Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 19 maja 1998 r., V SA 1566/97

Teza

Pojęcie przeznaczenia o jakim mowa w art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, stanowiące istotny warunek dokonania odprawy czasowej w przywozie nie jest równoznaczne z "celem przywozu" będącym jednym z warunków uznania sprowadzonego towaru za wolny od cła.

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie

Prezes Głównego Urzędu Ceł po rozpatrzeniu odwołania spółki z o.o. decyzją z 29 września 1997 r. w związku z art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, art. 14 ust. 1 pkt 36, art. 18 i art. 23 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 74 poz. 312 ze zm./ i z par. 20a pkt 1a rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 22 sierpnia 1990 r. w sprawie dozoru i kontroli celnej oraz poboru opłat /Dz.U. 1995 nr 30 poz. 155 ze zm./ utrzymał w mocy decyzję dyrektora urzędu celnego z 9 września 1996 r. w przedmiocie wymiaru należności celnych.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że 18 sierpnia 1995 r. dokonano odprawy celnej czasowej towaru w postaci systemu monitorowania parametrów sztucznej wentylacji, przywiezionego na podstawie Karnetu ATA z terminem powrotnego wywozu do 7 sierpnia 1996 r. W związku z wnioskami spółki z o.o. zawartymi w piśmie z 22 lutego 1996 r. dyrektor urzędu celnego decyzją z 9 września 1996 r. odmówił zwolnienia od cła odprawionego czasowo towaru, uznał odprawę celną za ostateczną w przywozie i dokonał wymiaru należności celnych, w tym opłaty manipulacyjnej dodatkowej, w kwocie 600 zł.

Utrzymując w mocy decyzję organu celnego I instancji prezes GUC wyjaśnił, że spółka dokonująca odprawy czasowej we własnym imieniu i na własny rachunek nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania ze zwolnień od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 36 ustawy Prawo celne, ponieważ nie jest szkołą, instytucją naukową ani jednostką badawczo-rozwojową, o których mowa w cytowanym przepisie. Ponadto, jak wynika z Karnetu ATA, przedmiotowy towar spółka sprowadziła z zagranicy na targi i wystawy, a nie, jak twierdzi, dla akademii medycznej, której zamówienie z 29 stycznia 1996 r. zostało złożone dopiero po 6 miesiącach od dnia dokonania odprawy czasowej. A zatem w ocenie prezesa GUC nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przewidziane w art. 14 ust. 1 pkt 36 prawa celnego, pozwalające na uznanie sprowadzonego towaru za wolny od cła.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając naruszenie art. 14 ust. 1 pkt 36 ustawy Prawo celne przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe stosowanie oraz naruszenie art. 155 i 35 par. 3 Kpa, mające wpływ na wynik sprawy. Skarżąca podniosła, że 22 lutego 1996 r. złożyła wniosek o zmianę odprawy czasowej na odprawę ostateczną oraz zwolnienie towaru od cła dołączając zamówienie akademii medycznej z 25 stycznia 1996 r. wraz z oświadczeniem o przeznaczeniu aparatu Ven Trak na cele dydaktyczne i badawcze. Z wnioskiem takim wystąpiono na 6 miesięcy przed upływem terminu powrotnego wywozu, aby w razie niekorzystnych decyzji organów celnych mieć możliwość powrotnego wywiezienia towaru z Polski. Tymczasem sprawa, z naruszeniem art. 35 par. 3 Kpa, była rozpoznawana przez obie instancje celne do 29 września 1997 r., tj. przez okres 19 miesięcy. Zdaniem skarżącej zwolnienie od cła, przewidziane w art. 14 ust. 1 pkt 36 prawa celnego, ma charakter zwolnienia przedmiotowego ze względu na cel i przeznaczenie towarów sprowadzonych z zagranicy, natomiast bez znaczenia jest, przez kogo zostały sprowadzone.

Wprawdzie początkowo przedmiotowa aparatura została sprowadzona z przeznaczeniem na targi i wystawy, jednakże w okresie trwania odprawy czasowej cele te uległy zmianie, gdyż na jednej z wystaw aparaturą tą zainteresowała się akademia medyczna wyrażając chęć jej zakupu na cele naukowo-badawcze.

Skarżąca podniosła, że aby spełnić wymagania odprawy celnej i uzyskać zwolnienie od cła, można było wywieźć towar z polskiego obszaru celnego i następnie wwieźć go ponownie na istniejące już zamówienie akademii medycznej, co wiązałoby się z poniesieniem dodatkowych kosztów transportu. W przekonaniu skarżącej takie postępowanie w niczym faktycznie nie różni się od przekazania akademii medycznej odprawionej czasowo, przywiezionej już aparatury, skoro ma ona służyć tej placówce dla celów badawczo-naukowych, o czym organ celny wiedział w chwili wydawania decyzji o uznaniu odprawy celnej czasowej w przywozie za ostateczną.

