Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 18 lutego 1997 r., V SA 1604/95

Teza

Jeżeli w rozporządzeniu jest mowa, iż wnioski o wydanie pozwolenia składa się od dnia ustanowienia kontyngentu celnego, to należy rozumieć w ten sposób, iż termin ten rozpoczyna się od daty wejścia w życie rozporządzenia o ustanowieniu kontyngentu, nie zaś dnia ogłoszenia go w Dzienniku Ustaw.

Sentencja

1. stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 16 sierpnia 1995 r. (...) Minister Współpracy Gospodarczej z Zagranicą odmówił wydania pozwolenia MPK Sp. z o.o. w K. na przywóz w 1995 r. niektórych autobusów z zagranicy z powodu wcześniejszego rozdysponowania ustanowionego kontyngentu.

W uzasadnieniu (...) decyzji stwierdzono, że (...) rozdysponowanie kontyngentów następuje w drodze wydawania pozwoleń na wywóz i przywóz, na podstawie wniosków składanych przez podmioty gospodarcze, dokonujące obrotu towarowego z zagranicą, od dnia ustanowienia kontyngentu. Mając na uwadze, że kontyngent na niektóre autobusy przywożone z zagranicy został wcześniej rozdysponowany, organ orzekający odmówił wydania pozwolenia.

Powyższą decyzję zaskarżyło MPK (...) wnosząc ojej uchylenie.

W zaskarżonej decyzji stwierdzono, że już wcześniej kontyngent został rozdysponowany (...) z pominięciem prawidłowo złożonych wniosków i bez ich merytorycznego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę organ orzekający wnosił o jej oddalenie. Stwierdził, że (...) wnioski o wydanie pozwolenia na wywóz lub przywóz towaru objętego kontyngentem składa się od dnia ustanowienia kontyngentu, a zatem od dnia opublikowania w Dzienniku Ustaw rozporządzenia o ustanowieniu kontyngentu celnego na niektóre autobusy przywożone z zagranicy (...).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

Zarzuty skargi są zasadne. Rozporządzenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 22 grudnia 1993 r. w sprawie sposobu rozdysponowania kontyngentów oraz postępowania w sprawach wydawania pozwoleń na wywóz i przywóz w obrocie towarowym z zagranicą (...) ustala w par. 1 ust. 1 kryteria, które winny być uwzględnione przy wydawaniu pozwoleń. Jednocześnie w ust. 2 stanowi, że jeżeli podmioty ubiegające się o udzielenie pozwolenia na wywóz lub przywóz towaru objętego kontyngentem spełniają w równym stopniu kryteria wymienione w ust. 1, pierwszeństwo w uzyskaniu pozwolenia przysługuje podmiotowi wykorzystującemu w produkcji towar, którego dotyczy ustanowiony kontyngent. Sformułowania te więc zakładają, że organ orzekający bada złożone wnioski, porównując ich zasadność według ustalonych kryteriów i wybiera wnioski odpowiadające par. 1 ust. 1, stosując jednocześnie ust. 2 cytowanego par.

1. Z tego by wynikało, że organ orzekający winien zapewnić wystarczający okres, by osoby prawne, zainteresowane w uzyskaniu pozwolenia, mogły zapoznać się z przepisami i przygotować odpowiednie wnioski, które następnie będą przez organ właściwy rozważone. Termin ten to vacatio legis, ustalone w par. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 lipca 1995 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów celnych na niektóre autobusy przywożone z zagranicy, opublikowanego w /Dz.U. nr 81 poz. 410/. W przepisie tym stwierdza się, że rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zdaniem sądu administracyjnego, należy oddzielić datę wejścia w życie cytowanego rozporządzenia od daty ogłoszenia aktu normatywnego.

Z dniem ogłoszenia aktu normatywnego zyskuje on przymiot oficjalności i autentyczności. Nadto dzień wydania Dziennika stanowi cezurę, od której mogą one wywierać określone w nich skutki prawne. Dla aktów normatywnych wchodzących w życie "z dniem ogłoszenia" - dzień prawnego ogłoszenia stanowi początek ich mocy obowiązującej, a w tym przypadku, dla wchodzących później - oznaczony w nich dzień po dniu ich prawnego ogłoszenia. Zasadą jest bowiem, że akt normatywny wchodzi w życie, czyli obowiązuje od momentu, który sam określa jako początek swojego obowiązywania.

Z tych przyczyn par. 2 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 22 grudnia 1993 r. (...) który stanowi, że wnioski o wydanie pozwolenia składa się od dnia ustanowienia kontyngentu celnego, należy rozumieć w ten sposób, że termin ten rozpoczyna się od daty wejścia w życie rozporządzenia o ustanowieniu kontyngentu, nie zaś od dnia ogłoszenia go w Dzienniku Ustaw. Od powyższej daty bowiem podjęte czynności wywołują określone skutki prawne.

Na tle powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza zasadę państwa prawnego, określoną w art. 1, oraz zasadę równości stron, określoną w art. 67 przepisów konstytucyjnych utrzymanych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym, uchylającej Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 1952 r. Nadto zaskarżona decyzja narusza treść art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 oraz art. 77 Kpa.

Organ orzekający, przez błędną wykładnię rozporządzenia ministra współpracy gospodarczej z zagranicą (...) rażąco naruszył prawo, pozbawiając w istocie osoby zainteresowane możliwości skutecznego starania się o uzyskanie pozwolenia na przywóz towarów w ramach kontyngentu celnego.

Niemniej (...) zachodzi przypadek określony w art. 156 par. 2 Kpa, zaskarżona decyzja bowiem spowodowała nieodwracalne skutki. Uzyskanie pozwolenia na przywóz autobusów dotyczyło kontyngentu celnego ustanowionego w 1995 r., aktualnego na ten rok. Kontyngent ten został zrealizowany przez inny podmiot prawny. Z tych względów, na skutek tych okoliczności, nie można stwierdzić nieważności decyzji i z mocy art. 158 par. 2 Kpa sąd ograniczył się do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 207 par. 4 w zw. z art. 158 par. 2 Kpa oraz art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, sąd administracyjny orzekł jak w sentencji.