Uzasadnienie
Decyzją z 19 maja 1999 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W. w przedmiocie określenia wysokości długu celnego.
Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że Agencja Celna R. działając w imieniu "C." Sp. z o.o., zgłosiła na formularzu JDA SAD przywiezione towary-w postaci wód toaletowych, wód po goleniu, dezodorantów, sprayów do ciała, lakierów do paznokci, odświeżacza powietrza, testerów do wody toaletowej - do procedury dopuszczenia do obrotu, wnosząc jednocześnie o zwolnienie od cła towarów wymienionych w poz. 6 ww.. JDA na podstawie art. 190 par. 1 pkt 14 ustawy - Kodeks celny.
Organ celny po przyjęciu zgłoszenia celnego i po weryfikacji, decyzją z dnia (...) uznał wyżej wymienione zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia od cła towarów w postaci testerów do wody toaletowej i określił kwotę wynikającą z długu celnego.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, iż znaczna ilość i wartość przedmiotowego towaru wskazują, że posiada on wartość handlową i tym samym nie można wobec niego zastosować operacji uprzywilejowanych, wymienionych w art. 190 par. 1 pkt 14 Kodeksu celnego.
Po rozpatrzeniu odwołania "C." Sp. z o.o. - Prezes Głównego Urzędu Ceł uznał, że decyzja ta jest prawidłowa.
Zdaniem organu odwoławczego, warunkiem zastosowania zwolnienia od cła wzorów, modeli, próbek i materiałów reklamowych na podstawie art. 190 par. 1 pkt 14 Kodeksu celnego jest jednoczesne spełnienie następujących kryteriów:
- przywiezienie towaru przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą,
- przeznaczenie, czyli towar musi być przeznaczony do reklamy lub akwizycji,
- wartość, czyli towar nie może posiadać wartości handlowej,
- ilość, czyli towar musi być przywieziony w niewielkiej ilości.
Przy interpretacji przepisu art. 190 par. 1 pkt 14 Kodeksu celnego, zdaniem organu odwoławczego należy się posiłkować postanowieniami Konwencji genewskiej z dnia 7 listopada 1952 r. - dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego, ratyfikowanej przez stronę polską w sierpniu 1960 r. /Dz.U. 1960 nr 38 poz. 221/. Zgodnie z postanowieniami Konwencji, każda z układających się stron zwolni od ceł importowych przywóz wszelkiego rodzaju towarów importowanych na jej terytorium, z zastrzeżeniem, że próbki te będą miały nieznaczną wartość i będą użyte jedynie do ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania.
Pojęciem "próbki" określa się najmniejszą ilość towaru, pobraną z dużej partii, która zachowuje skład oraz wszystkie właściwości fizyczne, fizykochemiczne i chemiczne lub biologiczne towaru. W przypadku próbki reklamowej jest to najmniejsza ilość towaru załączona do oferty, wysyłana w celach reklamowych lub akwizycyjnych, umożliwiająca zorientowanie się ewentualnego klienta o jakości oferowanego towaru lub - w przypadku zawarcia kontraktu na podstawie próbek- zobowiązująca do dostarczenia towarów zgodnie z próbkami. Sprowadzona w niniejszej sprawie ilość testerów wody toaletowej -1.656 szt., zdaniem organu odwoławczego nie może zostać uznana za symboliczną, odpowiada bowiem warunkom hurtowym w obrocie towarowym.
Strona przywiozła testery kosmetyczne w ilości, które nie spełniają ww.. warunków, tym samym nie należą do grupy towarów wolnych od cła przywozowego.
