Uzasadnienie
Dyrektor Urzędu Celnego w W. decyzją zawartą w JDA SAD (...) z dnia 21 listopada 1997 r. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym, po wymierzeniu cła przywozowego, towar w postaci kluczyków reklamowych metalowo-plastikowych.
W wyniku dowołania od tej decyzji złożonego przez Instytut Marketingu i Komunikacji "I." Sp. z o.o. w P., z wnioskiem o zwolnienie od cła przedmiotowego towaru na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 16 ustawy Prawo celne. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 8 maja 1998 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W., nie znajdując podstaw do uznania za wolny od cła przedmiotowego towaru.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Prezes Głównego Urzędu Ceł podał między innymi co następuje.
Jak wynika z wypisu z rejestru handlowego, przedmiotem działalności Instytutu Marketingu i Komunikacji "I." Sp. z o.o. jest między innymi świadczenie usług w zakresie kompleksowego opracowywania programów organizacji i prowadzenie działalności gospodarczej, wykonywanie badań i analiz rynkowych, prowadzenie działalności reklamowej, a także prowadzenie działalności handlowej w zakresie handlu detalicznego, również w formie sprzedaży wysyłkowej, artykułami i wyrobami z wyłączeniem handlu hurtowego importowanymi towarami konsumpcyjnymi.
Spółka "I." zawarła w dniu 1 czerwca 1996 r. umowę z "RDP" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na podstawie której zobowiązuje się m.in. do dostarczenia /kolportażu/ materiałów informacyjnych i oferowanych do adresatów oferty handlowej.
Realizując powyższą umowę "I." Sp. z o.o. sprowadziła z zagranicy przedmiotowy towar by następnie nieodpłatnie przesłać go jako składnik przesyłek reklamowych, adresowanych do potencjalnych nabywców czasopisma.
Stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 16 ustawy Prawo celne przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm jest wolny od cła i wymaganego zgodnie z art. 7 pozwolenia, jeżeli przedmiotem przywozu są wzory, modele próbki i materiały nie mające wartości handlowej, służące do reklamy lub akwizycji, przywożone przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą.
Warunkiem zastosowania zwolnienia od cła wzorów, modeli, próbek i materiałów reklamowych na podstawie powołanego przepisu jest więc jednoczesne spełnienie następujących kryteriów:
przeznaczenia, czyli towar musi być przeznaczony do reklamy lub akwizycji,
- wartości, towar zatem nie może posiadać wartości handlowej,
- przywiezienia towaru przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą.
Odnośnie ww. przesłanek należy stwierdzić, iż nie istnieją wątpliwości co do prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę "I.". Należy jednak odróżnić pojęcia "przeznaczenie towarów do reklamy lub akwizycji" od określenia "przeznaczenie towarów do prowadzenia działalności gospodarczej".
Przedmiotem działalności gospodarczej Spółki "I." jest m.in. prowadzenie działalności reklamowej, a więc promocja wyrobów czy też usług innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Z powyższego wynika, że sprowadzone w ramach realizacji ww. umowy kluczyki reklamowe służą do prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę, nie są więc materiałami reklamowymi odnoszącymi się do przedmiotu działalności podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą i nie mogą być przez to uznane za wolne od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 16 ustawy Prawo celne. Tak więc ww. towar nie jest dla Spółki materiałem reklamowym, lecz towarem którego import, a następnie rozesłanie związane jest z przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę, a zatem w konkretnym przypadku towar ten ma charakter handlowy, gdyż jest przedmiotem sprzedaży.
Na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł skarżąca spółka "I." wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając jej uchylenia.
Odnosząc się do przesłanek zwolnienia od cła wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, należy, zdaniem skarżącej, mieć na względzie, że w opinii Urzędu Celnego w Poznaniu z dnia 24 lipca 1996 r. zawarto wyjaśnienie, a zarazem zapewnienie zwolnienia materiałów reklamowych sprowadzanych przez Spółkę od cła. Na tej podstawie w szeregu odpraw celnych Spółka korzystała ze zwolnienia od cła sprowadzanych materiałów reklamowych służących realizacji zawartego z firmą "RDP" kontraktu.
Następnie odmówiono skarżącej stosowania zwolnienia od cła dostaw dalszych partii towarów reklamowych.
Świadczy to o braku jasności co do przesłanek, którymi organy celne kierowały się przy stosowaniu zwolnienia od cła materiałów reklamowych.
Gdyby przyjąć, że art. 14 ust. 1 pkt 16 Prawa celnego nie ma zastosowania w przypadkach, gdy materiały reklamowe sprowadzane są przez inny podmiot niż ten, do którego reklamy są przeznaczone, oznaczałoby to, że choć uznaje się określone przedmioty za materiały służące do reklamy, to jednak z powodu, że importuje je nie ten, któremu mogą one służyć, nie będzie się ich uznawać za wolne od cła.
