Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 17 listopada 1993 r., V SA 1110/93

Teza

Strona, która nie zgłosiła towaru do powtórnego wywozu, o którym mowa w art. 20 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./, ponosi ryzyko udowodnienia tożsamości towaru w toku późniejszego postępowania przed organami celnymi.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w nocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego dotyczącą odmowy zwrotu cła. Decyzję swoją oparł na treści przepisów art. 20 i 69 ustawy Prawo celne. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że zwrotu cła dokonuje się na pisemny wniosek podmiotu, który uprzednio dokonał obrotu z zagranicą towarem będącym przedmiotem powrotnego wywozu. Powrotnego wywozu towaru można zaś dokonać, jeżeli tożsamość towaru będącego jego przedmiotem została ustalona w sposób nie budzący wątpliwości na podstawie przedstawionych dokumentów pierwotnej odprawy celnej. Strona skarżąca, dokonując odprawy celnej wywozowej na podstawie JDA SAD nie zachowała wymogów procedury celnej. Dokonano wywozu jedynie na zasadach ogólnych eksportu, przez co urząd celny pozbawiony był możliwości ustalenia tożsamości wywożonego towaru z towarem przywiezionym według pierwotnej odprawy celnej. Opłata manipulacyjna zaś jest opłatą obligatoryjną i nie podlega zwrotowi.

Powyższą decyzję zaskarżyło Biuro Handlu wnosząc o jej uchylenie. W skardze podniosło, że nie zgadza się z interpretacją art. 20 ustawy Prawo celne. Zdaniem skargi, przepis ten pozwala na zwrot pobranego cła podmiotowi, który uprzednio dokonał wywozu, jeżeli tożsamość towaru została ustalona w sposób nie budzący wątpliwości na podstawie przedstawionych dokumentów pierwotnej odprawy celnej. Ustawodawca nie sformułował wymogu, aby owo ustalenie tożsamości towaru następowało podczas dokonywania odprawy celnej wywozowej. Tożsamość towaru będącego przedmiotem powrotnego wywozu może więc być, zdaniem skarżącego, ustalana także już po odprawie celnej wywozowej, byle zostało to dokonane w sposób nie budzący wątpliwości na podstawie przedstawionych dokumentów pierwotnej odprawy celnej. Skarżący więc dokonując odprawy celnej wywozowej nie naruszył, wbrew twierdzeniom decyzji, żadnych wymogów procedury celnej, zaś Urząd Celny nie został co do zasady pozbawiony możliwości udzielenia tożsamości towaru. Zdaniem skargi, nie ustalono też w zaskarżonej decyzji, czy możliwe jest na podstawie przedstawionych dokumentów stwierdzenie tożsamości towaru. Z uzasadnienia nie wynika by badanie takie zostało przez Prezesa GUC przeprowadzone, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skargi, dołączone do akt sprawy dokumenty pierwotnej odprawy celnej w porównaniu z dokumentami odprawy celnej wywozowej pozwalają na ustalenie tożsamości towaru w sposób nie budzący wątpliwości. Z porównania tych dokumentów wynika przecież jednoznacznie, że chodzi tu o babkę /ciasto marki "Panettone"/ o łącznej liczbie 480 kartonów. Nadto dołączono do dokumentów sprawy zakupu tej babki w czechosłowackiej firmie oraz faktury eksportowe sprzedaży dla litewskiej firmy, które odpowiadają sobie co do marki i ilości ciasta. Zdaniem skargi, nie można tu mówić o braku cech identyfikacyjnych towaru, skoro towar ten, tak co do swojego rodzaju jak i gatunku oraz ilości został ściśle określony. Jest to towar specyficznego rodzaju i jakakolwiek pomyłka, zdaniem skarżącego, jest wykluczona. Spełnione więc zostały przesłanki z art. 20 w zw. z art. 69 ustawy Prawo celne do zwrotu zapłaconego cła.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie. Podniósł argumenty zbieżne z treścią zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

Podstawę materialnoprawną zwrotu pobranego cła, w przypadku dokonania powrotnego wywozu towaru za granicę, stanowi art. 20 ustawy Prawo celne. Z treści tego przepisu wynika, że podmiotowi dokonującemu obrotu towarowego z zagranicą, który uprzednio dokonał przywozu z zagranicy towaru, będącego przedmiotem powrotnego wywozu, zwraca się pobrane cło, jeżeli powrotny wywóz następuje w okresie do 6 miesięcy a 50 procent pobranego cła, jeżeli powrotny wywóz następuje w okresie od 6 do 12 miesięcy od daty dokonania pierwotnej odprawy celnej.

Zwrot cła następuje jednak pod warunkiem, że tożsamość towaru została ustalona w sposób nie budzący wątpliwości na podstawie przedstawionych dokumentów pierwotnej odprawy celnej.

Natomiast art. 69, na który w skardze powołuje się, dotyczy postępowania celnego i przepis ten ma zastosowanie wówczas, jeżeli towar wywożony spełnia warunki określone w art. 20 ustawy Prawo celne.

Jak wynika z powołanego wyżej przepisu, towar podlegający pierwotnemu wywozowi musi być poddany odrębnej procedurze ustalania jego tożsamości na podstawie między innymi dokumentacji pierwotnej odprawy celnej. Warunków tych nie spełnia odprawa celna wywozowa dokonywana na zasadach ogólnych. Przy takiej odprawie celnej pomijana jest kwestia ustalenia tożsamości towaru, bowiem nie ma ona dla niej żadnego znaczenia.

W sprawie niniejszej przedmiotowy towar wywieziono na zasadach ogólnych, bowiem w dokumentach administracyjnych SAD Pole 1 wypełniono kodem "10" co oznacza odprawę celną ostateczną w wywozie, nie zaś kodem "30" oznaczającym powrotny wywóz za granicę poza obrotem czasowym.

Złożony dokument pierwotnej odprawy celnej dokumentuje przywóz 480 kartonów babki /ciasto, z faktury zaś wynika, że jest to babka "Panettone"/. Natomiast według dokumentów administracyjnych SAD wywieziono 522 kartony, przy czym w tym ostatnim dokumencie stwierdzono wywóz 122 kartonów, w które zapakowano "poszczególne towary". Nie wymieniono tu babki "Panettone", lecz towary zapakowane w 122 kartonach nazwano "poszczególnymi towarami".

W tej sytuacji, zdaniem Sądu nie została wykazana tożsamość wywiezionych towarów, bowiem nie zgadza się liczba kartonów według odprawy celnej pierwotnej. Nadto nie wykazano, że towar wywieziony stanowi w całości babkę "Panettone".

Należy przyznać rację twierdzeniom skargi, że udowodnienie tożsamości towaru nie jest ograniczone w czasie do odprawy wywozowej tego towaru. Przepis nie stanowi o takim ograniczeniu, niemniej strona, która nie zgłosi towaru do powrotnego wywozu ponosi ryzyko udowodnienia tożsamości towaru w toku późniejszego postępowania przed organami celnymi. Podnieść należy, że art. 20 ustawy Prawo celne wymaga ustalenia tożsamości towaru, nie może więc to być towar podobny lub tylko tego samego gatunku.

Należy przyznać również rację zarzutom skargi, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest wyczerpujące. Niemniej mimo tym uchybieniom, zaskarżona decyzja odpowiada prawu i w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny na podst. art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.