Wprawdzie, zdaniem organu odwoławczego, nietrafne jest stwierdzenie organu I instancji, że znaczna ilość i wartość towaru wskazuje na jego wartość handlową, niemniej przyjęcie, że towar ze względu na sprowadzoną ilość nie może być uznany za wolny od cła - jest zasadne. Powyższą decyzję zaskarżyła "C." Sp. z o.o., wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucono naruszenie art. 190 par. 1 pkt 14 ustawy - Kodeks celny. Skarżąca twierdzi, że przedmiotowe testery pozbawione są trwale i obiektywnie wartości handlowej, o czym świadczy:
- sposób zapakowania w nietypowe zbiorcze opakowania tekturowe, które mają jedynie zabezpieczyć testery w czasie transportu,
- brak jednostkowych opakowań, jakie posiadają towary przeznaczone do sprzedaży,
- fakt, iż w odróżnieniu od testerów, towar handlowy znajduje się w kolorowych opakowaniach z nazwą firmy.
Skarżąca Spółka podnosi, że wyłącznym przeznaczeniem testerów jest reklama lub akwizycja. W branży kosmetycznej stosowanie testerów w punktach sprzedaży jest standardowo przyjętą praktyką i wszystkie firmy, aby być obecne na rynku, muszą eksponować i reklamować produkowane przez siebie kosmetyki, umożliwiając klientom zapoznanie się z właściwościami oferowanych produktów. Sprowadzone testery, zdaniem skarżącej, należą do środków reklamujących towar, pozwalają bowiem potencjalnemu nabywcy na bezpośrednie zbadanie przedstawionego w testerze "wzoru", "próbki" towaru i ocenę produktu pod względem jego cech, zalet i przydatności. Testery są przeznaczone do użycia w celach prezentacji towaru potencjalnym nabywcom, natomiast nie są sprzedawane, a wręcz przeciwnie - są rozdawane bezpłatnie sklepom, dystrybutorom i punktom sprzedaży. Zdaniem skarżącej, organy celne niesłusznie zakwestionowały ilość sprowadzonych testerów, bowiem ich ilość w ogólnej liczbie zaimportowanych kosmetyków stanowi w dwóch rodzajach tylko około 2 procent. Jest to więc ilość niewielka. Odniesienie ilości zaimportowanych testerów do ilości wszystkich zaimportowanych kosmetyków i podany w wyniku tego procentowy udział tego importu stanowi wartość obiektywną i niezależną od woli czy też przekonania strony. Warunki art. II pkt I Konwencji, na którą powołuje się w swoim uzasadnieniu Prezes GUC, zdaniem skarżącej zostały spełnione.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podniósł argumenty zbieżne z treścią zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym pełnomocnik strony skarżącej ustosunkowując się do stanowiska Prezesa GUC w odpowiedzi na skargę, podtrzymał i rozwinął argumentację zawartą w skardze.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył:
Konwencja międzynarodowa dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego, podpisana w Genewie 7 listopada 1952 r. i ratyfikowana przez stronę polską /Dz.U. 1960 nr 38 poz. 221/, stanowi w art. II ust. 1, że każda układają ca się strona zwolni od ceł importowych próbki wszelkiego rodzaju towarów importowanych na jej terytorium, z zastrzeżeniem, że próbki te będą miały nieznaczną wartość i będą użyte jedynie dla ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania. Celem określenia, czy próbki mają wartość nieznaczną, Konwencja zaleca, aby władze celne terytorium importującego brały pod uwagę wartość każdej próbki indywidualnie lub wartość ogólną wszystkich próbek, stanowiących część tej samej przesyłki.
W związku z tym uregulowaniem prawnym należy stwierdzić, że według omawianego przepisu zwolnieniu od cła podlegają:
- próbki wszelkiego rodzaju towarów,
- nieznacznej wartości, przy tym przy ocenie tej okoliczności należy brać pod uwagę wartość każdej próbki indywidualnie lub wartość ogólną wszystkich próbek,
- które będą użyte do reklamowania towaru celem uzyskania na niego zamówienia i w związku z tym jego importu.
Ustawa - Kodeks celny w art. 190 par. 1 pkt 14 zwolnienie od cła opiera na innej przesłance.
