Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 4 lutego 1999 r., V SA 1058/98

Sprawa

sprawy ze skargi Wiesława P. - Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "W.-O." w O. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 26.03.1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 26.03.1998 r. (...) Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Warszawie zawartą, w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD (...) z dnia 28.04.1997 r. w przedmiocie wymiaru cła.

W powyższej decyzji jako podstawę prawną powołano art. 4 ust. 1 oraz art. 23 ustawy - Prawo celne, par. 1, par. 2 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i pkt 4 lit. "a" oraz ust. 2 i par. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 145 poz. 670/, art. 11 i art. 18 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony /Dz.U. 1994 nr 11 poz. 38 ze zm./, pkt 6 i 10 załącznika nr 6 do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24 czerwca 1996 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego /M.P. 1996 nr 38 poz. 380/.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że przedmiotem importu do Polski były brzoskwinie w puszkach zaklasyfikowane według PC 2 008 70 990 wobec których wymierzono cło z zastosowaniem stawki celnej podstawowej w wysokości 35 procent od wartości celnej towaru, zgodnie z przepisami par. 1 i par. 2 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie z prośbą o uznanie załączonego świadczenia przewozowego EUR 1A20300 z dnia 27.02.1997 r. za dowód upoważniający do zastosowania obniżonej stawki celnej w stosunku do przedmiotowego towaru. Organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie jest zasadne. Obniżone stawki celne wobec towarów pochodzących z państw członkowskich UE, stosuje się według organu odwoławczego w przypadku łącznego spełnienia następujących wymogów:

• określenia takich stawek celnych w taryfie celnej stanowiącej załącznik Nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r.
• udokumentowania pochodzenia towarów z kraju członkowskiego UE Świadectwem przewozowym EUR-1 lub formularzami EUR-2 dla towarów, których wartość nie przekracza 5.110 ECU, spełniającymi wymogi Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego.
• bezpośredniego przywozu do Polski towarów z obszaru UE lub w tranzycie przez inne terytoria pod warunkiem, że podczas tranzytu znajdowały się pod dozorem celnym.

Niezgodnie z treścią postanowień pkt 6 załącznika Nr 6 do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24.06.1996 r. brzoskwinie sprowadzone jednocześnie odprawiono w różnych terminach. W dniu 15.04.1997 r. odprawiono brzoskwinie o wadze brutto 22.080 kg sprowadzone w kontenerze (...) natomiast towar z trzech pozostałych kontenerów o wadze brutto 66.240 kg zgłoszono do odprawy celnej w dnia 28.04.1997r. (...).

Świadectwo EUR-1 z dnia 27.02.1997r. zostało dołączone do dokumentu SAD (...) z dnia 15.04.1997 r. jak również do innych wniosków o wszczęcie postępowania celnego. Zdaniem organu odwoławczego, wymienione świadectwo przewozu EUR-1 jako dokument obejmujący towary wyszczególnione w innych wnioskach o wszczęcie postępowania celnego nie może stanowić podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej w stosunku do przedmiotowego towaru, ponieważ zostało wystawione z naruszeniem postanowień pkt 6 załącznika nr 6 do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu ceł z dnia 24.06. 1996 r.

Powyższą decyzję zaskarżył Wiesław P. - Przedsiębiorstwo-Handlowo-Usługowe w O., wnosząc o jej uchylenie. W skardze podniósł, że skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej importuje brzoskwinie z krajów Unii Europejskiej. W marcu 1997 r. sprowadził jedną partię brzoskwiń w kontenerach (...) objętych jednym świadectwem EUR 1A20300.

Kontenery zostały sprowadzone jednym transportem na podstawie listu przewozowego CJM z dnia 18.03.1997 r. Następnie towar ten został odprawiony w ilości 22.080 kg w dniu 15.04.1997 r. (...) oraz w dnia 28.04.1997 r. w ilości 66.240 kg (...). Jeszcze w marcu 1997 r. skarżący sprowadził drugą partię brzoskwiń na podstawie jednego listu przewozowego CJM z dnia 10.03.1997 r. oraz za świadectwem pochodzenia towaru nr EUR 1AR303110 z dnia 10.03.1997 r. co do dwóch kontenerów i za świadectwem pochodzenia towaru EUR 1A20281 z dnia 5.02.1997 r. co do pozostałych dwóch kontenerów.

Każda partia brzoskwiń, objęta odrębnym i jednym świadectwem pochodzenia towaru, była importowana w jednym czasie na podstawie jednego dokumentu przewozowego. Poszczególne zaś kontenery były odprawione w różnym czasie.

Zdaniem skarżącego, zastosowanie obniżonej stawki celnej jest uzależnione od udokumentowania pochodzenia towaru z krajów Unii Europejskiej odpowiednim aktem, w tym przypadku EUR-1. Ten fakt w tym przypadku miał miejsce. Uzasadnienie decyzji GUC, zdaniem skargi, opiera się jedynie na fakcie dokonania odprawy celnej w różnym czasie. Jest to tylko tryb dokonania odprawy celnej. Procedura zaś nie może wyłączyć samej zasady związanej z udokumentowaniem pochodzenia towaru o objęciu go stawką preferencyjną.

