Uzasadnienie
Decyzją z 8.01.1993 r. zawartą w jednolitym dokumencie administracyjnym SAD Dyrektor Urzędu Celnego w W. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym 3.600 sztuk różnych części do pralek i wirówek, sprowadzonych przez Spółkę z o.o. w W. z Firmy R. w F. w Czechach, traktując je zgodnie z powołaną w uzasadnieniu regułą 2a Ogólnych reguł interpretacji nomenklatury scalonej, zamieszczonych we wstępie do taryfy celnej przywozowej, stanowiącej załącznik Nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 1991 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 67 poz. 288 ze zm./, jako pralki gotowe i klasyfikując zgodnie z kodem CN 8450.19.00. Skutkowało to wymierzeniem cła według stawki 20 procent w kwocie 59.900.000 zł.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka z o.o. "C.-S." podniosła, że ze sprowadzonych przez nią 18 rodzajów części do pralko-wirówek nie da się zmontować kompletnego urządzenia, bowiem w oparciu o umowę kooperacyjną z firmą czeską wykonuje we własnym zakresie i w ramach kooperacji krajowej szereg części, którymi zastępuje stopniowo, zgodnie z umową, części sprowadzone i montuje z nich gotowy wyrób, który w istocie jest wyrobem polskim, mającym swój krajowy kod towarowo-materiałowy i świadectwa jakości poparte badaniami w ośrodku badawczo-rozwojowym. Posiada umowy handlowe na dostawy około 40 tysięcy sztuk pralko-wirówek. Inicjatywa Spółki pozwala na zaangażowanie polskich przedsiębiorstw, zwalczanie bezrobocia lub odłożenie groźby zwolnień grupowych u krajowych kooperantów. Wykonana w ten sposób pralko-wirówka nie powinna być traktowana na równi ze sprowadzanymi z zagranicy gotowymi wyrobami, a sprowadzane elementy winny być zakwalifikowane jako części do pralek kodu CN 8450.90.00 ze stawką celną 15 procent.
Prezes GUC nie uwzględnił tych argumentów i decyzją z 30.03.1990 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy stwierdzając, że ze sprowadzonych 18 różnych części w równej ilości po 200 sztuk można było zmontować tyle samo sztuk pralek, które nawet jeśli będą niekompletne, posiadają już zasadnicze cechy /charakter/ wyrobu gotowego, to jest pralki będącej w czasie importu w stanie nie zmontowanym lub niekompletnym. Zgodnie z zasadą 2a Ogólnych reguł interpretacji nomenklatury scalonej, w tej sytuacji sprowadzone części prawidłowo zostały zaklasyfikowane jako pralki według kodu CN 8450.19.00. Zmienić takiej oceny nie może fakt, że do produkcji pralek ze sprowadzonych czeskich części zaangażowano także części polskie, takie jak podkładki, śruby, grzałkę, kondensator, przewód zasilający, korek węża spustowego.
W skardze do NSA Spółka z o.o. "C.-S." wniosła o uchylenie decyzji obu instancji stwierdzając, że inna jest sytuacja sprowadzania całego wyrobu w częściach, a inna przy częściowym jedynie używaniu do produkcji wyrobu w kraju elementów importowanych, gdy ustawa nie określa udziału ilościowego lub wartościowego tych części w produkcie gotowym. Ogólne zasady interpretacji powołane w uzasadnieniu decyzji nie są normą prawną obowiązującą strony i sądy, ale wewnętrzną wykładnią Głównego Urzędu Ceł dla potrzeb własnych. Zakwestionowano również prawidłowość naliczenia i pobrania tak zwanego granicznego podatku obrotowego stwierdzając, że podatek obrotowy winien być pobierany tylko raz przy wprowadzaniu gotowej pralko-wirówki do sprzedaży. Podniesiono, że w pierwszym etapie współpracy z firmą czeską, gdy zgodnie z umową sprowadzano z Czech wszystkie części potrzebne do montażu pralko-wirówki, Spółka płaciła cło według stawki 20 procent jak za wyroby gotowe, ale obecnie, gdy wyeliminowano już wiele części z importu, nadal sprowadzane w stopniowo coraz mniejszym zakresie elementy winny być klasyfikowane jako części ze stawką celną 15 procent.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się i przytaczając regułę 2a Ogólnych zasad interpretacji nomenklatury scalonej. Stwierdzono, że obowiązująca taryfa celna przyjęła w całości nazewnictwo i pełne zasady interpretacji scalonej nomenklatury określenia i kodowania towarów, wprowadzonej w życie stosowną konwencją, opracowaną przez Komitet Wspólnot Europejskich. Ze sprowadzonych przez skarżącą Spółkę zasadniczych elementów w ilości 200 sztuk każdego rodzaju można zmontować tyle samo sztuk pralko-wirówek, które nawet jeśli będą niekompletne, posiadają już zasadnicze cechy /charakter/ wyrobu gotowego, będącego w chwili importu w stanie niezmontowanym lub niekompletnym. Odnośnie do zarzutów w kwestii wysokości podatku obrotowego stwierdzono, że nie wydano w tej sprawie decyzji administracyjnej, a jedynie Urząd Celny jako płatnik tego podatku naliczył go i pobrał. Jeśli strona kwestionuje obliczenia bądź istnienie obowiązku podatkowego, mogą zgodnie z art. 175 par. 1 Kpa w terminie miesiąca od dnia pobrania podatku przez płatnika wystąpić do organu podatkowego z żądaniem sprostowania obliczenia podatku lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego w drodze decyzji, od której przysługują środki odwoławcze. Informacja o tym zamieszczona jest na odwrocie formularza SAD.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy uznał wniesioną skargę za uzasadnioną.
