Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 17 lutego 1998 r., V SA 1572/97

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zarzuty skargi są uzasadnione.

Zgodnie z przepisem art. 14 ust. 1 pkt 39 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, zwolnienia od cła przysługują spółkom z udziałem zagranicznym /z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnym/ z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utworzonym na podstawie przepisów prawa polskiego.

Jak wynika z załączonego do akt wypisu z rejestru handlowego, tego rodzaju spółką jest "Ponetex" - Spółka z o.o. (...). Na podstawie powołanego przepisu zwolnieniu od cła podlegają towary, które spełniają łącznie następujące przesłanki:

• zostały wniesione do kapitału zakładowego /akcyjnego/ spółki jako przedmiot wkładu niepieniężnego podmiotu zagranicznego;
• mają charakter środków trwałych;
• zostały określone w akcie założycielskim spółki /uchwale o podwyższeniu kapitału/ oraz we wpisie do rejestru handlowego jako wkład niepieniężny podmiotu zagranicznego.

Skarżąca Spółka.przedstawiła wszystkie niezbędne dokumenty wymagane do dokonania odprawy celnej i warunkujące zwolnienie od cła, w szczególności zaś aktualny wypis z rejestru handlowego ilustrujący wniesienie do niej aportu o wartości 286.400 zł.

Z innych dokumentów wynika, iż aport ten stanowi konstrukcja dwóch hal magazynowych o powierzchni 22,5 m x 85 m oraz 22,5 m x 80 m /lista wkładów niepieniężnych/.

Z wymienionych przesłanek Prezes Głównego Urzędu Ceł zakwestionował jedynie cechę trwałości towaru przewożonego jako wkład niepieniężny, wywodząc, że nie jest on kompletny i zdatny do użytku w momencie przywozu na polski obszar celny.

Powyższego poglądu nie można zaakceptować.

Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne nie definiuje pojęcia "środki trwałe", jednak istnieje zgoda, znajdująca swój wyraz w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /m.in. wyrok NSA z dnia: 8 listopada 1995 r. V SA 226/95; 6 listopada 1995 r. SA/Ka 1370/94/, że cech trwałości towarów należy poszukiwać na gruncie kodeksu handlowego.

Analiza tych przepisów /por. art. 163 par. 1, art. 167 par. 1 pkt 2, art. 189, art. 194 par. 1 kodeksu handlowego z dnia 27 czerwca 1934 r. /Dz.U. nr 57 poz. 502 ze zm./ pozwala na wyciągnięcie wniosku, że przedmiot wkładu niepieniężnego wymieniony w art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego powinien charakteryzować się trwałością w użytkowaniu, odpowiednią do tej trwałości wyższą wartością, a także bezpośrednim i praktycznym zastosowaniem w działalności spółki.

Wykładnia tego pojęcia musi uwzględniać potrzebę pewności obrotu prawnego w zakresie prawa celnego, jak również uwzględniać cel i sens wkładu niepieniężnego wniesionego do kapitału zakładowego spółki.

Tak więc towar winien być oceniany przede wszystkim pod kątem zasady nienaruszalności kapitału zakładowego lub akcyjnego. Środkiem trwałym nie jest towar przeznaczony do jednorazowego użycia w działalności gospodarczej, lecz towar w takiej działalności wykorzystywany wielokrotnie lub trwale /por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1992 r. III SA 1831/91/.

Niewątpliwie zatem środkami trwałymi podmiotu gospodarczego są nieruchomości /budynki/, maszyny i inne urządzenia, ale już nie surowce, materiały, opakowania, wyroby gotowe, zasoby finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych, wierzytelności etc.

W kontekście powyższych uwag przedmiotowe hale magazynowe należy niewątpliwie uznać za środki trwale.

Przewóz ich ze względów organizacyjnych i technologicznych dokonywany był w elementach. Mogło to utrudniać odprawę celną, ale nie uniemożliwiało organom celnym sprawdzenia na miejscu inwestowania charakteru przywiezionych z zagranicy towarów, ich przeznaczenia, a także dokonania na tej podstawie właściwej ich klasyfikacji.

Przy zastosowaniu interpretacji Prezesa GUC dotyczącej art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego, sprowadzenie na polski obszar celny środka trwałego, który spełniałby wymóg kompletności i przydatności do użytku już w momencie dokonywania odprawy celnej, byłoby praktycznie niemożliwe, zwłaszcza w przypadku inwestycji nietypowych.

Wykładnia pojęcia środka trwałego może niekiedy budzić wątpliwości i powinna być dokonywana w każdym przypadku z osobna. Jednakże, zwłaszcza w sytuacji naruszenia prawa polegającego na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu przepisu, utożsamianie rażącego naruszenia prawa /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/ z każdym naruszeniem prawa jest oczywiście wadliwe.

O rażącym naruszeniu prawa nie decyduje ani oczywistość naruszenia prawa, ani charakter przepisu jaki został naruszony, ani też tylko racje ekonomiczne lub gospodarcze, jeżeli jedna tych okoliczności stanowić miałaby wyłączną przesłankę przemawiającą za nieważnością, decyzji administracyjnej /por. wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r. III ARN 15/94 - OSNAPU 1994 Nr 3 poz. 36/.

W warunkach zatem prawidłowej identyfikacji towaru jako rozłożonych hal magazynowych, przy spełnieniu pozostałych przesłanek art. 14 ust. 1 pkt 39 prawa celnego, odmienny pogląd Prezesa GUC co do zdatności towaru do użytku w chwili dokonywania odprawy celnej bezzasadnie wywołał stwierdzenie, że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego (...) pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa /por. wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r. V SA 86/92 - ONSA 1993 Nr 1 poz. 23/.

Należało zatem, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzec jak w sentencji wyroku.