Uzasadnienie
Prezydent Miasta W. decyzją z dnia 13 marca 1992 r. wydaną na podstawie art. 104 Kpa i art. 12 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, odmówił Spółce z o.o. wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości od 4,5 procent do 18 procent alkoholu oraz powyżej 18 procent alkoholu w restauracji w W. przy ul. P. W uzasadnieniu wskazano, że zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych są wydawane w granicach liczby punktów sprzedaży alkoholu określonych zarządzeniem (...) Wojewody W. z dnia 29 sierpnia 1991 r. Maksymalny limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych jaki może być prowadzony na terenie miasta W. został całkowicie wykorzystany.
Od decyzji tej Spółka wniosła odwołanie. W uzasadnieniu odwołania oparto się na argumentacji: zezwolenie jest niezbędne do prowadzenia rozszerzonego asortymentu sprzedawanych wyrobów, zwłaszcza o desery lodowe z dodatkiem alkoholu oraz grzane wino. Tego typu desery są zwykle serwowane w restauracjach o określonym standardzie, do którego lokal spółki jest zaliczony. Desery lodowe z niewielkim dodatkiem alkoholu lub wino grzane, spożywane będą w restauracji. Nie ma więc przeszkód do wydania zezwolenia w świetle rozporządzenia MHWiU z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie szczegółowych zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych oraz trybu wydawania zezwoleń na sprzedaż tych napojów.
Wojewoda W. decyzją z dnia 28 kwietnia 1992 r., wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i par. 1 rozporządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie szczegółowych zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych oraz trybu wydawania zezwoleń na sprzedaż tych napojów /Dz.U. nr 25 poz. 119 ze zm./, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wywodzono, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 powołanej ustawy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wydaje się w granicach limitu punktów sprzedaży ustalonego dla poszczególnych jednostek administracyjnych. Limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5 procent alkoholu dla gmin województwa ustalony został zarządzeniem (...) Wojewody W. z dnia 29 sierpnia 1991 r. i został wykorzystany. (...) Z uwagi na jednoznaczną dyspozycję art. 18 ust. 1 powołanej ustawy o obowiązku przestrzegania przedmiotowego limitu, wydanie wnioskowanego zezwolenia byłoby działaniem sprzecznym z prawem. (...)
Spółka zaskarżyła decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej zmianę przez wydanie zezwolenia na sprzedaż wina grzanego oraz alkoholu typu ajerkoniak, koniak itp. do produkcji deserów lodowych. W uzasadnieniu podkreślono, że zezwolenie jest niezbędne do prowadzenia rozszerzonego asortymentu sprzedawanych wyrobów w restauracji, zwłaszcza o desery lodowe z niewielkim dodatkiem alkoholu oraz grzane wino. (...) Organy odmówiły wydania zezwolenia uzasadniając, iż wykorzystano limit punktów sprzedaży napojów alkoholowych powyżej 4,5 procent alkoholu. Dla skarżącego wystarczającym jest zezwolenie dotyczące napojów alkoholowych o zawartości od 4,5 procent do 18 procent alkoholu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o oddalenie skargi, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji odwoławczej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Według art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez właściwego wójta lub burmistrza /prezydenta/ w granicach liczby punktów sprzedaży, ustalonej dla danego województwa, zgodnie z art. 12 ust.
1. Z przyjętego rozwiązania w powołanym przepisie wynika, iż warunkiem wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest niewyczerpanie limitu punktów sprzedaży przyznanych poszczególnym jednostkom podziału terytorialnego. Wyczerpanie limitu punktów sprzedaży powoduje, iż "dalsze wydawanie zezwoleń jest niedopuszczalne i to niezależnie od merytorycznej zasadności wniosków w tej materii. Decyzja administracyjna odmawiająca zezwolenia na sprzedaż alkoholu z takiej właśnie przyczyny ma charakter prawnie związany" /wyrok NSA z dnia 11 września 1992 r., SA/Wr 848/92/.
Wydanie tego rodzaju decyzji związanej nie oznacza możliwości odejścia od reguł rządzących postępowaniem administracyjnym, zawartych w Kpa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż: "W sprawach, o których jedną z podstaw odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest wyczerpanie limitu punktów sprzedaży ustalonego dla danego terenu, do spełnienia warunku zakomunikowania stronie faktów, znanych organowi z urzędu /art. 77 par. 4 Kpa/, konieczne jest zamieszczenie w aktach sprawy - przed wydaniem decyzji ostatecznej - danych dotyczących liczby takich punktów sprzedaży faktycznie funkcjonujących na danym terenie na podstawie nadal aktualnych zezwoleń" /wyrok NSA z dnia 9 lutego 1990 r., II SA 1379/89 -ONSA 1990 Nr 1 poz. 17/. Realizacja przez organy obowiązku wynikającego z art. 77 par. 4 Kpa gwarantuje stronie prawo do czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym, umożliwiając jej obronę swego interesu.
Organ zatem powinien okazać stronie i włączyć do akt, dla potrzeb ewentualnej kontroli instancyjnej i sądowej, stosowny wyciąg z aktu ustalającego limit punktów sprzedaży dla konkretnej jednostki terytorialnej oraz wykazać stan aktualnego wykorzystania tego limitu /wyrok NSA z dnia 7 listopada 1991 r., SA/Wr 917/92/. Ustalenia te powinny być zamieszczone w uzasadnieniu decyzji. Zgodnie bowiem z art. 107 par. 3 Kpa organ obowiązany jest w uzasadnieniu faktycznym przytoczyć fakty, które uznał za uzasadnione, dowody, na których się oparł. Ustalenie zasadniczej przesłanki, na jakiej organ oparł decyzję - wyczerpanie limitu - jako okoliczności mającej istotne znaczenie dla sprawy, powinno być wykazane w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie takie w przypadku nieuwzględnienia żądania strony jest obligatoryjne, a za takie nie można uznać ogólnego tylko wskazania, iż w danej jednostce podziału terytorialnego limit punktów został wyczerpany. (...)
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 3 Kpa sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W.