Według tego przepisu zwolnieniu od cła podlegają wzory, modele, próbki i materiały nie mające wartości handlowej, służące do reklamy lub akwizycji, przywożone w niewielkich ilościach przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą.
Konwencja więc mówi o nieznacznej wartości sprowadzonego towaru i podaje sposób jej oceny. Kodeks celny wymaga, aby towar w postaci wzorów, modeli i próbek pozbawiony wartości handlowej, przywożony był w niewielkich ilościach. Są to dwie różne przesłanki, którym powinien odpowiadać towar, aby uzyskać zwolnienie od cła, a wynikające z dwóch różnych aktów prawnych. Zdaniem Sądu, wykładni tych przepisów należy dokonać zgodnie z brzmieniem art. 9 i art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli więc przepisy te stanowią, że Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego, a ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana - to należy uznać, że przesłanka określona w Konwencji, a dotycząca nieznacznej wartości sprowadzonego towaru w celach reklamowych stanowi uzupełnienie wymagań, jakie powinien spełniać towar ubiegający się o zwolnienie od cła na podstawie art. 190 par. 1 pkt 14 Kodeksu celnego. Wprawdzie takie uregulowanie prawne zaostrza wymagania, jednak ustawodawca może rozszerzyć warunki, jakim powinien odpowiadać importowany towar, aby mógł korzystać ze zwolnienia od cła i jest to prawo Państwa regulowania obrotu towarowego z zagranicą, oczywiście w sposób niesprzeczny z prawem międzynarodowym, ratyfikowanym przez Polskę.
W związku z powyższymi rozważaniami warunek dotyczący nieznacznej wartości importowanego towaru, który zawiera art. II ust. 1 Konwencji międzynarodowej dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego, podpisanej w Genewie dnia 7 listopada 1952 r. i ratyfikowanej przez stronę polską /Dz.U. 1960 nr 38 poz. 221/ winien być również poddany ocenie przy zwolnieniu od cła towaru z mocy art. 190 par. 1 pkt 14 ustawy - Kodeks celny.
Sposób dokonania tej oceny wskazany został w treści art. II pkt 1.
W sprawie niniejszej wprawdzie organ odwoławczy powołał omawianą Konwencję na poparcie rozstrzygnięcia, lecz w uzasadnieniu decyzji pominął omówienie tej kwestii, co jest niewątpliwym uchybieniem w sprawie.
Natomiast organy celne uznały, że towar został sprowadzony wręcz w hurtowych ilościach, podczas gdy Kodeks celny zapewnia zwolnienie od cła tylko niewielkich ilości.
Importowane próbki w postaci testerów miały za zadanie reklamę tego towaru lub akwizycję, a według Konwencji - próbki takie służą do ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania. Wobec tego ich ilość musi odpowiadać ilości i rodzajom importowanego towaru do sprzedaży. Jeżeli bowiem testery te mają przekonać potencjalnego nabywcę do zakupu towarów, a w przypadku kosmetyków - do wyboru takiego czy innego produktu ze względu na jego zapach, kolor czy inne wymagane cechy, to ich ilość musi być porównywalna z ilością importowanego towaru przeznaczonego do sprzedaży /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., V SA 893/97/.
Organy celne nie kwestionując, że sprowadzony towar służy do reklamy, ocen jego ilości dokonały w sposób oderwany od celu, jakiemu ma służyć, bowiem ocena ta nie uwzględnia ilości towaru przeznaczonego do sprzedaży i który ma być w ten sposób reklamowany lub poddany akwizycji. Jest to istotnym uchybieniem postępowania wyjaśniającego. W myśl art. 190 par. 1 pkt 14 Kodeksu celnego, ocena ilości sprowadzonych próbek - czy jest niewielka, powinna być dokonana w odniesieniu do ilości sprowadzonego towaru, jaki ma być reklamowany lub poddany akwizycji.