Co prawda, nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, że Ogólne zasady interpretacji nomenklatury scalonej mają charakter jedynie wewnętrznych wyjaśnień organów celnych, zamieszczone one bowiem zostały na wstępie i stanowią część taryfy przywozowej, stanowiącej załącznik Nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 1991 r. w sprawie ceł za towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 67 poz. 288 ze zm./. Uznano jednak, że organy celne zastosowały nieprawidłowo w rozpoznawanej sprawie regułę interpretacyjną 2a. Mówi ona, że wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą również wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego /oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły/, znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym.
Z reguły tej w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy wynika w ocenie Sądu, że sprowadzone przez stronę skarżącą na podstawie zgłoszenia celnego z 8.01.1993 r. części do pralko-wirówek można by uznać za wyrób "niekompletny w stanie nie zmontowanym" i wymierzyć cło jak za wyrób gotowy wówczas, gdyby ustalono, że ze sprowadzonych części możliwe jest zmontowanie wyrobu choćby niekompletnego, ale noszącego zasadnicze cechy wyrobu kompletnego lub gotowego.
Tymczasem z dokumentów znajdujących się w przekazanych Sądowi wraz ze skargą aktach postępowania administracyjnego w postaci w szczególności umowy kooperacyjnej z 17.06.1992 r. i umowy szczegółowej finansowej z 29.10.1992 r. pomiędzy firmą R. F. w Czechach i Spółką z o.o. "C.-S." w W. oraz wykazu części i zespołów produkowanych przez "C.-S." do pralko-wirówki typu RC 290.22. wynika, że już w czasie dostawy objętej rozpoznawaną sprawą nie było w istocie możliwości zmontowania ze sprowadzonych części nie tylko wyrobu niekompletnego, ale w ogóle jakiegokolwiek. Oprócz bowiem takich swoich części, jak grzałka, kondensator, przewód zasilający itd. strona polska wykorzystywała kilkadziesiąt śrub, wkrętów i podkładek. Wymienione one zostały w znajdującym się w aktach zestawieniu tak zwanych normalii krajowych.
Aby można było uznać sprowadzone części do pralko-wirówki za wyrób niekompletny w stanie nie zmontowanym i wymierzyć cło jak za wyrób gotowy zgodnie z regułą 2a Ogólnych reguł interpretacji nomenklatury scalonej, należałoby wykazać, iż istnieje możliwość zmontowania z tych części co najmniej wyrobu niekompletnego lub niegotowego, ale noszącego zasadnicze cechy wyrobu kompletnego lub gotowego. Za taki z kolei można by uznać wyrób, mogący wykonywać co najmniej jedną z podstawowych funkcji wyrobu gotowego.
Zauważyć można, że stanowisko takie zajmował dotychczas również Prezes GUC. W sprawie, w której NSA wyrokiem z dnia 22 kwietnia 1993 r., SA/Wr 1661/92 oddalił skargę Spółki z o.o. "P.C.S.K. Co., Ltd" w K. na decyzję Prezesa GUC z 27.07.1992 r., w przedmiocie dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towarów w postaci telewizorów kolorowych w stanie nie zmontowanym, w odpowiedzi na skargę wywodzono, że skoro ze sprowadzonych po 500 sztuk wszystkich istotnych elementów telewizora można zmontować gotowy wyrób jedynie bez fonii, to przedmiotem importu był wyrób niekompletny o charakterze wyrobu gotowego, bowiem zasadniczą cechą telewizora jest wizja, czyli zdolność do przetwarzania sygnałów elektrycznych na obraz optyczny. Argumentów analogicznych w rozpoznawanej sprawie znaleźć się nie da z powodów opisanych wyżej.
W opisanej sytuacji Sąd uznał, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszono art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ mówiący, że wysokość cła ustala się przez zastosowanie stawki celnej do podstawy wymiaru cła oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 1991 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy, powołanego wyżej, a w szczególności jego par. 1 mówiący o ustanowieniu składek celnych w wysokości określonej w taryfie, przez błędne zakwalifikowanie sprowadzonego przez skarżącą Spółkę towaru z naruszeniem również ogólnych reguł interpretacji nomenklatury scalonej.
Z tej przyczyny Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymał nią w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 Kpa.
O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej orzeczono po myśli art. 208 Kpa.