Odsprzedana akademii medycznej aparatura przed upływem terminu wywozu korzysta ze zwolnienia od cła, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 36 ustawy Prawo celne.

W odpowiedzi na skargę prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 36 ustawy Prawo celne przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm jest wolny od cła i od wymaganego zgodnie z art. 7 pozwolenia, jeżeli przedmiotem przywozu są pomoce naukowe, w tym sprzęt sportowy i aparatura badawczo-pomiarowa, służące wyłącznie do celów dydaktycznych, przywiezione dla szkół, instytucji i placówek naukowych oraz jednostek badawczo-rozwojowych, z wyłączeniem przywiezionych do działalności gospodarczej.

Z powyższego unormowania wcale nie wynika - jak to przyjęto w zaskarżonej decyzji - że ustawowym zwolnieniem od cła objęte są towary spełniające warunki określone w art. 14 ust. 1 pkt 36 wymienionej ustawy jedynie wówczas, gdy ich importerem są szkoły, instytucje i placówki naukowe oraz jednostki badawczo-rozwojowe.

Słusznie zarzucono w skardze błędną wykładnię tego przepisu wskazując, że wspomniane zwolnienie ma charakter zwolnienia przedmiotowego, jest uwarunkowane przeznaczeniem sprowadzonych towarów, natomiast nie zależy od podmiotu dokonującego przywozu. Pogląd taki, który podziela skład orzekający w rozpoznawanej sprawie, wyraził w licznych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny /por. wyroki z dnia: 24 czerwca 1993 r., V SA 307/93 - ONSA 1993 Nr 4 poz. 117; 26 października 1993 r., V SA 1024/93 - Prawo Gospodarcze 1994 nr 2 str. 20; 14 stycznia 1994 r., SA/Po 470/93; 24 kwietnia 1996 r., V SA 778/95/.

Z załączonych do akt dokumentów bezspornie wynika, że przedmiotowy monitor parametrów oddechowych Ven Trak, odprawiony czasowo w przywozie z terminem wywozu do 7 sierpnia 1996 r., został sprowadzony z przeznaczeniem na targi i wystawy, jednakże na 6 miesięcy przed upływem terminu wywozu wystąpiły nowe okoliczności, gdyż 22 lutego 1996 r. skarżąca do wniosków o uznanie odprawy czasowej za ostateczną i zwolnienie towaru od cła dołączyła zamówienie akademii medycznej z 25 stycznia 1996 r. wraz z oświadczeniem, że monitor ten ma służyć do celów dydaktycznych i badawczych.

Na tle powyższych okoliczności nie można zgodzić się z poglądem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że wskazanie określonego przeznaczenia towaru podczas odprawy czasowej uniemożliwia późniejsze, w zmienionych okolicznościach faktycznych, wykazanie innego "celu przywozu". Wskazanie bowiem we wniosku o odprawę czasową rodzaju i przeznaczenia przywiezionego towaru z zagranicy /np. na targi i wystawy/ stanowi istotne przesłanki dopuszczenia go do czasowego obrotu na polskim obszarze celnym /art. 17 i art. 68 ust. 1 ustawy Prawo celne/. Pojęcie przeznaczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 8, stanowiące istotny warunek dokonania odprawy czasowej w przywozie, nie jest równoznaczne z "celem przywozu", będącym jednym z warunków uznania sprowadzonego towaru za wolny od cła.

Oznacza to, że w zmienionych okolicznościach faktycznych, jakie wystąpiły w rozpoznawanej sprawie, zaistniała możliwość, a nawet potrzeba wskazania innego celu przywozu towaru od jego pierwotnego przeznaczenia, co pozwala na stwierdzenie, że ocena celu importu przedmiotowego monitora w aspekcie warunków zwolnienia go od cła powinna być dokonana według stanu odprawy ostatecznej, a nie odprawy czasowej w przywozie.

Wątpliwości budzi także zasadność wymierzenia skarżącej opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Powołany w zaskarżonej decyzji przepis art. 18 ustawy Prawo celne nakłada obowiązek uiszczenia takiej opłaty, jeżeli zobowiązany podmiot nie wywiózł towaru z powrotem za granicę w ustalonym terminie, albo naruszono inne warunki wymienione w odprawie celnej.

W zaskarżonej decyzji nie wskazano, aby w odprawie celnej poza terminem wywozu ustalono "inne warunki", które zostały naruszone przez stronę skarżącą, natomiast złożenie wniosku o uznanie odprawy czasowej za ostateczną przed upływem wyznaczonego terminu wywozu, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie pociąga za sobą obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej, co wyraźnie wynika z treści art. 68 ust. 3 ustawy Prawo celne.

Wobec tego, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ NSA uchylił tę decyzję.