Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 23 stycznia 1990 r., SA/Wr 749/89

Teza

Zapłacona przez późniejszego nabywcę w drodze zasiedzenia kwota z tytułu zawarcia nieformalnej umowy kupna - sprzedaży nieruchomości nie jest nakładem w rozumieniu art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207/.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 25.3.1988 r. Sąd Rejonowy stwierdził nabycie przez O. K. w drodze zasiedzenia gospodarstwa rolnego obejmującego grunty wraz z zabudowaniami.

Urząd Skarbowy opierając się na przepisach ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207/ ustalił zobowiązanie wymienionej z tytułu nabycia przez nią budynku mieszkalnego wchodzącego w skład gospodarstwa przejętego na własność w trybie przepisów o zasiedzeniu, określając je na kwotę 988.200 zł przy wartości budynku wycenionej przez biegłego na kwotę 4.941.000 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji O. K. podniosła, że gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami nabyła na podstawie nieformalnej umowy sprzedaży od J. K. za kwotę 120.000 zł. Zawarcie umowy nastąpiło w 1975 r. Po nabyciu gospodarstwa przeprowadziła remont budynków, w tym także stanowiącego przedmiot wyceny budynku mieszkalnego. Uważa, iż biegły niedostatecznie uwzględnił te okoliczności i budynek oszacował zbyt wysoko.

Izba Skarbowa nie uwzględniła zarzutów odwołania i utrzymała w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że w postępowaniu tego organu nie dopatrzono się nieprawidłowości i naruszenia prawa. Przy ustalaniu wartości budynku stanowiącego przedmiot opodatkowania posłużono się opinią biegłego, który uwzględnił przy wycenie: wiek budynku, jego konstrukcję i wyposażenie oraz inne okoliczności, mające istotny wpływ na wysokość wyceny.

W skardze do NSA O. K. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i powołując się na ten zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzeniu na jej rzecz kosztów postępowania poniesionych w sprawie. Zdaniem skarżącej podstawę opodatkowania powinna stanowić czysta wartość nabytej przez nią w drodze zasiedzenia nieruchomości budynkowej. Skoro przy zawarciu nieformalnej umowy kupna przedmiotowej nieruchomości zapłaciła zbywcy 120 000 zł, to "czysta wartość" oznacza odliczenie od wartości ustalonej przez biegłego zrewaloryzowanej ceny sprzedaży, o której wyżej mowa. Poza tym wycena dokonana przez biegłego jest niezgodna z wartością budynku ustaloną dla celów PZU, wynoszącą 1.135.800 zł.

Organ odwoławczy podtrzymywał swoje stanowisko i nie znajdując podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 200 par. 2 Kpa wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Nabycie własności rzeczy przez zasiedzenie podlega podatkowi od spadków i darowizn /art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn/. Skarżąca nie kwestionuje zasadności wymiaru podatku od nabytego przez nią w drodze zasiedzenia domu mieszkalnego, zarzuca jedynie, że podatek ten został zawyżony wskutek nieodliczenia od podstawy opodatkowania ceny, jaką wpłaciła w 1975 r. przy zawarciu nieformalnej umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości oraz uwzględnienia przez biegłego wartości szacunkowej budynku ustalonej dla celów PZU.

Otóż podstawę opodatkowania stanowi rynkowa wartość nabytej rzeczy, wobec czego zarzut nieuwzględnienia wyceny spornego budynku dokonanej dla celów ubezpieczeniowych jest bezpodstawny /art. 8 ust. 3 i 4 cyt. ustawy/.

Nieuzasadniony jest również zarzut skargi dotyczący odmowy wyłączenia z podstawy opodatkowania kwoty 120.000 zł uiszczony przez skarżącą przy zwarciu nieformalnej umowy sprzedaży omawianej nieruchomości. Zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn w przypadku nabycia własności rzeczy w drodze zasiedzenia wyłącza się z podstawy opodatkowania jedynie wartość nakładów dokonanych na tę rzecz przez nabywcę i to pod warunkiem, że zostały one poczynione "podczas biegu zasiedzenia".

Słusznie organ odwoławczy skonstatował, że uiszczona przez skarżącą na rzecz byłego właściciela kwota 120.000 zł tytułem "ceny kupna" przedmiotowej nieruchomości nie jest nakładem w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem przez pojęcie "nakładów" należy rozumieć wszelkiego rodzaju inwestycje i inne wydatki związane z posiadaniem rzeczy. Należą do nich m.in. wydatki na ulepszenie rzeczy, na remont, konserwacje itp. Do nakładów można zaliczyć także opłacanie składek ubezpieczeniowych, podatków i innych danin publicznych /por. Komentarz do Kodeksu cywilnego t. I Warszawa 1972, str. 608/. Ustawodawca wśród nakładów wyodrębnia nakłady konieczne. Rozumie się przez nie nakłady "niezbędne do utrzymania rzeczy w stanie zdatnym do użytku zgodnie z jej przeznaczeniem albo do zapobieżenia zniszczeniu lub uszkodzeniu rzeczy" /tamże t. II str. 963/.

A więc kwota wpłacona przez skarżącą przy zawarciu nieformalnej umowy sprzedaży spornej nieruchomości nie jest nakładem poczynionym na tę nieruchomość w rozumieniu przepisów prawa. Poza tym została uiszczona przed rozpoczęciem biegu zasiedzenia /art. 7 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn/. Zatem zaskarżona decyzja, oparta na nie dającej się podważyć opinii biegłego jest prawidłowa i prawa nie narusza.

Skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić po myśli art. 207 par. 5 Kpa.