Zdaniem strony skarżącej interpretacja taka jest błędna, bowiem właściwym kryterium zwolnienia od cła materiałów reklamowych jest kryterium przedmiotowe, a nie podmiotowe jak chcą organy celne. Przepis art. 14 ust. 1 pkt 16 Prawa celnego, nie formułuje warunku, by zwalniany od cła towar służył reklamie lub akwizycji, w sposób podmiotowy; warunek ten sformułowany jest przedmiotowo, towary służyć mają reklamie, bez wskazania kręgu podmiotów, na których rzecz zostaną użyte, a więc czyjejkolwiek reklamie lub akwizycji. Poza tym skarżąca podniosła, że przedmiotowe kluczyki pozbawione są wartości użytkowej, gdyż zostały opracowane w taki sposób, który czyni niemożliwa ich sprzedaż w normalnych warunkach obrotu.
W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwe zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd nie dopatrzył się uchybień Prezesa Głównego Urzędu Ceł w interpretacji przepisu art. 14 ust. 1 pkt 16 Prawa celnego przy rozstrzygnięci niniejszej sprawy.
Z treści tego przepisu wynika, że przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm jest wolny od cła i od wymaganego zgodnie z art. 7 ustawy pozwolenia, jeżeli przedmiotem przywozu są wzory, modele, próbki i materiały nie mające wartości handlowej, służące do reklamy lub akwizycji, przywożone przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą.
Wprawdzie powyższa norma prawna nie przewiduje ograniczeń co do ilości lub wartości celnej przywożonych przedmiotów do celów reklamy i akwizycji zawierając zastrzeżenie, że towary wymienione w art. 14 ust. 1 pkt 16 Prawa celnego nie mogą mieć wartości handlowej to jednak przy interpretacji tego przepisu należy mieć na uwadze wiążące stronę polską postanowienie Konwencji międzynarodowej dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego. Postanowienia Konwencji Genewskiej z dnia 7 listopada 1952 r. - Dla Ułatwienia Importu Próbek Handlowych i Materiału Reklamowego ratyfikowanej przez stronę polską w sierpniu 1960 r. /Dz.U. 1960 nr 38 poz. 221/ stanowią normę bezwzględnie obowiązującą zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa w RP są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.
Zgodnie z postanowieniami Konwencji /art. II pkt 1/ każda z układających się stron zwolni od ceł importowych próbki wszelkiego rodzaju towarów, importowane na jej terytorium, z zastrzeżeniem, że próbki te będą miały nieznaczną wartość i będą użyte jedynie dla ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania.
Dla określenia, czy próbki mają wartość nieznaczną, władze celne będą brały pod uwagę wartość każdej próbki indywidualnie lub wartość ogólną wszystkich próbek, stanowiącej część tej samej przesyłki.
Władze celne mogą żądać, aby - dla uzyskania zwolnienia od cła przy imporcie - próbki były pozbawione wartości użytkowej jako towar, czy to przez rozdarcie, ostemplowanie, dziurkowanie lub w inny sposób, bez zniszczenia jednak ich wartości jako próbek wzorów.
Tym warunkom nie odpowiada dostawa przedmiotowych kluczyków reklamowych.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe kluczyki reklamowe objęte zgłoszeniem celnym SAD w niniejszej sprawie sprowadzone były na polski obszar celny w dużych ilościach. Sprowadzone przez stronę skarżącą kluczyki reklamowe objęte niniejszym postępowaniem, rozdawane były wprawdzie nieodpłatnie w formie materiałów reklamowych, jednakże nie oznacza to, że pozbawione były wartości handlowej, bowiem za usługi reklamowe firma "I." pobierała należności, w tym także za sprowadzany do celów reklamowych towar.
Osobnym zagadnieniem jest interpretacja art. 14 ust. 1 pkt 16 Prawa celnego w zakresie kryterium podmiotowego, jako podstawy zwolnienia od cła.
Stosując zawężająca interpretacja przepisów określających warunki zwolnienia od cła, zgodzić się trzeba ze stanowiskiem organów celnych, że przywilej zwolnienia od cła materiałów reklamowych dotyczy wyłącznie importera, który materiały te sprowadza do celów reklamowych prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.
Za tak rozumianą interpretacja przemawia stylizacja przepisu art. 14 ust. 1 pkt 16, w którym mowa jest o podmiotach prowadzących działalność gospodarczą, które przywozić mogą bez opłat celnych wzory, modele, próbki i materiały reklamowe służące im do reklamy lub akwizycji.
Tak więc zgodzić się trzeba ze stanowiskiem organów celnych, że podstawa zwolnienia od cła na podstawie ww. przepisu jest kryterium podmiotowe, z którym wiąże się wykorzystanie wzorów, modeli, próbek towarów do celów reklamowych bezpośrednio przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą.
Interpretację tę potwierdza także art. II pkt 1 cyt. wyżej Konwencji Genewskiej, zgodnie z którym każda z układających się stron zwolni od ceł importowych próbki wszelkiego rodzaju towarów, importowane na jej terytorium, z zastrzeżeniem, że próbki te będą miały nieznaczną wartość i będą użyte jedynie dla ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania.
W związku z powyższym Sąd podzielił stanowisko organów celnych, że wobec sprowadzenia przedmiotowych materiałów reklamowych przez inny podmiot niż reklamujący prowadzoną przez siebie działalność oraz z uwagi na hurtowe ilości sprowadzonych kluczyków brak jest możliwości uznania ich za wolne od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 16 Prawa celnego.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 47 poz. 368 ze zm./ i orzekł jak w sentencji.