Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 1 kwietnia 1998 r., V SA 1391/97

Sentencja

1. oddala skargę w przedmiocie wymiaru należności celnych.

Uzasadnienie

Uprawnienia do zwolnienia od cła przewidziane są m. in. w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ i stanowią wyjątek od zasady powszechności cła /art. 4 ust. 1 ustawy/.

Zgodnie z przepisem art. 14 ust. 1 pkt 7 Prawa celnego, w jego brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania przedmiotowej odprawy celnej, wolne od cła przywozowego są rzeczy stanowiące mienie osoby przesiedlającej się, jeżeli służyły jej do użytku osobistego, domowego lub zawodowego albo do prowadzenia działalności gospodarczej.

Jednocześnie ustawa w art. 14 ust. 2 pkt 4 upoważniła Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą do ustalenia okresu objęcia zwolnieniem od cła rzeczy, o których mowa w ust. 1 pkt 6 i 7.

Wykonując to upoważnienie ustawowe, MWGzZ w rozporządzeniu z dnia 19 lipca 1991 r. w sprawie ustanowienia norm ilościowych lub wartościowych towarów wolnych od cła i od pozwolenia na przywóz oraz wprowadzenia stawki celnej ryczałtowej /Dz.U. nr 69 poz. 302 ze zm./, które obowiązywało w dniu zgłoszenia samochodu do odprawy celnej, ustalił okres objęcia zwolnieniem od cła rzeczy, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 7 cyt. ustawy na 12 miesięcy od dnia uzyskania prawa stałego zamieszkania w kraju /par. 2 pkt 2/.

Brzmienie art. 14 ust. 2 pkt 4 ustawy daje podstawę do przyjęcia, że chodzi w nim o ustalenie okresu, w którym osoba przesiedlająca się może skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 14 ust. 1 pkt 7 Prawa celnego, w razie gdy przywóz mienia nie następuje w momencie przekroczenia przez tę osobę granicy państwowej /por. wyrok NSA z dnia 19 marca 1993 r. V SA 2256/92 - ONSA 1994 Nr 1 poz. 37/.

Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r - Prawo celne w art. 2 pkt 8 uznaje za "osobę przesiedlającą się" osobę fizyczną, która zamieszkiwała przez okres co najmniej 6 miesięcy w kraju lub za granicą z zamiarem stałego pobytu i przekracza granicę celną na podstawie dokumentów określonych w przepisach odrębnych, w celu stałego zamieszkania odpowiednio: za granicą lub w kraju. Decyzja Wojewody Warszawskiego zezwalająca P.T. na stały pobyt w Polsce wydana została w dniu 19.8.1995 r., natomiast kartę stałego pobytu skarżąca otrzymała w dniu 29.8.1995 r.

Jest oczywistym, jak podkreślił to już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 1997 r., że z chwilą otrzymania karty stałego pobytu P.T. uzyskała prawo, a nie obowiązek przesiedlenia się do Polski wraz ze swoim mieniem.

W dniu 1.9.1995 r. skarżąca była już jednak zameldowana na pobyt stały w Warszawie.

Pobytem stałym, w myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/ jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Z kolei, samo zameldowanie jest potwierdzeniem faktu przebywania danej osoby w określonej miejscowości pod wskazanym adresem, a także potwierdzeniem uprawnienia tej osoby do przebywania w lokalu, którego zameldowanie dotyczy /art. 9 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r./.

Nie budzi zatem wątpliwości okoliczność, że stały pobyt PT. za granicą zakończył się przed datą 1.9.1995 r.

Przedmiotowy samochód zakupiony został w Kanadzie w dniu 7.9.1995 r. Nie był zatem rzeczą osoby przesiedlającej się, służącą jej do użytku osobistego, domowego lub zawodowego, albo do prowadzenia działalności gospodarczej w miejscu stałego pobytu za granicą, jak również nie został nabyty w czasie podróży za granicą do użytku osobistego przed przekroczeniem granicy państwowej w celu realizacji przesiedlenia się do kraju /por. wyroki NSA z dnia: 21 styczeń 1993 r. SA/Lu 1732/92 - ONSA 1993 Nr 4 poz. 151 i 28 listopada 1997 r. V SA 11/97 - nie publikowane/.

Toyota Camry nie mogła zostać uznana za składnik mienia przesiedlenia, skoro przed zakończeniem stałego pobytu PT. za granicą jeszcze nie została zakupiona.

Skarżąca nabyła pojazd już jako osoba przesiedlona, zamieszkała i zameldowana w Polsce na pobyt stały.

Powyższe stwierdzenie nie pozostaje w kolizji z przepisem art. 14 ust. 2 pkt 4 ustawy - Prawo celne, którego celem nie było ograniczenie prawa do zwolnienia od cła przysługującego na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 tej ustawy, lecz przedłużenie okresu, w którym z tego prawa osoba przesiedlająca się mogła skorzystać. Warunkiem skorzystania z tego prawa było jednak to, aby przywożone partiami lub jednorazowo w późniejszym okresie mienie odpowiadało ustawowym kryteriom.

Uzupełniony materiał dowodowy dał Prezesowi Głównego Urzędu Ceł podstawę do trafnego ustalenia, że przedmiotowy samochód nie był użytkowany w Kanadzie przez skarżącą w celach określonych przepisem art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy.

Niezależnie od kwestii zameldowania, także i z tego powodu nie było podstaw do uznania, że przywieziony samochód jest wolny od cła.

Przeciwko uznaniu, że przywieziony z zagranicy pojazd służył osobie przesiedlającej się do użytku osobistego, domowego lub zawodowego albo do prowadzenia działalności gospodarczej i jest wolny od cła może świadczyć jego nabycie bezpośrednio przed przywozem do kraju i niezarejestrowanie za granicą /por. wyrok SN z dnia 29 maja 1996 r. III ARN 97/95 - OSNAPU 1997 nr 1 poz. 3 i wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r. SA/Kr 2903/95 - nie publikowany/.

Załączone do akt administracyjnych pismo Konsula Generalnego RP w Toronto z dnia 12.10.1994 r. omawiające stan prawny i praktykę prowincji Ontario w omawianym przedmiocie, daje podstawę do stwierdzenia, że w przypadku nabycia samochodu od dealera, jeżeli pojazd nie posiada numerów rejestracyjnych, sprzedawca nie może go wydać nabywcy i musi sam dostarczyć do miejsca, skąd samochód zostaje wywieziony z Kanady.

W takiej sytuacji nabywca nie płaci podatku federalnego oraz Provincial Sales Tax.

Z rachunku zakupu wynika, że P.T. nie zapłaciła obu wymienionych podatków.

Zgodnie z przepisami drogowymi Kanady oraz kanadyjskiej prowincji Ontario, skarżąca nie mogła użytkować pojazdu także z tablicami rejestracyjnymi dealera. Wynika to już ze złożonego wraz ze skargą tłumaczenia "Ontario Traffic Act". Powołane przepisy dopuszczają możliwość wyjątkowego stosowania tablic dealerskich i serwisowych w celach związanych z testowaniem /w trakcie transakcji sprzedaży/, dla modyfikacji lub naprawy.

Poprzedzające kupno jazdy próbne nie mogą być jednak uznane za użytkowanie pojazdu w celach określonych przepisem art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy.