Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 13 maja 1986 r., SA/Wr 836/85

Teza

Artykuł 43 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/ nie stanowi dla osoby przekwaterowanej podstawy do żądania poprawy warunków mieszkaniowych, jak również do realizacji uprawnień do dodatkowej powierzchni mieszkalnej.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Jadwigi M. na decyzję Dyrektora Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 9 września 1985 r. w przedmiocie przekwaterowania na okres remontu do pomieszczenia zastępczego i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Dyrektora Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu kwotę złotych pięć tysięcy osiemset pięćdziesiąt tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi Jadwigi M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest decyzja Dyrektora Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 9 września 1985 r., nr SL.II.8172/289/85, utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego z dnia 22 maja 1985 nr L.II/6/L/83/85 w sprawie przekwaterowania jej na okres remontu zajmowanego lokalu mieszkalnego nr 8 przy ul. O. nr 12 do pomieszczenia zastępczego nr 17 położonego w domu nr 17A przy ul. K. w W. Organy nie uwzględniły żądania skarżącej, aby przydzielić jej na stałe lokal zamienny w lepszym stanie technicznym, albowiem prawo nie nakłada takiego obowiązku, a przydzielone pomieszczenie, składające się z pokoju o powierzchni 20,23 m2 i kuchni, odpowiada potrzebom mieszkalnym samotnej osoby, jest przy tym w dostatecznym stanie technicznym.

Skarżąca powołuje się na swój zły stan zdrowia i wywodzi, że remont budynku, w którym dotychczas zajmowała lokal mieszkalny, nie wpłynie w istotny sposób na poprawę dotychczasowych warunków zamieszkania, polegających na przykład na zawilgoceniu i braku urządzeń higieniczno-sanitarnych w obrębie mieszkania. Również pomieszczenie zastępcze, do którego została przymusowo przekwaterowana, jest bardzo zawilgocone. Dlatego wnosiła o przydzielenie jej na stałe innego mieszkania jako lokalu zamiennego, w którym chciałaby zamieszkać wraz z opiekunem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Podstawą prawną działania organów orzekających w powyższej sprawie jest w szczególności art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/. W przypadku stwierdzenia w trybie przepisów o państwowym nadzorze budowlanym stanu zagrożenia życia lub mienia osób zamieszkujących budynek, terenowy organ administracji państwowej wydaje decyzję o przekwaterowaniu tych osób do pomieszczeń zastępczych na czas naprawy ściśle oznaczony i podany do ich wiadomości, zaś po zakończeniu naprawy może nakazać tym osobom przeprowadzenie się do mieszkania poprzednio zajmowanego. W świetle powyższego, a także innych przepisów ujętych w art. 43, przekwaterowując najemców z domu przeznaczonego do remontu, organ lokalowy może przydzielić im wyłącznie pomieszczenie zastępcze. Przydzielenie lokalu zamiennego dopuszczalne jest jedynie w razie konieczności rozbiórki budynku albo braku możliwości powrotu do lokali zajmowanych poprzednio ze względu na ich likwidację lub przybudowę. Ponieważ budynek, w którym znajduje się dotychczas zajmowane przez skarżącą mieszkanie, nie podlega rozbiórce, lecz musiał być opróżniony ze względu na konieczność naprawy, przeto organy orzekające właśnie z art. 43 ust. 3 prawa lokalowego czerpały podstawę do nakazania skarżącej opróżnienia zajmowanego dotąd lokalu i przeniesienia się do pomieszczenia zastępczego na czas przeprowadzania remontu.

Celem przekwaterowania do pomieszczenia zastępczego na podstawie art. 43 ust. 3 prawa lokalowego jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych osoby przekwaterowanej jedynie w najniezbędniejszym zakresie i tylko na czas potrzebny do wykonania naprawy dotąd zajmowanego mieszkania.

Z tego względu bezpodstawne byłoby wykorzystywanie tej drogi w celu uzyskania poprawy warunków mieszkaniowych albo realizacji uprawnień do dodatkowej powierzchni mieszkalnej. Żądania w tym zakresie muszą być zgłaszane i rozpatrywane we właściwym postępowaniu, przewidzianym przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 marca 1981 r. w sprawie zasad i trybu przydziału lokali mieszkanych /Dz.U. 1985 nr 40 poz. 196/ określającymi kryteria, jakim powinny odpowiadać osoby, którym można przydzielić lokale mieszkalne podlegające zasiedleniu na podstawie decyzji administracyjnych, a także tryb oceny warunków mieszkaniowych i bytowych tych osób oraz ustalania kolejności przydziałów.

Warunki, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia zastępcze, określa art. 7 ust. 1 prawa lokalowego, wymagający w szczególności, aby nadawało się ono do zamieszkania ze względu na stan techniczny, miało dostęp do źródła zaopatrzenia w wodę i do ustępu, chociażby urządzenia te znajdowały się poza budynkiem, oraz zapewniało co najmniej 5 m2 powierzchni mieszkalnej na jedną osobę uprawnioną. Obowiązkiem organu lokalowego jest skontrolowanie wskazanego pomieszczenia zastępczego w świetle warunków określonych w powyższym przepisie, a taka kontrola musi być szczególnie wnikliwa, gdy strona zakwestionuje spełnienie tych warunków. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie obowiązku tego nie dopełniono, ponieważ nie wyjaśniono dokładnie okoliczności istotnej dla prawidłowej oceny, czy wskazane skarżącej pomieszczenie zastępcze "nadaje się do zamieszkania ze względu na stan techniczny". Już w świetle ustaleń poczynionych w toku oględzin w dniu 30 sierpnia 1985 r. przez pracowników organów lokalowych oraz wynajmującego sporne pomieszczenie wymagało usunięcia usterek, które jednak ich zdaniem nie wykluczały wykorzystania lokalu na stały pobyt ludzi. Odmienne wszakże stanowisko zajął biegły sądowy w zakresie budownictwa ogólnego, który w swojej opinii, dopuszczonej jako dowód w postępowaniu sądowym, zdyskwalifikował pomieszczenie pod względem przydatności na stały pobyt ludzi, ustalając, że lokal nie jest obecnie "odpowiednio przystosowany do eksploatacji i bezpośredniego użytkowania", a roboty zmierzające do poprawienia stanu technicznego wymagają opróżnienia lokalu i intensywnego suszenia murów. Oceniając ten dowód, Sąd nie dostrzegł przyczyn, z powodu których miałby odmówić mocy dowodowej opinii biegłego zawierającej powyższe ustalenia.

Wbrew zatem twierdzeniom organów lokalowych przydzielone skarżącej pomieszczenie zastępcze nr 17 przy ul. K. nr 17A nie odpowiada warunkom określonym w art. 7 prawa lokalowego ze względu na stan techniczny, które uniemożliwia zamieszkanie w nim ludzi. Przydział zaś takiego pomieszczenia narusza wskazany przepis prawa, przeto Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i art. 208 Kpa, orzekł jak w sentencji.