Wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 17 lutego 1987 r., SA/Wr 954/86

Teza

Zajmowanie lokalu mieszkalnego przez podnajemcę nie może być oceniane jako samowolne w rozumieniu art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/ tylko z tego powodu, że w czasie trwania stosunku podnajmu najemcy cofnięto przydział lokalu na podstawie art. 46 tej ustawy.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Wandy M. na decyzję Dyrektora Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Wojewódzkiego w W. z dnia 14 października 1986 r. w przedmiocie uchylenia decyzji o nakazaniu opróżnienia lokalu mieszkalnego i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Dyrektora Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Wojewódzkiego w W. kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Uzasadnienie

Najemczynią lokalu nr 1 w domu nr 23 przy ul. Ż., składającego się z pokoju, kuchni i przynależności o powierzchni użytkowej 46,38 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 17,76 m2, była Janina G. na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale z dnia 21 grudnia 1963 r. DRN w W. W maju 1980 r. Janina G. podnajęła ten lokal Wandzie M., która zamieszkała tam wraz z dwojgiem małoletnich dzieci: Katarzyną M. i Mariuszem M. Po podnajęciu lokalu Janina G. przeniosła się do swej córki - Bożeny M. do domu jednorodzinnego przy ul. J. nr 10, pozostając zameldowaną w lokalu przy ul. Ż. nr 23.

Po stwierdzeniu powyższych faktów Kierownik Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego w W. decyzją z dnia 1 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/, cofnął Janinie G. przydział omawianego lokalu, Wandzie M. zaś nakazał jego opróżnienie i przeniesienie się wraz z osobami prawa jej reprezentującymi do poprzedniego miejsca zamieszkania, to jest do lokalu rodziców.

Po rozpoznaniu odwołania Wandy M. zastępca dyrektora Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Wojewódzkiego w W. decyzją nr SL.II.8172/373/86 z dnia 10 października 1986 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej opróżnienia spornego lokalu i nakazania przeniesienia się na poprzednie miejsce zamieszkania, stwierdzając, że odwołująca powinna być niezwłocznie usunięta wraz z rodziną z tego lokalu na mocy art. 61 ust. 1 tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy skonstatował, iż odwołująca się zajęła omawiany lokal samowolnie, po opróżnieniu go przez najemczynię - Janinę G., wobec czego kierownik Wydziału Spraw Lokalowych obowiązany był na mocy art. 61 ust. 1 prawa lokalowego, to jest bez potrzeby wydawania decyzji administracyjnej o przekwaterowaniu, dokonać bezzwłocznie usunięcia Wandy M. z rodziną z zajętego samowolnie lokalu mieszkalnego, składając jednocześnie wniosek o ukaranie do kolegium do spraw wykroczeń.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wanda M. zarzuciła organom sprzeczność zasadniczych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia. W szczególności zaprzeczyła, aby sporny lokal zajęła samowolnie. Lokal ten wynajęła w dniu 21 maja 1980 r. od Janiny G. i dotychczas w nim zamieszkuje. Uważa, że podnajęcie lokalu zostało dokonane za zgodą właściwego organu, skoro organ ten wyraził zgodę na jej zameldowanie. Zarówno ona, jak i jej dzieci są zameldowane w tym lokalu na pobyt stały. Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako sprzecznej z prawem.

Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zarzut sprzeczności istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego jest zasadny. Stwierdzenie organu odwoławczego, jakoby na podstawie akt ustalono bezspornie, że Wanda M. z dwojgiem dzieci zajęła samowolnie sporny lokal i należy ją usunąć z tego lokalu w trybie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/, to jest bez potrzeby wydawania decyzji administracyjnej o przekwaterowaniu, nie znajduje podstawy w żadnym z przeprowadzonych dowodów. W notatce służbowej z dnia 5 kwietnia 1985 r. wyraźnie skonstatowano, że Wanda M. podnajęła omawiany lokal od Janiny G. w 1980 r. i zamieszkała tam z dwojgiem dzieci. O umowie podnajmu mówi również Janina G., twierdząc tylko, że umowa ta była zawarta na czas określony; podaje tak notatka służbowa z dnia 26 kwietnia 1985 r. Skoro najemczynię wyżej wskazanego lokalu łączył ze skarżącą stosunek podnajmu, nie może być mowy o samowolnym zajęciu tego lokalu w rozumieniu art. 61 ust. 1 prawa lokalowego.

Stosunek najmu wygasł z dniem uprawomocnienia się decyzji kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego w W. z dnia 1 kwietnia 1986 r. o cofnięciu Janinie G. przydziału omawianego lokalu. Z tym dniem wygasł również stosunek podnajmu, łączący najemczynię ze skarżącą. W tych okolicznościach należało rozważyć możliwość rozpoznania sprawy Wandy M. w aspekcie art. 41 ust. 1 cytowanej ustawy. Wymagać to jednak będzie dokładniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego. Należy w szczególności ustalić, kiedy skarżąca zamieszkała w spornym lokalu, kiedy najemczyni wyprowadziła się z tego lokalu do swojej córki na ul. J. i wymeldowała się z pobytu stałego na ul. Ż. nr 23, kiedy z lokalu zabrała swoje meble itp.

Na powyższe okoliczności organ powinien przesłuchać Wandę M., a także przeprowadzić stosowane wywiady. Dopiero tak poczynione ustalenia faktyczne pozwolą organowi odwoławczemu na wydanie prawidłowej decyzji.

Skoro zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, skarga podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy na mocy art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono w myśl. art. 208 Kpa.