na czas remontu mieszkania. Powrót zatem do niego mógłby zostać wyłączony jedynie w przypadku likwidacji lub przebudowy. Wykorzystanie remontowanej części lokalu dla "rozgęszczenia" najemcy drugiej części mieszkania w trybie art. 34 ust. 3 prawa lokalowego nie może być uznane za prawnie usprawiedliwioną przyczynę uniemożliwiającą powrót Jolanty H. do poprzednio zajmowanego lokalu po zakończeniu jego remontu. Jej oświadczenie o tym, iż nie zamierza powrócić do tego lokalu, jest pozbawione znaczenia, albowiem według art. 43 ust. 3 prawa lokalowego organ lokalowy może nakazać taki powrót.
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła konieczna przesłanka zastosowania art. 34 ust. 3 prawa lokalowego, to zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, odmawiające uwzględnienia wniosku opartego na tym przepisie, nie naruszają prawa, a tylko w tym zakresie podlegały one kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, sąd musiał ją oddalić w myśl art. 207 par. 5 Kpa.