Zdaniem skarżącego, zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24.06.1996 r. narusza przepisy dotyczące stawek celnych na towary pochodzące z krajów Unii Europejskiej, a m. in. zawartych w Protokole nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony /M.P. nr 10 poz. 74/. Te warunki zostały spełnione.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podniósł argumenty zbieżne z treścią zaskarżonej decyzji. Nadto stwierdził, że strona o zastosowane obniżonej stawki celnej wystąpiła dopiero w odwołaniu.

Natomiast przy odprawie celnej nie przedłożono dowodu pochodzenia towaru.

Nadto niesporne jest, że towar odprawiano w różnych terminach. Punkt 6 załącznika nr 6 do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24 czerwca 1996 r. stanowi, że dokument pochodzenia towaru, dotyczący towarów objętych więcej niż jednym zgłoszeniem celnym, może być przyjęty za dowód do zastosowania preferencji celnych tylko w przypadku, gdy towary zgłoszone są w tym samym czasie i miejscu do różnych procedur.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

Zarzuty skargi są zasadne.

Prezes GUC nie kwestionuje faktu, że sprowadzone przez skarżącego owoce pochodzą z Grecji tj. kraju Unii Europejskiej. Nie kwestionuje również autentyczności świadectwa pochodzenia EUR-1, oraz że wymienione w nim towary zostały sprowadzone łącznie jednym transportem. W zasadzie jedynym zarzutem, który wywołał brak uznania preferencyjnej stawki celnej jest niedopełnienie, zdaniem Prezesa GUC wymagań zawartych w pkt 6 zał. nr 6 do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24 czerwca 1996 r. W związku z powyższym stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 50 ust. 5 ustawy - Prawo Celne, Prezes GUC uprawniony był do określenia wymogów jakie powinny spełniać wnioski o wszczęcie postępowania, sposób wypełniania wniosków oraz dokumenty, które należy do nich dołączyć. Z mocy tej delegacji ustawowej Prezes GUC wydał zarządzenie z dnia 24 czerwca 1996 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego /M.P. nr 38 poz. 380/.

Zarządzenie to jednak nie powinno odbiegać od standardów zawartych w decyzji nr 4/96 Rady Stowarzyszenia między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony, a Rzecząpospolitą Polską, z drugiej strony, z dnia 16 lipca 1996 r. zmieniającą Protokół 4 do Układu Europejskiego dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej.

Z treści art. 11 i art. 12 wynika, że świadectwa przewozowe są wystawiane na wniosek eksportera i dotyczą partii wysyłanego towaru. Przepis art. 13 stanowi natomiast o sytuacji gdy eksportowana jest tylko część produktów. Wówczas należy wystawiać "LT - świadectwa".

Z powyższych przepisów wynika, że świadectwa EUR-1 są związane z masą towaru eksportowanego w tym samym czasie i są dokumentem, statusu pochodzenia eksportowanych towarów.

Prezes GUC, wbrew tym postanowieniom wymaga by masa towaru wskazana w EUR-1 i we wniosku o wszczęcie postępowania celnego była identyczna z tolerancją 10- procentową.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska jako sprzecznego z powołanymi przepisami decyzji nr 4/96 Rady Stowarzyszenia między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi. Przepisy te, zgodnie z art. 91 Konstytucji RP oraz art. 3 ustawy Prawo celne mają pierwszeństwo w ich stosowaniu. Oczywistą jest sprawą, że dokument EUR-1 ma świadczyć o pochodzeniu wysyłanego w danym czasie towaru najczęściej jednym środkiem przewozowym. Wystawiane jest na wniosek eksportera dla całej partii towaru. Odprawa celna jest sprawą wtórną, której dokonuje najczęściej importer lub osoba czy agencja przez niego upoważniona.

Stanowisko Prezesa GUC wprawdzie może ułatwić pracę funkcjonariuszom celnym, lecz nie znajduje ono dostatecznego oparcia we wspomnianych przepisach prawa międzynarodowego, a nadto w funkcji jaką ma spełniać dokument EUR-1. Również niezasadny jest zarzut Prezesa GUC, że skarżący nie zgłosił wniosku o zastosowanie preferencyjnych stawek celnych bowiem nie wypełnił pola 36 SAD-u. Stwierdzić bowiem należy, że skarżący zadeklarował w Polu 1 przywóz towaru z kraju objętego konwencją. Jeżeli jednak w czasie odprawy celnej organ celny uznał, że wniosek o wszczęcie postępowania wymaga uzupełnienia przez dokonanie wpisów w odpowiednich rubrykach oraz dołączenia właściwego zdaniem, Prezesa GUC, świadectwa pochodzenia towaru winien zgodnie z art. 10 Kpa poinformować stronę o skutkach prawnych takich uchybień i zobowiązać ją do usunięcia wspomnianych braków.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 2 pkt 1 i 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.