Uzasadnienie
Na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale z dnia 14 września 1977 r. Emilia K. była najemczynią lokalu mieszkalnego w B. K. przy ul. K. nr 7/2, składającego się z dwóch pokoi, kuchni i przynależności, o powierzchni mieszkalnej 32,98 m2 i powierzchni użytkowej 48,80 m2. Będąc osobą w podeszłym wieku, najemczyni przyjęła do swojego mieszkania Zbigniewa S. i jego żonę Grażynę, żądając w zamian "wyżywienia, ubrania, opieki oraz odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w razie choroby". Umowę w tym przedmiocie najemczyni zawarła z małżonkami S. w 1977 r.
W lipcu 1983 r. najemczyni i Zbigniew S. wystąpili do Naczelnika Miasta i Gminy w B. K. z wnioskiem o wyrażenie zgody na zawarcie umowy o opiekę nad najemczynią w trybie art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/. Na uzasadnienie tego wniosku podali, że najemczyni jest osobą chorą, ukończyła 86 lat i opieka osoby drugiej jest dla niej niezbędna.
Decyzją z dnia 17 sierpnia 1983 r. nr GT. 8174-106/83 Naczelnik Miasta i Gminy w B. K. odmówił wyrażenia takiej zgody, podnosząc, iż zamieszkanie Zbigniewa S. w lokalu najemczyni nie jest konieczne, jego rodzice bowiem mają w sąsiedztwie najemczyni własnościowy lokal mieszkalny składający się z 3 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 61,10 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 40 m2, w którym mieszkają obecnie sami. Zdaniem organu I instancji, tak wnioskodawca, jak i jego rodzice, mają możliwość sprawowania opieki nad najemczynią bez potrzeby zamieszkiwania w jej lokalu. Co się tyczy Grażyny S., to - po rozwodzie ze Zbigniewem S. - najemczyni kazała jej opuścić mieszkanie wraz z dzieckiem, po czym wyeksmitowała ją na podstawie wyroku sądowego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Emilia K., podtrzymując żądanie udzielenia zezwolenia na zawarcie umowy o opiekę w zamian za podnajem mieszkania. Po wniesieniu odwołania, w dniu 4 września 1983 r., najemczyni zmarła. Wobec stwierdzenia tego faktu, decyzją z dnia 7 września 1983 r. nr GKiM. I/8174/134/83 organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zbigniew S. zakwestionował powyższe rozstrzygnięci, wyrażając pogląd, że organ odwoławczy był zobowiązany załatwić sprawę merytorycznie. W szczególności obowiązkiem tego organu było zbadanie, czy w chwili złożenia wniosku "istniały przeszkody do zawarcia umowy przez Emilię K. ze Zbigniewem S. o wstąpienie w stosunek najmu, godzące w zasady współżycia społecznego". Wobec niewyjaśnienia tych okoliczności, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, wywodząc, iż odwołanie najemczyni nie mogło być uwzględnione, albowiem zawarcie umowy, ze względu na śmierć jednej ze stron umowy, stało się bezprzedmiotowe.
Z tych względów decyzję organu I instancji uchylono i umorzono postępowanie po myśli art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa. Skarga więc jako bezzasadna - zdaniem organu odwoławczego - podlega oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Prawo lokalowe nie przewiduje możliwości zatwierdzenia przez organ administracji państwowej umowy o opiekę nad najemcą, zawartej między zainteresowanymi stronami przed wejściem w życie noweli do prawa lokalowego z dnia 3 grudnia 1982 r. /Dz.U. nr 37 poz. 244/.
Stosownie natomiast do art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/ umowa taka może być zawarta po dniu 1 marca 1983 r., to jest po wejściu w życie cytowanej ustawy z dnia 3 grudnia 1982 r. o zmianie ustawy- prawo lokalowe, przed organem administracji państwowej i za jego zgodą. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że o zawarciu umowy decydują strony, rzeczą zaś właściwego organu administracji państwowej jest czuwanie nad tym, by nie doszło do zawarcia umowy sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
Organ I instancji odmówił w niniejszej sprawie udzielenia zgody na zawarcie umowy o opiekę nad najemczynią, nie precyzując w dostatecznym stopniu, na czym polega niezgodność tej umowy z zasadami współżycia społecznego. Mimo wspomnianych uchybień, organ odwoławczy nie mógł rozstrzygnąć sprawy merytorycznie, ponieważ w toku postępowania instancyjnego najemczyni zmarła. Z chwilą śmierci najemczyni postępowanie o wyrażenie zgody na zawarcie umowy o opiekę nad nią stało się bezprzedmiotowe /art. 105 par. 1 Kpa/.
W tych warunkach organ odwoławczy prawidłowo postąpił uchylając decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa i umarzając postępowanie przed tym organem.
Skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skarga podlega oddaleniu na mocy art. 207 par. 5 Kpa.