Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 21 października 1994 r., SA/Wr 895/94

Teza

1. Z całą pewnością nie mogą podatnika obciążać błędy lub uchybienia organu podatkowego, w szczególności niewłaściwa interpretacja przepisów prawa. Jednakże dla ustalenia odpowiedzialności organu za naruszenie przepisów art. 8 i art. 9 Kpa konieczne jest wykazanie, iż fakt dezinformacji rzeczywiście nastąpił.
2. Nie istnieje w postępowaniu administracyjnym obowiązek przesłuchania strony; przesłuchanie to może odbyć się wtedy, gdy pozostały w sprawie niewyjaśnione, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty /art. 86 Kpa/.

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 lutego 1994 r. Izba Skarbowa w J. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w J. z dnia 22 października 1993 r. wydaną w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym na rok 1990 z tytułu prowadzonej przez Romana O. działalności handlowo-usługowej. W toku postępowania ustalono, że podatnik w złożonym zeznaniu podatkowym za rok 1990 przyjął niewłaściwą podstawę opodatkowania, co naruszyło przepisy art. 18, art. 19 i art. 21 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /Dz.U. 1989 nr 27 poz. 147 ze zm./, w wyniku czego doszło do zaniżenia należnego podatku dochodowego o kwotę 83.865.000 zł.

W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Roman O. podnosił analogiczne zarzuty jak w odwołaniu. Wywodził, że sposób uiszczenia podatku został skonsultowany i zatwierdzony przez pracownika Urzędu Skarbowego, na co wskazuje dołączony do zeznania podatkowego załącznik stanowiący zasady obliczania kwoty podatku. Wadliwe poinformowanie podatnika przez organ doprowadziło do naruszenia przepisu art. 8 i art. 9 Kpa. Organy orzekające naruszyły również przepisy art. 7 i art. 77 Kpa przez niewyjaśnienie okoliczności towarzyszących składaniu zeznania podatkowego z załącznikiem, wskutek czego nie ustalono faktu błędnego poinformowania skarżącego co do sposobu wyliczenia podatku.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazano na fakt zaprzeczenia przez Urząd Skarbowy okoliczności wprowadzenia w błąd podatnika co do sposobu naliczania podatku.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy zauważył:

Przede wszystkim trzeba stwierdzić, iż nie budzi żadnych wątpliwości ustalenie w przedmiocie zarówno zaniżenia podatku dochodowego, jak i kwoty zaniżenia, a to w wypadku naruszenia przepisu art. 19 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /Dz.U. 1989 nr 27 poz. 147 ze zm./. Skarżący zresztą zarzutów w tym okresie nie przedstawił, co zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od szerszego wywodu w tej kwestii.

Zarzut skargi natomiast sprowadza się do tego, że niewłaściwe naliczenie kwoty podatku spowodowane zostało przez pracownicę Urzędu Skarbowego wskutek zaakceptowania złożonego przez podatnika w załączeniu do zeznania podatkowego objaśnienia zastosowanego sposobu obliczenia podatku, co świadczy o naruszeniu art. 9 Kpa Błędem zaś organu II instancji - według twierdzeń skargi - jest zaniechanie przeprowadzenia postępowania, mającego na celu ustalenie powyższego faktu, co naruszyło przepisy art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa.

Zarzutowi skargi nie można jednak przyznać słuszności.

Z całą pewnością nie mogą podatnika obciążać błędy lub uchybienia organu podatkowego, w szczególności niewłaściwa interpretacja przepisów prawa. Jednakże dla ustalenia odpowiedzialności organu za naruszenie przepisów art. 8 i art. 9 Kpa konieczne jest wykazanie, iż fakt dezinformacji rzeczywiście nastąpił. Wbrew przekonaniu skarżącego, prezentowanemu w odwołaniu i w skardze, nie stanowi żadnego dowodu w tym przedmiocie fakt załączenia przez pełnomocnika skarżącego do zeznania podatkowego - pisma zawierającego sposób obliczenia kwoty podatku. Analogiczne załączniki były również składane do deklaracji miesięcznych na zaliczki podatku. Żaden z nich jednak nie dowodzi, że były one inicjowane lub akceptowane przez Urząd Skarbowy. Sprawę kontaktów ze skarżącym i jego pełnomocnikiem w postępowaniu podatkowym dodatkowo wyjaśnia treść oświadczenia złożonego przez Starszego Komisarza Skarbowego Halinę B., prowadzącą w Urzędzie Skarbowym sprawę skarżącego. Z oświadczenia tego wynika, że ani podatnik, ani jego pełnomocnik nie byli pouczeni przez organ co do prawidłowości zeznania podatkowego za rok 1990 jak również co do zasad naliczenia podatku dochodowego za ten okres.

Oceniając materiał dowodowy sprawy, organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom podatnika i stanowiska tego nie sposób zakwestionować. Nie można również zasadnie zarzucić temu organowi, iż nie dopatrzył się potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, w szczególności przez przesłuchanie podatnika. Nie istnieje bowiem obowiązek przesłuchania strony w postępowaniu administracyjnym; przesłuchanie to może odbyć się wtedy, gdy pozostały w sprawie niewyjaśnione, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty /art. 86 Kpa/. W sprawie niniejszej natomiast z całokształtu materiału dowodowego sprawy wynika, iż okoliczność "zatwierdzenia" przez organ wadliwego sposobu naliczenia podatku - nie została w sprawie udowodniona. Organ odwoławczy mógł zatem dojść do konkluzji, iż przesłuchanie skarżącego nic nowego do sprawy nie wniesie.